KTK 67/1-d Kusur Oranı ve Trafik Cezası

Trafik akışı içerisinde şerit değiştirme, dönüş yapma veya geri gitme gibi manevralar, kazaların en sık meydana geldiği anlardır. Bu noktada KTK 67/1-d kusur oranı ve trafik cezası, sürücülerin manevra yaparken uyması gereken genel kuralları ve bu kuralların ihlali durumunda ortaya çıkan tazminat sorumluluklarını kapsar.

2918 Sayılı KTK Madde 67/1-d Nedir?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 67. maddesi genel olarak manevra kurallarını düzenler. Maddenin “1-d” bendi, teoride manevra yapan sürücünün çevre güvenliğini sağlama yükümlülüğünü işaret etse de, yargı kararlarında bu bende ilişkin yeknesak bir tanım bulunmamaktadır. Manevra yapma kuralları trafik güvenliği için hayati önem taşırken, 67/1-d ihlali çoğu zaman genel manevra hatalarıyla (sağa-sola dönüşler, geri gitme) iç içe geçmiş şekilde değerlendirilir.

Yargı Kararlarında KTK 67/1-d’nin Uygulama Alanı

İncelenen yargı kararlarının büyük bir kısmında, KTK 67/1-d bendine ilişkin doğrudan ve spesifik bir hukuki değerlendirme yapılmadığı görülmektedir. Birçok ilk derece mahkemesi, bu bende dayalı müstakil bir hüküm tesis etmek yerine konuyu genel manevra kuralları çerçevesinde ele almıştır.

• Doğrudan Değerlendirme Bulunmayan Haller: Örneğin; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi (11.07.2023, 2021/9 E. – 2023/684 K.) kararında 67. maddenin genel ihlallerinden bahsedilmiş ancak 1-d bendi özelinde bir atıf yapılmamıştır. Benzer şekilde, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi (11.01.2023, 2018/960 E. – 2023/9 K.) bilirkişi raporuyla davalının 67/a, b ve c bentlerini ihlal ettiğini kabul ederken, 67/1-d bendine ilişkin bir değerlendirme bulunmadığını belirtmiştir.

• Belirsizlik Vurgusu: İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi (2019/991 K.), İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/396 K.) ve Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi (2025/1053 K.) kararlarında da 67/1-d’ye dair doğrudan bir hukuki görüşün benimsenmediği veya emsal teşkil edecek bir incelemenin yer almadığı kayda geçirilmiştir.

Genel Manevra Kuralları ve Asli Kusur Tespiti

Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında, KTK 67. madde ihlalleri genellikle “manevraları düzenleyen genel şartlara uymamak” başlığı altında asli kusur sebebi sayılmaktadır. Kontrolsüz manevra asli kusur mu sorusunun yanıtı, somut olayın gelişimine göre çoğu zaman “evet”tir.

• Geri Manevra Hataları: Yargıtay 12. Ceza Dairesi (28.11.2023, 2022/5021 E. – 2023/5158 K.) kararında, geri manevra sırasında gözcü bulundurmayan ve kurallara uymayan sürücünün KTK 67 uyarınca asli ve tam kusurlu olduğunu onamıştır. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi (27.02.2024, 2021/1345 E. – 2024/515 K.) de geri manevra sırasında yeterli kontrolü sağlamayan sürücünün ihlalini asli kusur olarak mütalaa etmiştir.

• Dönüş Hataları: Sağ arkadan gelen trafiği kontrol etmeden sağa dönen bir sürücünün KTK 67 maddesindeki manevra yasağını ihlal ederek asli kusurlu olduğu Yargıtay tarafından kabul edilmiştir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 23.01.2024, 2020/9269 E. – 2024/314 K.).

KTK 67/1-d Ceza Miktarı ve Kusur Oranı İtirazı

2026 yılı itibarıyla güncellenen trafik cezaları kapsamında, manevra kurallarını ihlal eden sürücülere idari para cezası ve ceza puanı uygulanmaktadır. Ancak maddi hasarlı veya yaralamalı kazalarda asıl önemli olan, 67/1-d kusur oranı tespitidir. Manevra yapan sürücü şerit değiştirme kusur oranları belirlenirken, çevre trafiğini yeterince kontrol edip etmediğine göre asli kusurlu bulunabilir.

Eğer kaza tespit tutanağında size 67/1-d ihlali atfedilmişse ve manevranızın kurallara uygun olduğunu düşünüyorsanız, bilirkişi incelemesi talep ederek itiraz yoluna gidebilirsiniz. Yargı kararlarındaki belirsizlik, savunmanın somut delillerle güçlendirilmesi halinde avantaj sağlayabilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

KTK 67/1-d ihlali her zaman %100 kusur mu getirir? Hayır. Her ne kadar manevra kuralları ihlali asli kusur sayılsa da, kazanın diğer tarafının hızı (KTK 52/1-b) veya diğer kural ihlalleri incelenerek kusur %75 – %25 veya %50 – %50 şeklinde dağıtılabilir.

Sinyal vermek 67/1-d kusurunu ortadan kaldırır mı? Sinyal vermek tek başına yeterli değildir. Sürücü aynı zamanda manevrasının diğer yol kullanıcıları için bir tehlike oluşturmadığını kontrol etmekle yükümlüdür.

Kaza yerini terk etmek 67/1-d kapsamında mıdır? Bazı mahkeme kararlarında bu madde “bildirim ve yardım yükümlülüğü” ile ilişkilendirilse de, kaza yerini terk fiili genellikle KTK 81. madde kapsamında değerlendirilir.

Yazar: Av. Efehan Mihai ERGİNER — İzmir Barosu Sicil No: 20373

Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, hukuki danışmanlık veya mütalaa niteliği taşımamaktadır. Her hukuki uyuşmazlık kendi somut şartları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Hak kaybı yaşamamak adına sürecinizi uzman bir avukatla yürütmeniz tavsiye edilir.