KTK 47/1-c Kusur Oranı ve Trafik Cezası

Karayollarında trafik güvenliği, sadece ışıklı cihazlarla değil, aynı zamanda yol üzerine yerleştirilen levhalar ve yer işaretlemeleriyle sağlanır. KTK 47/1-c kusur oranı ve trafik cezası, sürücülerin yol üzerindeki dikey levhalara ve yatay işaretlemelere riayet etme yükümlülüğünün temelini oluşturur. Bu kuralın ihlali, trafik akışını tehlikeye düşürmesinin yanı sıra, meydana gelen kazalarda ağır kusur atıflarına ve yüksek tazminat sorumluluklarına yol açmaktadır.

KTK 47/1-c Maddesinin Tanımı ve Hukuki Çerçevesi

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 47. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi; karayollarından faydalananların “Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara” uymak zorunda olduklarını düzenlemektedir. Yargı kararlarında bu hüküm, sürücülerin yolun geometrik yapısını ve trafik düzenini gösteren her türlü işarete uyma konusundaki emredici yükümlülüğü olarak kabul edilir.

KTK 47/1-c İhlali Sayılan Durumlar ve Kusur Tespiti

Yargı pratiğinde bu madde, özellikle “DUR” levhası ihlalleri, yön yasakları ve yer işaretlemelerine aykırılık durumlarında kusur tayini için temel kriterdir.

“DUR” Levhası İhlallerinde Tam Kusur

Kavşak girişlerinde bulunan “DUR” trafik tanzim levhasına uyulmaması, mahkemelerce en ağır ihlallerden biri olarak değerlendirilir.

• Tali Yol Girişleri: Tali yoldan kavşağa girişte “DUR” levhasını dikkate almayan sürücünün, KTK 47/c ve 84/h maddeleri uyarınca %100 asli ve tam kusurlu olduğu kabul edilmektedir (Kayseri 1. ATM, 2025/128 K.; Adana BAM 3. HD, 2025/2684 K.).

• Kavşak Güvenliği: Benzer şekilde, kavşak tanzim kurallarına uymayan sürücüler hakkında verilen tam kusur kararları, yargı mercileri tarafından istikrarlı bir şekilde onanmaktadır (Kayseri 1. ATM, 2024/1161 K.; Antalya 1. ATM, 2023/68 K.).

Yön ve Dönüş Yasaklarına Aykırılık

Trafik levhaları veya yer işaretlemeleri ile belirlenen yasakların ihlali, kazanın oluşumunda doğrudan illiyet bağı kurulan bir kusur sebebidir.

• Dönüş Yasakları: Kavşak girişindeki “Sola Dönüş Yasağı” levhasına uymayarak manevra yapan sürücüler KTK 47/1-c kapsamında %100 kusurlu bulunmaktadır (Diyarbakır ATM, 2025/956 K.).

• Yer İşaretlemeleri: Yol üzerindeki düz orta çizgiyi (dönüş yasağı) dikkate almayarak “U” dönüşü yapan sürücülerin ihlali, KTK 47/c ve 84/f (Manevra yasaklarına uymama) kapsamında tam kusur sayılır (İzmir 3. ATM, 2025/946 K.).

Ters Yön ve Şerit İhlalleri

“Girilmez” işareti bulunan yola girmek veya yer işaretlemelerindeki yol istikametini ihlal ederek ters yöne girmek, asli kusur hallerinin başında gelir.

• Ters Yön Seyri: Tek yönlü yolda ters yönde seyreden araçların KTK 47/c-d maddelerine aykırı davrandığı ve kazada tam kusurlu olduğu belirtilmektedir (Sigorta Tahkim Komisyonu, 2011/271; Bakırköy 5. ATM, 2023/10 K.).

• Girilmez Levhası: Levha ile belirtilen yasak yola giren sürücüler, 47/c ihlali nedeniyle tazminat sorumluluğunda %100 kusur payına sahip olurlar (İstanbul 18. ATM, 2020/587 K.).

Yol Çalışmaları ve Geçici İşaretlemeler

Yolun yapım ve onarım aşamasında kullanılan duba ve geçici işaretlemelere uymamak da 47/1-c kapsamındadır. Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi’nin bir kararında (2022/265 K.), varyanttan dubalarla ayrılmış yola kontrolsüz giren ve yer işaretlemelerine uymayan sürücüye %75 oranında asli kusur izafe edilmiştir.

Bazı durumlarda kırmızı ışık ihlali (KTK 47/1-b) ile trafik işaretlerine uyma yükümlülüğü (KTK 47/1-c) mahkemelerce birlikte zikredilerek, sürücünün trafik kurallarını bütünsel olarak ihlal ettiği vurgulanmaktadır (Ankara Batı ATM, 2022/270 K.).

Yargı Yolu ve Görevli Mahkeme

Trafik güvenliği ve işaretleme eksikliklerinden doğan sorumluluk davalarında adli yargının görevli olduğu Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından istikrarlı bir şekilde vurgulanmaktadır.

• İdari Hizmet Kusuru: Yol çizgisi eksikliği veya uyarı levhasının yetersizliği gibi iddialar “idari hizmet kusuru” olarak nitelendirilse de, KTK 110. maddesi uyarınca bu tazminat davalarının adli yargıda görülmesi gerekir (Uyuşmazlık Mahkemesi, 2018/773 E.; 2015/224 K.).

• İdari Para Cezaları: KTK 47. maddesi kapsamında kesilen trafik cezalarına karşı yapılacak itirazlarda, Kabahatler Kanunu uyarınca Sulh Ceza Hakimlikleri yetkilidir (Uyuşmazlık Mahkemesi, 2008/135 K.).

Sık Sorulan Sorular

KTK 47/1-c asli kusur mudur?

Evet, trafik levhalarına veya yer işaretlemelerine uymamak, kaza tespit tutanaklarında ve bilirkişi raporlarında genellikle %75 ile %100 arasında asli kusur olarak değerlendirilir.

“DUR” levhasına uymamanın cezası ve kusuru nedir?

KTK 47/1-c uyarınca bu levhayı ihlal eden sürücüye idari para cezası uygulanır. Kazaya sebebiyet verilmesi durumunda ise güncel yargı kararları sürücüyü %100 kusurlu bulmaktadır.

Yol çizgilerinin silinmiş olması kusur oranını etkiler mi?

Evet. Eğer yer işaretlemeleri görünmeyecek kadar silinmişse veya dikey levha eksikse, bu durum “idari hizmet kusuru” olarak değerlendirilip sürücünün kusur oranı azaltılabilir.

Yazar: Av. Efehan Mihai ERGİNER — İzmir Barosu Sicil No: 20373

Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, hukuki danışmanlık veya mütalaa niteliği taşımamaktadır. Her hukuki uyuşmazlık kendi somut şartları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Hak kaybı yaşamamak adına sürecinizi uzman bir avukatla yürütmeniz tavsiye edilir.