Askerlikten Muafiyet Nedir

Askerlikten muafiyet, yasalarda belirlenen özel durumları taşıyan kişilerin, zorunlu askerlik hizmetini yapma zorunluluğunun ortadan kalkmasıdır. Muafiyetin en yaygın nedenleri sağlık sorunları olsa da eğitim veya vatandaşlık gibi başka sebepler de olabilir. Bu yazımızda askerlikten muafiyeti, askerlikten muaf olma şartlarını, askerlik muayenesini amiyane tabiriyle çürük raporu olarak bilinen askerliğe elverişli değildir raporunun verilmesi sürecini değerlendireceğiz.

Muafiyetin yalnızca bir hak olmayıp, aynı zamanda belirli yasal ve tıbbi gerekçelere dayanan bir süreç olduğunu göreceğiz. Fiziksel ve ruhsal sağlık sorunlarından, medeni durumlara ve eğitim durumlarına kadar geniş bir yelpazede yer alan bu sebepler, askerlik hizmetinin yerine getirilmesinde ortaya çıkabilecek olası riskleri ve zorlukları en aza indirmeyi hedefler. Dolayısıyla, muafiyet sebepleri, bireylerin sağlığını ve refahını korurken, aynı zamanda Türk Silahlı Kuvvetlerinin etkinliğini ve işleyişini de güvence altına alan bir denge unsurudur

Askerlik Muafiyeti Şartları

Her ne kadar her erkek bireyin askerlik görevini ifa etmesi zorunlu tutulmuşsa de bazı durumlar bireylerin bu yükümlülükten muaf tutulmasını gerektirebilir. Askerlik çağına gelen her gencin aklında, “hangi durumlarda askerlikten muaf olabilirim?” sorusu yer alır. Bu yazımızda, askerlikten muafiyet sağlayan çeşitli koşulları inceleyeceğiz.

Sağlık Sebeplerinden kaynaklı Askerlik Muafiyeti

Sağlık sebepleriyle muafiyet Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Askerlikten muaf olmak için yönetmeliğe göre bir hastalığın bulunması gereklidir. Ancak, her hastalık askerlikten muaf olmaya yeterli değildir. Yönetmeliğe göre hastalıklar A, B, C ve D dilimi olarak tanımlanmış, bunlar da hastalığın ağırlık kertesine göre sırayla en hafifinden en ağırına olmak üzere A dilimi, B dilimi ve D dilimi olarak belirlenmiştir. Öte yandan C dilimi ise tedavi ve nekahet hallerine ayrılmıştır. Yönetmelik EK-C ile bir hastalıklar listesi öngörülmüş olup buna göre kural olarak B ve D dilimlerindeki medikal durumları haiz kişiler askerliğe elverişli olmayıp çürük raporu alabilir.

Göz Hastalıkları

Askerliğe engel göz hastalıklarına dair referans değerler yönetmeliğin 1. maddesinde düzenlenmiş ve 2-9. Maddelerinde göz hastalıklarından kaynaklı askerliğe engel sebepler referans değerler gözetilerek belirtilmiştir.

B Derecesinde Göz Rahatsızlığı Referans Değer

1. Camlarla düzeltildikten sonra her iki gözün görme dereceleri toplamının 10/10 (10/10 dahil) ila 4/10 (4/10 hariç) olması. 2. Camlarla düzeltildikten sonra bir gözün görme derecesinin 4/10 ila tam arasında olduğu halde, diğer gözün görme derecesinin 2/10’un altında olması (0.1 ve altı).

D Derecesinde Göz Rahatsızlığı Referans Değerler

1. Camlarla düzeltildikten sonra her iki gözün görme dereceleri toplamının 4/10 ve daha aşağı olması. 2. Bir gözün görme derecesi ne olursa olsun, ışık hissi olsa dahi diğer gözde görme yokluğu.

Göz İltihabı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 2. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Bir veya iki gözde askerliğe engel olacak derecede ve görmesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan tedavisi imkânsız kronik blefarit konjonktivitler. 2. Bir veya iki gözde santral görmeyi bozan ve cerrahi tedavi ile sonuç alınamayan pitozisler. 3. Bir veya iki gözde göz hareketlerine ileri derecede engel olan, cerrahi tedavi ile düzeltilemeyen, görmesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan semblefaronlar.  4. Görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan bir veya her iki göz kapağında askerlik görevlerini yapmaya engel olacak derecede şekil bozuklukları, noksanlıkları, lagoftalmi ve tikler.

Yönetmeliğin 2. Maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Bir veya her iki gözde bu Listenin 1 inci maddesinin (B) diliminden az olan korneayı kısmen veya tamamen örten semblefaronlar.

Trahom Hastalığı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 3. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan kornea, konjonktiva ve kapaklarda sikatris bırakmış hastalıklar ve trahom sekelleri.

Yönetmeliğin 3. Maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) diliminden az olan kornea, konjonktiva ve kapaklarda sikatris bırakmış hastalıklar ve trahom sekelleri.

Gözyaşı Yolları Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 4. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Her iki gözde dakrio-sistorinostomi ameliyatından istifade etmemiş göz yaşarması veya her iki gözyaşı kesesinin ameliyatla alınmış olması.

Göz Felci Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 5. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Fovea dışı fiksasyonu olan ve görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan şaşılıklar. 2. Her iki gözde birer veya tek gözde birden fazla kas paralizisi (sekel halinde). 3. Görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan nistagmuslar.

Yönetmeliğin 5. Maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Her iki gözde birden fazla kas paralizisi. 2. Görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) diliminden daha az olan nistagmuslar.

Lens Yokluğu, Vitrektomi, Psödofaki ve Benzeri Göz Bozukluğu Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 6. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan kornea, lens ve vitreusun kesafetleri, göz tabakalarının çeşitli şekil bozuklukları ve hastalıklarının bıraktığı sekeller. 2. Görmesi düzeltildikten sonra bu Listenin 1 inci maddesinin (A) dilimi kadar olan bir gözde lens yokluğu (konjenital, operatuvar ve başka nedenlerle). 3. Camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan bir veya iki gözde psödofaki. 4. Camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan bir gözde vitrektomi ameliyatı. 5. Keratorefraktif ameliyat geçirmiş, görmesi tashihle bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olanlar. 6. Görme keskinliği bu Listenin 1 inci maddesinin (A) veya (B) dilimi kadar olan bir veya iki gözde penetran veya derin lamellar keratoplasti ameliyatları.

Yönetmeliğin 6. Maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) diliminden az olan kornea, lens, vitreus kesafetleri, göz tabakalarının şekil bozuklukları ve hastalıklarının bıraktığı sekeller. 2. Camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (A) dilimi kadar olan her iki gözde lens yokluğu. 3. Camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) veya (D) dilimi kadar olan bir veya iki gözde lens yokluğu. 4. Camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (D) dilimi kadar olan bir veya iki gözde psödofaki. 5. Camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (D) dilimi kadar olan bir veya iki gözde vitrektomi ameliyatlıları. 6. Görme keskinliği bu Listenin 1 inci maddesinin (D) dilimi kadar olan bir ya da iki gözde penetran keratoplasti ameliyatları.

Diyoptri Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 7. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Her iki gözde 7 ila 11 diyoptrilik (7 diyoptri dahil, 11 diyoptri hariç) miyopi ve hipermetropi. 2. Her iki gözde iki meridyen arasında 7 ila 11 diyoptrilik (7 diyoptri dahil, 11 diyoptri hariç) fark veya 7 ila 11 diyoptrilik (7 diyoptri dahil, 11 diyoptri hariç) astigmatizmalar. 3. Her iki gözün refraksiyon değerlerinin sferik eşdeğerleri farkı 6 diyoptri (6 diyoptri hariç) ile 11 diyoptri (11 diyoptri hariç)’ye kadar olan miyopi, 4 diyoptri (4 diyoptri hariç) ile 11 diyoptri (11 diyoptri hariç)’ye kadar olan hipermetropi ve astigmatizmalar. 4. Her iki göz refraksiyon kusuru toplamı 14 diyoptri (14 diyoptri dahil) ila 23 diyoptri (23 diyoptri hariç) olan miyopi, hipermetropi ve astigmatizmalar.

Yönetmeliğin 7. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Görme derecesi ne olursa olsun, her iki gözde 11 diyoptri (11 diyoptri dahil)’yi aşan miyopi veya hipermetropi. 2. Görme derecesi ne olursa olsun, her iki gözde iki meridyen arasında 11 diyoptri (11 diyoptri dahil)’yi aşan fark veya 11 diyoptri (11 diyoptri dahil)’yi aşan astigmatizmalar. 3. Görme derecesi ne olursa olsun, her iki gözün refraksiyon değerlerinin sferik eşdeğerleri farkı 11 diyoptri (11 diyoptri dahil)’yi aşan miyopi, hipermetropi ve astigmatizmalar. 4. Görme derecesi ne olursa olsun, her iki gözün refraksiyon kusurları toplamı 23 diyoptri (23 diyoptri dahil)’nin üzerinde olan miyopi, hipermetropi ve astigmatizmalar.

Renk Körlüğü ve Albinoz Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 8. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Albinoz (camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan). 2. Görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan diskromatopsi.

Yönetmeliğin 8. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İleri derecede albinoz (görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) diliminden az olan). 2. Görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) diliminden az olan diskromatopsi. 3. Görme derecesi ne olursa olsun akromatopsi (tüm renk körlüğü).

 

Görme Alanı Kaybı, Göz Tansiyonu, Orbita Tümörü ve Benzeri Göz Bozukluğu Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 9. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan koroidea, retina ve görme sinirlerinin hastalık sekelleri, şekil bozuklukları ve konjenital defektleri. 2. Görme yolları veya retina patolojileri nedeniyle görme dereceleri bu Listenin 1 inci maddesinin (A) diliminde olsa bile, görme alanı kaybı bir gözde 2/3 ve üstü ya da iki gözde ayrı ayrı 1/2 ve üstünde olması. 3. Gözde veya orbitada şekil ve fonksiyon bozukluğu yapmış orbita yabancı cisimleri (görmesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olması kaydıyla).  4. Tedaviden sonra görme kuvveti bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan bulbusun, adnekslerin ve orbitanın tümörleri ve ekzoftalmiler.  5. Bir gözde retina dekolmanı (ameliyattan sonra dekolmanlı gözün görme derecesi 0.1 dahil olmak üzere parmak sayar derecede olması kaydıyla) ya da tedavi edilmiş ve görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (A) dilimi kadar olan her iki gözde retina dekolmanı.  6. Bir gözde retina ve retina damarlarında patolojik değişikliklerle birlikte görülen retina kanaması (görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olması şartıyla ya da bilateral vakalarda görmeleri bu Listenin 1 inci maddesinin (A) dilimi kadar olsa bile).  7. Bir veya iki gözde glokom (tedaviden sonra görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olması şartıyla veya görmesi bu Listenin 1 inci maddesinin (A) dilimi kadar olsa dahi her iki gözde glokom ameliyatı geçirilmiş olması ve periferik görme alanlarının 1/2 oranında daralmış olması şartıyla).

Yönetmeliğin 9. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) diliminden az olan koroidea, retina ve görme sinirlerinin hastalık sekelleri, konjenital anomalileri, fitizis bulbi ve bir gözün ameliyatla alınmış olması. 2. Görme yolları ve retina patolojileri nedeniyle görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (A) veya (B) diliminde olsa bile, görme alanı kayıplarının her iki gözde 2/3 ve üstünde olması. 3. Görmesi bu Listenin 1 inci maddesinin (D) dilimi kadar olan orbitada şekil ve fonksiyon bozukluğu yapmış orbita yabancı cisimleri.  4. Bulbusun, adnekslerin ve orbitanın tedavi ve ameliyatla iyileşmesi imkânsız kötü huylu tümörleri.  5. Bir gözde retina dekolmanı (ameliyattan istifade etmeyen ve santral görmesi olmayan) ya da tedavi edilmiş ve görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olan her iki gözde retina dekolmanı.  6. Her iki gözde vitreus, retina damarlarında organik ve anatomik bozukluklarla birlikte iki veya daha fazla tekrarlayan göz içi kanamaları (görme derecesi bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olsa bile).  7. Bir veya iki gözde bu Listenin 1 inci maddesinin (B) diliminden az olan primer veya sekonder glokom ya da görmeleri bu Listenin 1 inci maddesinin (B) dilimi kadar olsa bile her iki gözde geçirilmiş glokom ameliyatı.  8. Kişinin gece karanlığında kendisini sevk ve idare etmesine engel olacak derecede ışık hissi noksanlığı meydana getiren retina ve koroideanın herediter, organik ve tedavisi imkânsız hastalıkları (retinit pigmenter, yaygın korioretinit sekelleri ve benzeri). 

Sinir Hastalıkları

Askerliğe engel sinir hastalıklarına dair standartlar yönetmeliğin 10-14. maddeleri arasında belirtilmiştir.

Beyinde Damar Yolu Bozukluğu, Tümör, Kist, Su Toplaması, Hidrosefali, Şiringomyeli ve Ağır Sekel Bırakan Durumlar Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 10. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Santral sinir sisteminin, örtülerinin ve vasküler yapılarının orta derecede fonksiyon bozukluğu yapan hastalıkları ya da sekelleri, santral sinir sisteminin tedavi edilmiş veya edilmemiş arteriovenöz malformasyon, kavernöz hemangiom, anevrizma ve iyi huylu tümörleri [Nörolojik ve psikiyatrik bulgu veren tüm intrakranial araknoid kistler, Evan’s oranı (frontal hornlar arasındaki mesafenin maksimum biparyetal çapa oranı) %30’dan fazla olan hidrosefali, nörolojik veya psikiyatrik bulgu veren hidrosefali, şant ameliyatı ile düzeltilmiş hidrosefali, radyolojik olarak gösterilen nörolojik defisit yapmış veya yapmamış siringomyeli, kafatası kemiklerinin santral sinir sistemine bası yapan iyi huylu tümörleri bu madde kapsamında değerlendirilecektir.].

Yönetmeliğin 10. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Santral sinir sisteminin, örtülerinin ve vasküler yapılarının hastalıklarının ileri derecedeki fonksiyon bozuklukları ya da sekelleri, santral sinir sisteminin cerrahi ve diğer tedavi yöntemleriyle tedavi edilmiş, orta veya ileri derecedeki sekel bırakmış veya ameliyat veya diğer tedavi yöntemleriyle tedavi edilemeyen arteriovenöz malformasyon, anevrizma ve tümörleri (Sekel yapmış ya da yapmamış kötü huylu patolojiler, kalıcı nörolojik defisit yapmış, radyolojik olarak gösterilen, elektrofizyolojik testler ile desteklenen hidrosefali, siringomyeli ve araknoid kistler bu madde kapsamında değerlendirilecektir.).

Sinir Hasarı ve Sinirsel Fonksiyon Kaybı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 11. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Periferik sinir sisteminin fonksiyon bozukluğu yapmış parsiyel lezyonları (Spinal kord ya da kök basısına neden olan veya foramende daralma yapan lezyonlar bu kapsamda değerlendirilmeyip, bu Listenin 63 üncü maddesine göre karar verilecektir.). 2. Sinir sistemi ile ilgili kas hastalıklarının fonksiyon bozukluğu yapmış parsiyel lezyonları.

Yönetmeliğin 11. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Periferik sinir sisteminin tedavisi imkânsız total lezyonları (Spinal kord yada kök basısına neden olan veya foromende daralma yapan lezyonlar bu kapsamda değerlendirilmeyip, bu Listenin 63 üncü maddesine göre karar verilecektir.). 2. Sinir sistemi ile ilgili kas hastalıklarının tedavisi imkânsız lezyonları.

Epilepsi Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 12. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Nöroloji uzmanı tarafından nöbeti gözlenen veya klinikte yattığı dönemde yapılan video kayıtlarına göre nöroloji uzmanınca epileptik olduğu anlaşılan tüm epileptik nöbetler. 2. (Değişik: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Anamnezi epilepsi ile uyumlu olan ve bu tanıyla takip ve tedavi edildiğini belirten, nöroloji uzmanına kesin fikir veren resmi sağlık kuruluşlarından alınan onaylı rapor ile epilepsi tanısı konulmuş, takip ve tedavi edilmekte olan hastalar. AÇIKLAMA: Rapor içeriği ve raporun verildiği sağlık kuruluşu sağlık kurulu raporunda belirtilmelidir. 3. Anamnezi epilepsi ile uyumlu olup EEG’sinde spesifik bulgu (multipl diken dalga, sık ortaya çıkan lateralize veya jeneralize diken, keskin-yavaş dalga kompleksi) olan hastalar.

Yönetmeliğin 12. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İlaca dirençli epileptik nöbetleri olan hastalar (Kardiyazol aktivasyonu ile epilepsi nöbeti uyarılanlar epileptik kabul edilmez.).

Nöropati, Disotonomi ve Refleks Sempatik Distrofi (RSD/KBAS) Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 13. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Refleks Sempatik Distrofi (Hastalığın yerine ve şekline göre bu Listenin 43 üncü, 58 inci ve 64 üncü maddelerine göre işlem yapılır.)

Yönetmeliğin 13. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Otonom sinir sisteminin ileri derecedeki hastalık ya da fonksiyon bozuklukları.

Kafa İçi Yabancı Cisimler, Kafatası Kemik Ameliyatı Sekelleri ve Kafa Travması Sonrası Beyin Hasarı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 14. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Hafif derecede nörolojik ve psikiyatrik semptomları olan, kranium içi yabancı cisimler. 2. Kraniumda 8 cm2’den büyük olan kraniotomiler ve 8 cm2’den büyük olan kranioplasti ile kapatılmış kraniektomiler (travmatik, intrakraniyal selim lezyonlar veya cerrahi tedavi sırasında oluşan, EEG bulgusu vermeyen, nörolojik ve psikiyatrik semptom vermeyen). 3. Ağır kafa travması sonrası oluşan ve nörolojik-psikiyatrik bulgu vermeyen posttravmatik ensefalomalaziler. 

Yönetmeliğin 14. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Başlık taşımaya engel olan ve görünüşü çok bozan kraniumun ileri derecede şekil bozuklukları. 2. Nörolojik ve psikiyatrik semptom ve bulguları olan travmatik, intra ve ekstra kraniyal selim lezyonlara bağlı kranium defektleri ile nörolojik ve psikiyatrik semptomları olan veya olmayan intra ve ekstra kraniyal malign lezyonlara bağlı her tür ve genişlikteki kranium kemik defektleri. 3. Nörolojik ve psikiyatrik semptom ve bulgularla birlikte kraniostenozisler.  4. Orta ve ağır derecede nörolojik ve psikiyatrik semptom ve bulgular ile birlikte kranium içi yabancı cisimler.  5. Ağır kafa travması sonrası oluşan ve nörolojik-psikiyatrik bulgu veren posttravmatik ensefalomalaziler.

Ruh Sağlığı Hastalıkları

Askerliğe engel ruh sağlığı hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 15-18. maddeleri arasında belirtilmiştir.

Psikotik ve Bipolar Bozukluk Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 15. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Tek hecme halinde geçirilmiş psikotik bozukluklar, bipolar bozukluklar. AÇIKLAMA: Tam remisyonda olan ve işlevsellik düzeyi etkilenmemiş olgular.

Yönetmeliğin 15. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

Psikotik ataklarla seyreden ağır kişilik bozuklukları (şizoid, şizotipal, paranoid ve borderline kişilik bozuklukları ve benzeri

Konuşma Bozukluğu, Nevrotik Bozukluk ve Depresyon Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 16. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Tekrarlayıcı nevrotik bozukluklar (anksiyete, depresif, obsesif spektrum, travma ve strese bağlı bozukluklar, somatoform, dissosiyatif, yeme bozuklukları ve bunların alt tipleri). AÇIKLAMA: Tedavi ile kontrol altına alınmış ve tedavi uyumu iyi olan ancak işlevsellik düzeyi etkilenmiş olgular.

Yönetmeliğin 16. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Kronik nitelik kazanmış nevrotik bozukluklar (anksiyete, depresif, obsesif spektrum, travma ve strese bağlı bozukluklar, somatoform, dissosiyatif, yeme bozuklukları ve bunların alt tipleri). AÇIKLAMA: Dirençli veya rezidüel bulgularla seyreden ve işlevselliği bozulmuş olan olgular. 2. Konuşma bozukluğu. AÇIKLAMA: Bu maddenin (A) diliminin (3) numaralı fıkrasının kapsamı dışında kalan olgular.

Uyum Bozukluğu, Kişilik Bozukluğu, Madde Bağımlılığı, Zeka Yetersizliği, Cinsel Kimlik ve Davranış Bozukluğu Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 17. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Uyum bozuklukları. AÇIKLAMA: Uyum ve motivasyon sağlama çabalarının yetersiz kaldığı askeri işlevsellik belgeleri ile değerlendirilen olgular. 2. Kişilik bozuklukları. AÇIKLAMA: Kişilik örüntüsündeki patolojik özelliklerin özgül bir kişilik bozukluğu tanı kriterlerini karşıladığı saptanan, geçmiş davranış patolojileri de dikkate alınarak işlevselliğin askerlik hizmeti ve görevleri için yeterli olamayacağı kanaatine varılan olgular.

Yönetmeliğin 17. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Tekrarlayan uyum bozukluğu. AÇIKLAMA: Askerlik hizmetinin gerektirdiği uyum becerisini sağlayamadığı, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında veya Sahil Güvenlık Komutanlığında bulunmasının psikiyatrik açıdan belirgin derecede risk yarattığı veya yaratacağı kanaatine varılan, uyum sürecindeki bozulmanın ruhsal muayene bulguları ve/veya psikometrik değerlendirme ve/veya kıta işlevsellik belgeleri ile değerlendirildiği olgular. 2. Madde kullanım bozukluğu. AÇIKLAMA: (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/24 md.) Güncel tanı ve sınıflandırma kılavuzlarında tanımlanan kriterleri karşılayan olgular. 3. Mental retardasyon ve zeka yetersizlikleri. AÇIKLAMA: (Ek: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) IQ ve diğer zeka testleri ile kanıtlanmış durumlar ve/veya vasi belgesi bulunan hastalar. 4. Cinsel kimlik ve davranış bozukluğu. AÇIKLAMA: Cinsel tutum ve davranışlarının askerlik ortamında uyum ve işlevsellik sorunu yaratan ya da yaratacağı değerlendirilen olgular. 5. Ağır davranış patolojileri ile seyreden kişilik bozuklukları.  AÇIKLAMA: İnsana doğrudan zarar vermeye yönelik kasten öldürme, kasten öldürmeye teşebbüs veya nitelikli yağma suçlarından kesinleşmiş en az bir hapis cezası ya da diğer antisosyal eylemlerden dolayı kesinleşmiş en az üç hapis cezası almış, askerlik hizmeti için uyum kapasitesi ve işlevsellik düzeyinin yeterli olmayacağı kanaatine varılan olgular. 6. Başka türlü adlandırılmayan kişilik ve davranış bozukluğu. AÇIKLAMA: Kişilik örüntülerindeki patolojik unsurlar, dürtü kontrol sorunu, davranış sorunları, sosyal beceri yetersizlikleri ve kötü alışkanlıklar gibi birçok alanda patolojik unsurlar taşıyan, bu patolojik özelliklerin askerlik hizmetinin gereklerini yerine getirmede yetersizliklere ve ciddi risklere neden olacağı değerlendirilen ve bu kanaatin izlem sürecinde gözlem ve/veya belgelerle pekiştirildiği olgular.

Otizm, Asperger, Kronoik Uyku Bozukluğu, Tik Bozukluğu ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 18. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu. AÇIKLAMA: Geçmiş tıbbi öykü ve tedavi kayıtlarına göre tedaviye rağmen semptom şiddetinde azalma olmadığı, komorbid tanıların eşlik ettiği ve davranış alanındaki patolojilerin belirgin sorunlara yol açtığı belgelerle gösterilen olgular.

Yönetmeliğin 18. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Tıbbi nedenlere bağlı ileri derecede kişilik bozuklukları veya tıbbi nedenlere bağlı kronik ruhsal bozukluklar. AÇIKLAMA: Sekel niteliğindeki kognitif, emosyonel ve davranışsal değişiklikleri uygun tetkiklerle gösterilen, işlevselliğin belirgin derecede etkilendiği kanaatine varılan olgular. 2. Yaygın gelişimsel bozukluklar (otizm, Asperger ve benzeri). AÇIKLAMA: Tıbbi takip sürecinde semptom şiddetinde belirgin azalma göstermeyen işlevselliğindeki bozulma devam eden ve halen tanı kriterlerini tam olarak karşılayan olgular. 3. Kronik uyku bozuklukları (narkolepsi, Klein-Levin sendromu, idiopatik santral sinir sistemi hipersomnisi, kronik hipersomnia, kronik insomnia veya parasomnia) AÇIKLAMA: Polisomnografik kayıtlar, klinik gözlemler ile değerlendirildiğinde işlevsellik açısından yeterli olmayacağı kanaatine varılan ve tedaviden faydalanmayan olgular. 4. Tik bozuklukları. AÇIKLAMA: Bu maddenin (A) diliminin (2) numaralı fıkrası dışında kalan olgular.

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları

Askerliğe engel kulak burun boğaz hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 19-24. maddeleri arasında belirtilmiştir. Bu hastalıklar için kullanılan baz değeri; değerlendirilmesinde kullanılan ortalama işitme eşikleri, saf ses ortalamalarını (500 Hz, 1000 Hz, 2000 Hz) ifade etmektedir. Bu maddede belirtilen aralıklarda tam karşılığı bulunmayan işitme seviyelerinde, (A) diliminden daha iyi işitme kayıpları sağlam kabul edilir, (B) diliminden daha iyi işitme kayıpları (A) diliminde kabul edilir.

İşitme Kaybı, Sağır ve Dilsizlik Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 19. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Bir kulağın işitmesinin 26-65 dB (65 dB hariç) arasında olduğu ve diğer kulağın fısıltı sesini 1 metre ve daha kısa (65 dB ve daha fazla) mesafeden işittiği durumları. 2. Her iki kulağın fısıltı sesini 1 ila 2 metre (40 dB(dâhil)-65 dB (hariç) arası) mesafeden işitmesi. 3. Bir kulağın işitmesi normal olduğu halde diğer kulakta saf ses odyogramda konuşma frekanslarında 90 dB ve üzerindeki işitme kayıpları (Bu fıkranın değerlendirilmesinde 100 dB seviyesindeki klik stimulusla yapılan işitsel uyarılmış potansiyeller (ABR) testinde cevap elde edilememiş olması şarttır). 4. İşitme kuvvetini bu maddenin (A) diliminde belirtilen miktar kadar azaltmakla birlikte, her iki kulakta 4000 Hz veya daha yüksek frekanstan itibaren 60 dB’in üzerinde nörosensoriyel işitme kaybı.

Yönetmeliğin 19. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Her iki kulağın fısıltı sesini 1 metre ve daha kısa (65 dB ve daha fazla) mesafeden işitecek derecedeki işitme kayıpları. 2. Sağır ve dilsizlik.

Bilateral Aural Atrezi, Kulak Kepçesi ve Kulak Yolu Bozukluğu Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 20. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İşitme kuvvetini bu Listenin 19 uncu maddesinin (B) dilimi kadar azaltan dış kulak yollarının (bir veya iki taraflı) travmatik veya civar organların kronik enfeksiyonlarına bağlı ya da konjenital kaynaklı olan tedavisi imkânsız darlıkları, şekil bozuklukları. 2. Dış kulak yolu normal olmak şartıyla bir veya iki tarafta kulak kepçesinin yokluğu, ileri derecede deforme olması veya yok hükmünde olması. 3. (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/26 md.) Diğer kulak sağlam seviyesinde veya 19 uncu maddenin (A) dilimi kadar olmakla birlikte hasta kulakta fısıltı sesini 1 metrenin altında (65 dB ve daha fazla) duyacak derecede işitme kaybına neden olan tek taraflı kulak yolunun travmatik veya civar organlarının kronik enfeksiyonlarına bağlı ya da konjenital kaynaklı tedavisi imkânsız darlıkları, ileri derecedeki aurikula deformiteleri.

Yönetmeliğin 20. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İki taraflı dış kulak yollarının tam kapanıklığı, atrezisi.

Denge Bozukluğu, Orta Kulak İltihabı ve Orta Kulak Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 21. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Orta kulağın işitme kuvvetini bu Listenin 19 uncu maddesinin (B) dilimi kadar azaltan kataral, sikatrisyel, adeziv ve sklerotik iltihapları, otoskleroz, labirent atrofileri ve labirenter hidropslar. 2. Radyografide hasta taraf mastoidin sklerotik bir hal aldığının ya da hücre strüktürünün kaybolduğunun saptanması şartıyla, hasta kulakta fısıltı sesini 2 m ve daha kısa (40 dB ve daha fazla) mesafeden duyacak derecede işitme kaybına neden olan kolesteatomlu ya da kronik pürülan akıntısı bulunan tek taraflı kronik orta kulak iltihabı. 3. Bir kulağın sağlam veya işitme kuvvetinin bu Listenin 19 uncu maddesinin (A) dilimi kadar olduğu durumlarda, diğer kulağın dış kulak yolu arka duvar bütünlüğünün bozulduğu ameliyatlar (radikal veya modifiye radikal mastoidektomiler).  4. (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/27 md.) Bilgisayarlı tomografi ve difüzyon MR görüntüleme ile radyolojik olarak kesin tanısı koyulmuş, basit mastoidektomi ile giderilemeyecek derecede yaygın tek taraflı kolesteatomlu kronik otit.

Yönetmeliğin 21. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Orta kulağın işitme kuvvetini bu Listenin 19 uncu maddesinin (D) dilimi kadar azaltan sikatrisyel, adeziv veya sklerotik iltihapları, iki taraflı kolesteatom ya da kemik iltihabı ile birlikte iltihaplı akıntıları (radyografik muayene şarttır), iki taraflı otoskleroz. 2. Her iki kulağın dış kulak yolu arka duvar bütünlüğünün bozulduğu ameliyatlar (radikal veya modifiye radikal mastoidektomiler). 3. Radyografide her iki taraf mastoidin sklerotik bir hal aldığının ya da hücre strüktürünün kaybolduğunun saptanması şartıyla, her iki kulakta fısıltı sesini 2 m ve daha kısa (40 dB ve daha fazla) mesafeden duyacak şekilde işitme kaybına neden olan kolesteatomlu ya da kronik pürülan akıntısı bulunan iki taraflı orta kulak iltihabı. 4. İşitme seviyesine bakılmaksızın, en az bir yıl süreyle takibi yapılmış, objektif testlerle doğrulanan ve semptom veren periferik tipte bilateral vestibüler hastalıklar. 5. (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/27 md.) Bilgisayarlı tomografi ve difüzyon MR görüntüleme ile radyolojik olarak kesin tanısı koyulmuş, basit mastoidektomi ile giderilemeyecek derecede yaygın iki taraflı kolesteatomlu kronik otit.

Hakiki Ozena, Frengi, Atrofinik Rinit, Burun Yokluğu, Burun Tıkanıklığı, Sinüs Hastalıkları, Burunda veya Sinüslerde Tümör ve Yüz Deformiteleri Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 22. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Burun boşluklarının konuşmayı güçleştiren, ağızdan nefes almayı gerektiren, tedavi ile giderilemeyen şekil bozuklukları. 2. Etrafındakileri rahatsız edecek derecede kokusu bulunmayan hakiki ozena. 3. Üçüncü dönem sifilizin burun boşluğunda ve seste fazla bozukluk yapmamış harabiyetleri.  4. Travmatik ya da yapısal kaynaklı ileri derecede olmayan kokusuz atrofik rinitler.  5. Burun ve paranazal sinüslerin konuşmayı güçleştiren, ağızdan nefes almayı gerektiren, komplikasyon yapmış (intrakranial uzanımı olan, burun ya da yüz şekil bozukluğu yapmış ve benzeri) iyi huylu tümörleri (anjiofibrom, adenom ve benzeri). 

Yönetmeliğin 22. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Ameliyatla düzeltilmesi imkânsız burun yokluğu ya da burnun ileri derecedeki şekil bozuklukları. 2. Burun boşluklarının, nefes almayı ileri derecede güçleştiren ve göğüste şekil bozukluğu meydana getirmiş tedavisi imkânsız şekil bozuklukları. 3. Burun boşluklarının ve sinüslerinin tedavisi imkânsız hastalıkları (kötü huylu tümörleri, lupus, tüberküloz, lepra, sklerom, üçüncü dönem sifilizinin seste bozukluk yapmış ya da estetiği ileri derecede bozmuş harabiyetleri, şekil bozuklukları, ileri derecede fena kokulu ozen).  4. Burun boşluklarının yüzde önemli derecede şekil bozukluğu yapmış, tedavisi imkânsız iyi huylu tümörleri (osteokondrom, fibrom, nazofaranjiorinosklerom).  5. Burun boşluklarının tedavi ile iyileşmiş olmasına rağmen bu maddenin (B) diliminde yer alan hastalıklar kadar şekil bozukluğu yapmış ve yüzde kalıcı deformite oluşturan iyi veya kötü huylu tümörlerinden veya iltihaplarından kalan sekeller. 

Gırtlak Fonksiyonlarının Kısmen veya Tamamen Ameliyat Sonrası Bozulması, Ses Teli Felci, Gırtlak veya Soluk Borusu Tümörü, Hava Yolu Darlığı, Larenjektomi Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 23. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Larenks ve trakeanın efor ile klinik bulgu ve belirti veren darlıkları. 2. Tek taraflı ses teli felçleri veya kriko-aritenoid eklem fiksasyonları (Bu fıkra altı ay tedavi ve/veya takipten sonra uygulanır.). 3. Solunum ve yutma fonksiyonlarını bozmayan parsiyel larenjektomiler veya trakeanın her türlü segmenter rezeksiyonları.

Yönetmeliğin 23. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İki taraflı ses teli felçleri veya iki taraflı kriko-aritenoid eklem fiksasyonları, ek tedavi ile düzeltilemeyen ses kısıklıkları (Bu fıkra altı ay tedavi ve/veya takipten sonra uygulanır.). 2. Larenks veya trakeanın her türlü malign tümörleri. 3. Larenks veya trakeanın istirahat halinde dahi klinik bulgu ve belirti veren darlıkları (Sürekli kanül veya trakeal stent taşıyanlar bu fıkra kapsamında değerlendirilir). 4. Total larenjektomiler. 5. Solunum ve yutma fonksiyonlarını bozan parsiyel larenjektomiler.

Yutak Şekil Bozukluğu ve Remisyondaki  Nazofarenks Kanseri Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 24. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Tedavi veya ameliyatla giderilmesi imkânsız, gıda alma ve yutmayı güçleştiren farenks şekil bozuklukları.  2. Remisyonda nazofarenks kanseri.

Yönetmeliğin 24. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Yutmayı önemli derecede bozan, ameliyatla düzeltilmesi imkânsız, farenkste şekil bozukluğu yapmış hastalıklar, tümörler. 2. Paranazal sinüslerin, burun boşluklarının, ağız boşluğunun, nazofarenks ve hipofarenksin malign tümörleri.

Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi, Ağız, Çene, Yüz, Boyun ve Diş Hastalıkları

Askerliğe engel Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi, Ağız, Çene, Yüz, Boyun ve Diş Hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 25-28. maddeleri arasında belirtilmiştir.

Doğuştan Anomaliler, Tümörler, Ciddi Yanık İzleri, Başarısız Parmak Replantasyonu, Tendon Kesileri, Doku Nakli Nedeniyle Donör Alanda Kalıcı Hasar, Başarısız Organ Nakli, Kapanmayan Yaralar ve Deformite Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 25. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Tekrarlayan ameliyatlara rağmen kapatılamayan geniş açık yaralar, kullanılan elde baş parmak veya 4 ya da 5 falanksın, kullanılmayan elde ise baş parmak veya 5 ila 8 falanks (8 falanks dahil)’ın başarısız ve fonksiyon kazandırılmamış replantasyonları. 2. Flep aktarımını takiben donör alanda belirgin fonksiyon veya ileri derecede görünüm bozukluğu oluşturmuş değişik flep uygulamaları. 3. Ön koldaki ameliyatla düzeltilmesi tam olmayan, fonksiyon kaybı oluşturan, eski tendon kesileri. 

Yönetmeliğin 25. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Dudağın, damağın, yanakların, dilin ve ağız içinin ameliyatla düzeltilmesi tam olmayan, gıda alma, konuşma, çiğneme ve yutma işlemini güçleştiren her türlü anomalileri, posttravmatik deformiteleri, hastalıkları, tümörleri, defektleri ve yanık sekelleri. 2. Ameliyatla düzeltilmesi tam olmayan görünümü bozan, gıda alma, konuşma ve çiğneme ile el ayak fonksiyonlarını güçleştiren her türlü doğumsal anomaliler, posttravmatik deformiteler ve yanık sekelleri. 3. Dudağın, yüzün, dilin ve ağız içinin ameliyatla düzeltilmesi imkânsız, vazife noksanlığı yapmış, görünümü ileri derecede bozan hastalıkları, geniş defektleri ve harabiyetleri.  4. Yüzün, dilin, ağız içinin ve boynun ameliyatla düzeltilmesi imkânsız konjenital anomalileri ve kötü huylu tümörleri.  5. Gıda almayı, çiğneme ve konuşma ile yüz görünümünü ileri derecede bozan yanık sekelleri.  6. Yüzün, boynun ve ağız içinin ameliyatla tedavisi imkânsız spesifik hastalıkları, travmatik defektleri ve skatrisleri.  7. Kullanılan veya kullanılmayan elde başparmağın metakarpı ile başarısız replantasyonu, kullanılan elde toplamı 6 veya daha fazla falanks replantasyonu, kullanılmayan elde 2 parmağın metakarpı ile birlikte veya 9 ve daha fazla falanksın başarısız ve fonksiyon kazandırılamayan replantasyonları.

Lezyon, Çene Eklem Bozukluğu, Çene Kist ve Tümörleri, Çene Kitlenmesi ve Çiğneme Fonksiyon Bozuklu Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 26. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Yüzün, boynun ve saçlı derinin ameliyatla tedavi edilse de fonksiyonu ve görünüşü bozan iyi huylu tümörleri, skatrisleri ve keloidleri. 2. Ağzın açılmasına en fazla 2 cm (2 cm dahil)’ye kadar izin veren çenenin konstriksiyonları ve ankilozları. 3. Çenenin ameliyatla tedavisi tam olmayan odontojenik ve nonodontojenik kist, tümör defektleri.  4. Yüz ve boynun ameliyatla tedavisi tam olmayan, çene ve boynun hareketlerini kısıtlayan skatristleri, konjenital anomalileri ve ameliyat sekelleri. 

Yönetmeliğin 26. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Çene ekleminin tedavisi imkânsız tam ankilozu ve çiğnemeyi ileri derecede bozan çıkık sekelleri. 2. Açılması 20 mm (20 mm hariç)’den az olan ve tedavisi imkânsız çene konstriksiyonları. 3. Çenenin ameliyatla tedavisi imkânsız, çiğneme fonksiyonunu bozan konjenital ve sonradan olma şekil bozuklukları, tümörleri, hastalıkları, geniş defekt ve skatrisleri.

Çene Harabiyeti ve Başarısız Damak Ameliyatı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 27. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Alt ve üst çenenin ameliyat ve protezle düzeltilebilen kısmi harabiyeti. 2. Ameliyatla düzeltilmesine rağmen, fonksiyon kazandırılamayan sert veya yumuşak damak yarıkları, delikleri, defektleri, fistülleri ve anomalileri.

Yönetmeliğin 27. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Alt ve üst çenenin ameliyatla düzeltilmesi imkânsız çiğneme, yutma, konuşma fonksiyonları ile diş artikülasyon ve oklüzyonunu bozan kısmi veya tam harabiyeti, şekil bozuklukları, anomalileri ve tümörleri. 2. Sert ve yumuşak damağın ameliyatla düzeltilmesine rağmen fonksiyon bozukluğu yapmış yarık, defekt, delik ve anomalileri.

Dişsizlik, Ön Ağzın Kapanmaması ve Çene Erimesi Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 28. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Protezle düzeltilebilen tam diş noksanlıkları. 2. 15 mm’den büyük veya 10 diş olmak üzere karşılıklı toplam 20’den fazla dişi ilgilendiren cerrahi ortopedik tedaviden fayda görmeyen ön dişler arasında dik yönde açıklıklar. 3. Alt çenenin tedaviden fayda görmeyen alt ve üst dişler arasında 15 mm’den fazla gerilikleri (retrognati) veya ilerilikleri (prognati).  4. Klinik olarak tam diş noksanlığı olduğu halde radyografik olarak gösterilmiş, protezle düzeltilebilen, pseudo tam diş noksanlığı (gömülü süt sürekli dişlerin varlığı). 

Yönetmeliğin 28. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İleri derecede alveoler kret kayıpları sonucunda protezle ve ameliyatla düzeltilemeyen konuşma ve çiğnemeyi bozan tam diş noksanlıkları.

Deri ve Zührevi Hastalıkları

Askerliğe engel Deri ve Zührevi Hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 29-31. maddeleri arasında belirtilmiştir.

Cilt Kanseri, Cilt Lezyonları, Verem ve Tümör Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 29. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Remisyonda veya sistemik tutulum göstermeyen deri lenfomaları, vücutta yaygın olarak bulunan ya da yüz ve/veya boyunda estetik görünümü belirgin derecede bozan ve tedaviyle düzelmeyen skatrisler, nevüsler, hemanjiyomlar ve iyi huylu diğer deri tümörleri. 2. Tedavi ile iyileşmeyen, yüzde ve/veya vücutta belirgin derecede şekil bozukluğu yapmış deri tüberküloz ve tüberkülidleri. 3. Hareketlere güçlük vermeyen ancak estetik görünümü belirgin derecede bozan nörofibromatozis.

Yönetmeliğin 29. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Tedavi ve ameliyatla iyileşmesi imkânsız olan ve askerlik hizmetlerine engel olan kötü huylu deri tümörleri ve sistemik tutulum gösteren deri lenfomaları. 2. Hareketleri güçleştiren veya estetik görünümü ileri derecede bozan ve tedaviyle düzelmesi imkânsız yaygın skatrisler, keloidler, hemanjiyomlar ve pigmente nevüsler. 3. Hareketlere güçlük verecek derecede büyük tümörleri olan nörofibromatozis.

Sedef Hastalığı, Cüzzam, Balık Pulu Hastalığı, Derin Mikozlar, Deri Ülseri ve Behçet Hastalığı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 30. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Hareketlere güçlük veren veya tedavi ile iyileşmeyen, kronik ve yaygın deri hastalıkları ve sekelleri (yürüyüşü veya el hareketlerini belirgin derecede bozan keratodermiler, pemfigus ve pemfigoidler, iktiyozis, yaygın ve tedaviye dirençli psöriazis ve benzeri deri hastalıkları). 2. Güneş ışınlarından etkilenen aktinodermatozlar, yaygın diskoid lupus eritematozus, deri porfiriası, albinizm, yüzün %50’sinden ve/veya vücudun %30’undan fazlasını kaplayan vitiligo. 3. Alopesi totalis, alopesi üniversalis, saçlı derinin %50’sinden fazlasını tutan ve tedavi ile iyileşmeyen yaygın alopesi areata. 4. Epidermolysis bullosa simpleks. 5. Majör organ tutulumlu Behçet hastalığı (göz, eklem, damar, merkezi sinir sistemi, gastrointestinal sistem ve benzeri).

Yönetmeliğin 30. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Silahlı hizmete engel olan ve tedavi ile iyileşmeyen, bulaşıcı ve diğer deri hastalıkları (lepra, eritrodermik ve jeneralize püstüler psoriasisler, ileri derecede iktiyozisler, kseroderma pigmentozum, güneş ışınları ile şiddetlenen veya sistemik belirtisi olan porfirialar, yürüyüşü veya el hareketlerini ileri derecede kısıtlayan keratodermiler, şiddetli ve/veya tedaviye dirençli pemfigoid ve pemfiguslar, jeneralize eritrodermiler, derin mikozlar, tedavi ile iyileşmeyen geniş ve çeşitli nedenli deri ülserleri, distrofik tip epidermolizis bülloza ve benzeri deri hastalıkları). 2. Kalıcı organ fonksiyon bozukluğu yapmış Behçet hastalığı (görme kaybı, nörolojik sekel, büyük damar sekeli ve benzeri).

Sifiliz Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 31. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Konjenital sifiliz.

Yönetmeliğin 31. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İç organlarda, kemiklerde ve eklemlerde ileri derecede tahribat yapmış, tedavisi imkânsız sifiliz sekelleri ve gomlar.

İç Hastalıkları

Askerliğe engel İç Hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 32-44. maddelerinde belirtilmiştir.

Cücelik, Zayıflık, Kısa Boyluluk, Uzun Boyluluk ve İhtiyarlık Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 32. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Yirmi yaşına girdiği halde ağırlığı, bu maddede yer alan Boya Göre Standart Ağırlık Çizelgesindeki alt sınırdan 11 kg ila 20 kg (20 kg dahil) eksik olanlar. AÇIKLAMA: Bu fıkra subay, astsubay, erbaş ve erlere altı aylık rejimden sonra; yükümlülerde en az bir defa ertesi yıla bırakma veya bir yıl sevk geciktirmesi işleminden sonra uygulanır. 2. Kemik yaşı ondokuz ve üzerinde olanlarda boyun 152 cm veya daha kısa olması. AÇIKLAMA: Bu fıkra yükümlülerde en az bir defa ertesi yıla bırakma ya da bir yıl sevk geciktirmesi işleminden sonra uygulanır. 3. Boyu 210 cm’den uzun olup vücut kitle indeksleri 19 kg/m2 ve altında olanlar ile 35 kg/m2 ve üzerinde olanlar.

Yönetmeliğin 32. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Askerlik görevini yapamayacak derecede düşkün ihtiyarlık. 2. Konjenital ya da kronik beslenme yetersizliğine bağlı vücut gelişimi ileri derecede geri olanlar ile ağırlığı bu maddede yer alan Boya Göre Standart Ağırlık Çizelgesindeki alt sınırdan 21 kg ve daha fazla eksik olanlar. AÇIKLAMA: Bu fıkra en az bir defa ertesi yıla bırakma ya da bir yıl sevk geciktirmesi işleminden sonra uygulanır.  3. Yirmi yaşını bitirdiği halde boyun 150 cm veya daha kısa olması.  AÇIKLAMA: Bu fıkra en az bir defa ertesi yıla bırakma ya da bir yıl sevk geciktirmesi işleminden sonra uygulanır. 4. (Ek:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/31 md.) Akondroplazi (Cücelik)

Boy Kilo Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 33. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Yirmi yaşına girdiği halde ağırlığı, bu Listenin 32 nci maddesinde yer alan Boya Göre Standart Ağırlık Çizelgesindeki üst sınırdan 31 kg ila 40 kg (40 kg dahil) fazla olanlar. AÇIKLAMA: Bu fıkra subay ve astsubaylarda bir yıllık istirahatsiz rejimden sonra, yükümlülerde en az bir defa ertesi yıla bırakma veya en az bir yıl sevk geciktirmesi, erbaş ve erlerde ise altı aylık hava değişimi işleminden sonra uygulanır.

Yönetmeliğin 33. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Ağırlığı, bu Listenin 32 nci maddesinde yer alan Boya Göre Standart Ağırlık Çizelgesindeki üst sınırdan 41 kg veya daha fazla olanlar. AÇIKLAMA: Bu fıkra subay ve astsubaylarda bir yıllık zayıflama rejiminden sonra uygulanır.

Verem Lenfadeniti Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 34. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Komplikasyonlu tüberküloz lenfadenit dahil olmak üzere bir ya da daha çok bölgede her türlü tedaviye dirençli iltihaplı lenf nodülü hastalıkları.

Kan Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 35. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Eritrosit enzim defektleri, eritrosit membran defektleri, hafif koagulasyon ve hemostaz bozuklukları ve methemoglobinemiler. 2. Tam remisyonda akut ve kronik lösemiler, tam remisyonda lenfomalar, kemik iliği nakli yapılanlar, remisyonda hematolojik maligniteler, remisyonda myelodisplastik sendromlar ve remisyonda myeloproliferatif hastalıklar. 3. Kronik idiopatik trombositopenik purpura (ITP) ve pansitopeniler.

Yönetmeliğin 35. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Remisyona girmeyen hematolojik maligniteler, ağır koagülasyon ve hemostaz defektleri, homozigot hemoglobinopatiler ve iyileşme sağlanamayan diğer kan hastalıkları.

Romatizma ve Eklem Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 36. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Klinik, laboratuvar ve/veya görüntüleme yöntemleri ile aktif olduğu tespit edilen ankilozan spondilit, enteropatik artrit, psöriatik artrit, romatoid artrit, jüvenil idiopatik artrit ve kristal artritler gibi kronik artritler veya bu hastalıklar nedeni ile biyolojik orijinli veya hedefe yönelik ilaç tedavisi almakta olan hastalar (Resmi sağlık kuruluşlarından son altı ay içerisinde alınmış durum bildirir sağlık raporu gerekir.). AÇIKLAMA: (Ek: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Subay, astsubay ve uzman erbaşlarda en az altı aylık tedaviye rağmen akvitasyonun baskılanmaması durumunda verilir. 2. Klinik ve laboratuvar bulguları kesintisiz olarak altı ay sürmeyen ancak, son bir yıl içinde en az iki kez tekrarladığı sağlık kurulu kararı ile gösterilmiş romatizmal eklem hastalıkları. 3. Kas iskelet sisteminde kalıcı sekel geliştiği gösterilen hastalar (Hastalığın yerine göre bu Listenin kas ve iskelet sistemi hastalıkları bölümündeki maddelerin (B) dilimlerinde yer alan fıkralar gereğince işlem yapılır.).

Yönetmeliğin 36. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Vücut hareketlerini ileri derecede bozan romatizmal hastalık sekelleri (Hastalığın yerine göre bu Listenin kas ve iskelet sistemi hastalıkları bölümündeki maddelerin (D) dilimlerinde yer alan fıkralar gereğince işlem yapılır.). 2. Onsekiz aylık tedaviye rağmen aktiviteleri baskılanamayan romatizmal eklem hastalıkları.

Kemik Hastalığı, Bağ Doku Hastalıkları, Antifosfolipid Sendromu, Akdeniz Ateşi ve Genetik Hastalıklar Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 37. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. (Değişik: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Klinik ve laboratuvar olarak aktif olduğu tespit edilen veya önceden ya da halihazırda organ tutulum bulgusu saptanan otoimmün hastalıklar veya diğer inflamatuvar (Sarkoidoz, erişkin başlangıçlı Still hastalığı ve relapsing polikondrit ve benzeri.) bağ dokusu hastalıkları. 2. Kemiklerde kırığa neden olmamış doğumsal veya edinsel metabolik veya endokrin bozukluklara bağlı kemik hastalıkları (osteogenezis imperfekta, osteopetrozis, Paget hastalığı) ve/veya patolojik kırığa neden olmuş osteoporoz. 3. Eklem hareketlerinde belirgin gevşeklik ve tekrarlayan çıkıklara neden olan doğumsal bağ dokusu hastalıkları (Ehler Danlos hastalığı, Marfan sendromu ve benzeri). 4. Laboratuvar bulguları ve herhangi bir vasküler yatakta trombozu olan antifosfolipid sendromu.  5. Klinik ve laboratuvar olarak tanısı konulmuş veya tanısı olan (Resmi sağlık kuruluşlarından alınmış durum bildirir sağlık raporu gerekir.) otoinflamatuvar hastalıklar.  6. Sistemik tutulumu gösterilmiş veya tedaviye dirençli vaskülitler.

Yönetmeliğin 37. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Organlarda kalıcı fonksiyon veya patolojik bozukluklara neden olmuş otoimmün bağ dokusu hastalıkları veya vaskülitler. 2. Kemiklerde kırığa neden olmuş doğumsal veya edinsel, metabolik ya da endokrin bozukluklara bağlı kemik hastalıkları (osteogenezis imperfekta, Paget hastalığı ve benzeri). 3. Eklem hareketlerinde ileri derecede bozukluk yapan veya organ tutulumu olan doğumsal bağ dokusu hastalıkları (Ehler Danlos hastalığı, Marfan sendromu ve benzeri).  4. Laboratuvar bulguları olan ve organlar ile vücut hareketlerinde fonksiyon bozukluğuna neden olan antifosfolipid sendromu.  5. Kalp, böbrek, akciğer gibi hayati önemi haiz organlarda kalıcı hasar yapmış ve bunun sonucu fonksiyon kaybı gelişmiş otoinflamatuvar hastalıklar (Eklemlerdeki kalıcı hasarlar hakkında, eklemdeki hasarın yerine göre bu Listenin kas ve iskelet sistemi hastalıkları bölümündeki maddelerin (D) dilimlerinde yer alan fıkralar gereğince işlem yapılır.). 

Ağır Alerjik Hastalıklar Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 38. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Kardiyovasküler ve solunum sistemini de etkileyen, hayati tehlike arz eden, eliminasyonu ve küratif tedavisi mümkün olmayan, tekrarlayıcı karakterde, objektif tanı yöntemleri ile (laboratuvar ve eliminasyon-provakasyon testleri) kanıtlanmış, alerjik ve/veya anafilaktik reaksiyon türleri.

Yönetmeliğin 38. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İleri derecede fonksiyon bozukluğu ve komplikasyon yapmış alerjik hastalıklar. AÇIKLAMA: Hastalığın tuttuğu organ ya da sisteme göre ilgili klinik dallara ait maddelerin (D) dilimlerinde yer alan fıkralar gereğince işlem yapılır.

İmmun Yetmezlik Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 39. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Komplikasyonları immünolojik tedavi ile kontrol altına alınan yaygın değişken immün yetmezlik. 2. Komplikasyonları immünolojik tedavi ile kontrol altına alınamayan selektif IgA, IgM ve/veya IgG subgrup eksiklikleri. 3. Yaygın değişken immün yetmezlik, selektif IgA, IgM ve IgG subgrup eksiklikleri dışında kalan ve klinik ve laboratuvar bulguları ile tanı konmuş olan her türlü konjenital veya edinsel immün yetmezlik sendromları ve hastalıkları (HIV infeksiyonlu hastalar hariç).

Yönetmeliğin 39. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Komplikasyonları immünolojik tedavi ile kontrol altına alınamayan yaygın değişken immün yetmezlik. 2. Yaygın değişken immün yetmezlik, selektif IgA, IgM ve IgG subgrup eksiklikleri dışında kalan, klinik ve laboratuvar bulguları ile tanı konmuş, tedavisi mümkün olmayan veya tedaviye yanıt vermeyen ve/veya tekrarlayan infeksiyonların sekel bıraktığı her türlü konjenital veya edinsel immün yetmezlik sendromları ve hastalıkları.

Hipoglisemi, Tip 1 Diyabet ve Tip 2 Diyabet Nedeniyle Askerlik MuafiyetiAskerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 40. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Önemli şikayete neden olan endokrin veya immün sistem hastalıklarına bağlı hipoglisemiler. 2. (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/31 md.) Komplikasyon yapmamış ve kontrol altına alınabilen tip 2 diabetes mellitus.

Yönetmeliğin 40. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Önemli şikayete neden olan ve kontrol edilemeyen hipoglisemik sendromlar. 2. (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/31 md.) Komplikasyon yapmamış Tip 1 diabetes mellitus. 3. (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/31 md.) Komplikasyon yapmış Tip 1 ve Tip 2 diabetes mellitus.

Fenilketonüri, Meme Kanseri, Şekersiz Şeker Hastalığı, Kötü Huylu İç Salgı Bezi Tümörleri, Guatr, Hiperlipidemi, Depo Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 41. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Kalıcı hipotiroidi, hipoparatiroidi gibi kişinin çalışma gücünü bozan, şekil ve/veya fonksiyon bozukluğu yapmış, iç salgı bezlerinin kronik hastalıkları ve sekelleri, fenilketonüri hariç aminoasit metabolizma hastalıkları, glikojen depo hastalıkları gibi depo hastalıkları, beslenme ve/veya lipid düşürücü ilaç kullanılmasına rağmen düşmeyen ailesel hiperlipidemiler ve tıbbi tedaviye rağmen klinik ve biyokimyasal remisyonun altı aydan daha uzun süre sağlanamadığı tirotoksikozlar. AÇIKLAMA-1: (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/32 md.) Uçucularda 67 nci madde hükümleri uygulanır.53 AÇIKLAMA-2: (Ek:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/33 md.) 6 ay beslenme ve/veya lipid düşürücü ilaç kullanılmasına rağmen, gerilemeyen hiperlipidemiler. AÇIKLAMA-3: (Ek:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/33 md.) 6 ay tedaviye rağmen gerilemeyen hipotroidi.

Yönetmeliğin 41. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Vücut vazifelerini önemli derecede bozan, kişinin çalışma gücünü ileri derecede azaltan, endokrin salgıları ile ilgili belirti gösteren, tedaviye cevap vermeyen iç salgı bezlerinin hastalıkları ve kötü huylu tümörleri, memenin kötü huylu tümörleri, diabetes insipitus ve fenilketonüri.

Hipertansiyon, Parkinson, Miyokardit, Kalp Ritim Bozukluğu, Kalp Pili, Kalp Tümörü, Perikardit, Kalp Krizi Sonrası Durumlar, Kalpte Yapısal ve Kapakçık Sorunları, Kalp Nakli ve Kalp Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 42. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Arteriyel kan basıncı bazal şartlarda kırk yaşına kadar (kırk yaş dahil) 150/95 mmHg’den, kırk yaşından sonra 160/100 mmHg’den daha yüksek olan ve belirli bir süre istirahatten sonra yüksek olarak devam eden, komplikasyon yapmamış hipertansiyon olguları ile bu Listenin 42 nci maddesinin (D) diliminin (1) numaralı fıkrasında yer alan komplikasyonlardan başka grade II retinopati ve benzeri komplikasyon yapmış hipertansiyon olguları.  AÇIKLAMA: Bu fıkra erbaş ve erlerde en az altı aylık hava değişimi, yükümlülerde ise en az bir yıl sevk geciktirmesi işleminden sonra uygulanır.  2. Nedeni bulunamayan ve başka kalp hastalığı ile birlikte olmayan sol dal blokları.  3. Wolff-Parkinson-White sendromu.  4. Organik kökenli olsun veya olmasın, tedaviye refrakter, couplet, bigemine gibi sık veya salvo tarzında gelen ventriküler veya supraventriküler prematüre atımlar.  5. Tüberküloz perikardit sekelleri hariç, ekokardiyografik görüntüleme ile hemodinamik olarak önemli bir sekel bırakmadığı tespit edilmiş miyokarditler tüm kategorilerde uçuşa elverişli olarak kabul edilir.  6. Orta derecede (2. ve 3. derece) kapak yetmezlikleri, supraventriküler taşikardi veya sık gelen ventriküler prematüre atım gibi ciddi ritm bozukluğu yapmış mitral valv prolapsusu, ameliyat ile tam düzeltilmiş asiyanotik konjenital kalp hastalıkları, atrium kalp kası ve büyük damar yaralanmaları, tesadüfi saptanan asemptomatik koroner arter hastalıkları, semptom ve iskemiye yol açmayan <%50 darlık yapan koroner arter hastalıkları, iskemi ve semptoma yol açmayan musküler bridge ve koroner arter ektazileri  7. Organik veya nedeni bilinmeyen atrioventriküler veya ventrikül içi ritm bozuklukları nedeniyle pacemaker takılması.  8. Kalbin tedavi ile tamamen düzelmiş iyi huylu tümör, kist ve yabancı cisimleri.  9. Kalp fonksiyonlarının bozulmadığı rapor ile belgelenmiş, perikardiektomiler ve tüberküloz perikarditler.  10. Headup tilt testi ile belirgin kardiyoinhibitör (3 sn’den fazla sinüs duraklaması) tipte olan vazovagal senkop.  11. Sık gelen ve kişinin çalışmasına engel olan paroksismal supraventriküler taşikardiler.  12. Elektrofizyolojik çalışma ile saptanmış suprahis ileti defekti ya da proksimal ileti sistemi hastalığı.  13. Kateter ablasyonu ile tedavi edilmiş olan ancak sonradan nüks görülen ventriküler taşikardi dışındaki aritmiler.

Yönetmeliğin 42. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Arteriyel kan basıncı kırk yaşına kadar (kırk yaş dahil) 150/95 mmHg’den, kırk yaşından sonra 160/100 mmHg’den daha yüksek olan, renal, serebral, göz (göz dibinde çok ve yaygın kanama yapan eksuda odakları ve papilla ödemi bulunan) ve kalpte (EKG, radyolojik tetkik ya da fizik muayene ile saptanan) komplikasyon yaptığı belirlenen hipertansiyon olguları.  2. Koroner arter hastalığı girişimsel veya cerrahi olarak tedavi edilmiş olsa bile, anjinal semptomları yeterince istirahat ve tıbbi tedaviye rağmen devam eden ve/veya EKG, stres testleri, koroner anjiyo gibi görüntüleme yöntemleri ile aktif iskemisi teyid edilen olgular. 3. Miyokard infarktüsü geçirmiş olanlarda tabibin lüzumlu göreceği istirahat ya da hava değişimi sonunda anjinal sendromlar, kardiyak sendrom ve bulguları kalmayan ve herhangi bir komplikasyon yapmamış olup sadece EKG sekeli (QRS-T izoelektrik çizgide yalnızca patolojik Q ya da T değişiklikleri) kalmış olan olgular.  AÇIKLAMA: Uçucu personel bu Yönetmeliğin 67 nci maddesine göre değerlendirilir.  4. Miyokard enfarktüsü geçirenlerden tabibin lüzumlu göreceği istirahat ya da hava değişimi sonunda hastanın hiçbir şikayeti olmasa da EKG’de S-T segmentinin izoelektrik çizgiden 1 mm’den fazla sapması, her türlü kalp blokları, fibrilasyon, röntgende kalp büyümesi, aorta ve miyokard anevrizması ve diğer herhangi önemli kardiyovasküler komplikasyonların saptandığı olgular.  5. Organik kalp hastalığı olsun ya da olmasın 2-3 derece ve ileri derecedeki atrioventriküler bloklar, hasta sinüs sendromu.  6. Kronik atriyal flutter, atrial fibrilasyon, sık gelen paroksismal atriyal flutter, paroksismal atrial fibrilasyon ve incessant tipte supraventriküler taşikardiler.  7. Kardiovasküler sifiliz.  8. Ameliyat olsun ya da olmasın sol veya sağ ventrikül anevrizması, aort anevrizması, sinüs valsalva anevrizması ve göğüs ağrısı ile ritm bozukluğuna neden olan koroner arter ektazileri. 9. Ameliyatla tedavisi imkânsız ya da ameliyattan sonra kişinin çalışma gücüne engel olacak endokard, miyokard, perikard tümörleri.  10. Ameliyat olsun ya da olmasın her türlü komplikasyonsuz organik valvül lezyonları ve semptom vermeyen yaygın koroner arter ektazileri, egzersiz testi ve/veya görüntüleme yöntemleri (miyokardiyal perfüzyon sintigrafisi) ile iskemiye yol açan koroner miyokardiyal bridgeler, iskemiye yol açan veya iskemiye yol açmayan anjiyografik olarak gösterilmiş ≥ % 50 darlığa yolaçan aterosklerotik koroner arter hastalıkları, cerrahi tedavi ve girişimsel kardiyoloji uygulamaları ile başarılı olarak düzeltilmiş komplikasyonsuz koroner damar hastalıkları (Valvül lezyonlarının organik olduğundan şüphe ediliyorsa kesin işlem yapılmadan önce bu maddenin (C) dilimi uygulanır.), pulmoner kapak üzerinde ekokardiyografik olarak 25 mmHg ve/veya kardiyak kateterizasyonda 15 mmHg ve üzerinde gradient olan hastalar (sağ ventrikül end sistolik basıncı 30 mmHg üzerinde olması şartıyla).  AÇIKLAMA: Uçucu personel bu Yönetmeliğin 67 nci maddesine göre değerlendirilir.  11. Ameliyat olsun ya da olmasın kalpte ileri derecede hipertrofi, kalp yetersizliği, kalp ritm bozuklukları gibi önemli komplikasyon yapmış organik valvül lezyonları.  12. Ameliyat olsun ya da olmasın siyanozla birlikte, EKG, röntgen ve diğer laboratuvar bulguları ile saptanmış, komplikasyon yapmış ya da yapmamış konjenital kalp hastalıkları.  13. Ameliyat olmamış veya ameliyatla tam düzeltilmemiş konjenital kalp hastalıkları.  14. Tüberküloza bağlı perikardit sekelleri ve ameliyatları.  15. Klinik, radyolojik, EKG ve diğer laboratuvar bulguları ile saptanmış kronik kor pulmonale, primer pulmoner hipertansiyon (düzeltilebilen bir hastalığa bağlı olmadığı saptanmış), geçirilmiş ve tedaviye rağmen sağ kalp basınçlarını yükselten veya EKG’de sağ ventrikül yüklenmesi yapmış pulmoner hipertansiyon.  16. Nükslerle birlikte seyreden subakut bakteriel endokarditis.  17. EKG, radyolojik, ekokardiyografik, katater, biyopsi gibi klinik ve laboratuvar yöntemlerle saptanmış kardiomiyopatiler.  18. Cerrahi olarak tedavi edilmiş ventrikül kalp kası yaralanmaları.  19. Yaşamı tehdit edici aritmiler nedeniyle otomatik implantable kardioverter defibrilatör takılması.  20. Elektrofizyolojik çalışma ile saptanmış infrahis ileti defekti ya da distal ileti sistemi hastalıkları.  21. Yaşamı tehdit edici ventriküler taşikardi ya da ventriküler fibrilasyon gibi ventriküler aritmiler ile bunların kateter ablasyonuyla tedavileri.  22. Uzun QT, kısa QT ve Brugada sendromu gibi ani ölüm riski yüksek olan hastalıklar.  23. Nedeni ne olursa olsun pulmoner arter dilatasyonu (radyolojik yöntemlerle ana pulmoner arterin 30 mm’den geniş olması).  24. Anjiyografik ve/veya radyolojik yöntemlerle belirlenmiş ve iskemiye neden olan koroner arter anomalileri.  25. Kalp nakli yapılan olgular.

Damar Spazmı, Lenfödem, Damar Anomalileri, Damar Tümörleri ve Damar Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 43. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Bir veya iki ekstremitede; radikal tedavisi imkânsız, vücut hareketlerine engel olan, venöz dolaşım yetersizliği ve 3 cm (3 cm dahil) ile 6 cm (6 cm hariç) arası hipertrofi ya da trofik bozukluk yapmış tromboflebit sekelleri ya da varisler, çevre farkı yapsın veya yapmasın klinik ve laboratuvar olarak tanısı konulmuş postflebitik sendrom. 2. Tıbbi, girişimsel veya cerrahi tedavi (sempatektomi) uygulansın ya da uygulanmasın, trofik bozukluk yapmış vazospastik damar hastalıkları. 3. Rekonstrüktif ameliyat ya da girişimsel yöntemler ile müdahale edilmiş (sentetik veya otojen greft ya da stent veya embolizasyon ile) büyük damar, periferik veya visseral damar hastalıkları. 4. Kalp damar cerrahisi, ortopedi ve plastik cerrahi uzmanlarının herbirince saptanan, klinik veya laboratuvar olarak tanısı konmuş ve komplikasyon yapmış lenfödem veya diğer lenf sistemi hastalıkları. 5. Atherosklerozis obliterans, tromboanjitis obliterans (Buerger hastalığı) gibi tıkayıcı arter hastalıkları, komplikasyon oluşturmuş vasküler girişimler. 6. Trofik komplikasyon yapmış vasküler torasik outlet sendromu. 7. Komplikasyon oluşturmuş arteriyovenöz fistüller, Klippel-Trenaunay sendromu, vasküler malformasyonlar veya damar tümörleri. 8. Çevre farkı 3 cm (3 cm dahil)’den az aktif veya iyileşmiş ulkus kruris. 9. Çevre farkı yapsın veya yapmasın klinik ve laboratuvar olarak tanısı konulmuş iliak, femoral, aksiler ve subklavian ven trombozları ve bunlar sonucunda gelişen pulmoner embolik olgular.

Yönetmeliğin 43. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Bir veya iki ekstremitede; radikal tedavisi imkânsız, vücut hareketlerini ileri derecede bozan, venöz dolaşım yetersizliği ve 6 cm (6 cm dahil)’den fazla hipertrofi ya da trofik bozukluk yapmış tromboflebit sekelleri ya da varisler. 2. İleri derecede trofik değişikliklere neden olmuş periferik damar hastalıkları ve vasküler torasik outlet sendromları. 3. İstirahat ağrısı olan, trofik ve vazomotor bozukluk yapmış, atherosklerozis obliterans, tromboanjitis obliterans (Buerger hastalığı) gibi tıkayıcı periferik damar hastalıkları. 4. Tıbbi, girişimsel veya cerrahi tedaviye rağmen düzeltilemeyen, klinik ve laboratuvar olarak tanısı konulmuş, trofik veya fonksiyonel bozukluklar gösteren damar hastalıkları. 5. İleri derecede komplikasyon oluşturmuş önemli anevrizmalar, hemanjiomlar, kötü huylu damar tümörleri ve damarların başka hastalıkları. 6. İleri derecede yaygın lenfödem ve diğer lenf sistemi hastalıkları. 7. Alt ekstremitede 3 cm’den fazla çevre farkına sebep olan ve abdominal kollateralleri gelişmiş vena kava inferior sendromu, tedavisi olsun ya da olmasın klinik ve radyolojik olarak tanısı konulmuş vena kava superior sendromu. 8. Çevre farkı 3 cm (3 cm hariç)’den fazla aktif veya iyileşmiş ulkus kruris.  9. Ekstremitelerde 3 cm’den fazla uzunluk ve çevre farkına neden olmuş KlippelTrenaunay sendromu, F.P. Weber senromu gibi konjenital A-V fistüller. 

Nefropati, Böbrek Nakli, Sürekli Tedavi Gerektiren Böbrek Rahatsızlığı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 44. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Nefritis ya da nefrotik sendrom belirtileri ile birlikte olmayan evvelce geçirilmiş nefritis ya da nefrozların sekeli olarak görülen (sistemik arteriyel hipertansiyon, ödem, hiposerinemi ve böbrek fonksiyon testlerinde bozukluk bulunmayan, göz dibi normal olan) proteinüriler. 2. Halen immünsüpresif tedavi ile remisyonda bulunan (proteinürisi ve böbrek fonksiyon bozukluğu olmayan) böbrek biyopsisi ile kanıtlanmış glomerülonefritler.

Yönetmeliğin 44. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Yapılan tedavilere rağmen düzelmeyen, sistemik arteriyel hipertansiyon ve ödem, hiposerinemi, böbrek fonksiyon testlerinde bozukluk gösteren, kronik glomerulonefritis, kronik pyelonefritis, nefrotik sendrom, üremi sendromu gibi her türlü nefropatiler. 2. Nonfonksiyone transplante böbrek. 3. Böbrek fonksiyonlarını normal sınırlara getirmiş böbrek transplantasyonlu olgular.  4. Renal kaynaklı olan ve sürekli tedaviye ihtiyaç gösteren persistan hipopotasemiler.

Sindirim Sistemi Hastalıkları

Askerliğe engel Sindirim Sistemi Hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 45. maddelesinde belirtilmiştir.

Akalazya, Komplikasyonlu Reflü, Çölyak Hastalığı, Sindirim Sistemi  Kanamaları, Karın Travması, Kronik Hepatit ve Karaciğer Yağlanması, Splenektomi, Son  Evre Pankreas Hastalıkları, Karaciğer/ Safra/ Dalak/ Pankreas/ Periton Kanseri, Depo Hastalıkları, Karaciğer/ Pankreas/ İnce Bağırsak Nakli Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 45. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Komplike veya semptomatik akalazya. 2. Komplikasyonlu veya tedaviye refrakter gastroözefajial reflü hastalığı (özefagus ülserleri, Savary-Miller evre III-IV özofajit), endoskopik veya radyolojik olarak saptanmış semptomatik özofagus darlıkları. 3. Objektif yöntemlerle kanıtlanmış, tıbbi ve/veya endoskopik (dilatasyon ve benzeri) tedaviden istifade etmeyen pilor ve duedenum darlıkları.  4. (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/34 md.) Radyolojik ve/veya endoskopik olarak belirlenebilen parsiyel rezeksiyonlu, gastroenterik anastomozlu, kalıcı komplikasyon yapmamış mide ameliyatları (gastrojejunostomi, gastroileostomi ve benzeri), kilo kaybı amacıyla yapılmış gastrointestinal sistem anatomisinin kalıcı değiştirildiği (parsiyel mide rezeksiyonu, gastroenterik anastomoz ve benzeri), vücut kitle endeksinin 33 ve altına indirildiği, kalıcı komplikasyon yapmamış her türlü zayıflama ameliyatları.  5. Gluten enteropatisi (Resmi sağlık kuruluşlarından alınmış sağlık kurulu raporu ile işlem yapılabilir.), hafif seyirli (kronik diyare ile birlikte ağırlığın, bu Listenin 32 nci maddesinde yer alan Boya Göre Standart Ağırlık Çizelgesindeki alt sınırından 11 kg ila 20 kg eksiklik) malabsorbsiyon sendromları.  6. Kalıcı ve organik nedenlere bağlı, mükerrer transfüzyonu gerektiren gastrointestinal sistemin tekrarlayıcı kanamaları. 7. Absorbsiyon bozukluğu, darlık, körlup sendromu gibi komplikasyon yapmış ince veya kalın bağırsağın segmenter rezeksiyonları, iki veya daha fazla brit ileus nedeniyle geçirilmiş operasyonlar.  8. Komplikasyon yapmamış, Crohn hastalığı, kolitis ülseroza gibi kronik iltihabi bağırsak hastalıklarının remisyonları, konjenital ve akkiz megakolon, altı aylık tedaviye rağmen iyileşmeyen veya nüks eden soliter rektal ülser.  9. Histopatolojik veya mikrobiyolojik olarak kanıtlanmış ve sekel bırakarak iyileşmiş tüberküloz peritonitis veya sindirim sistemi tüberkülozları (Resmi sağlık kuruluşlarından alınan onaylı rapor ve patoloji raporu gereklidir.), komplikasyonsuz ailevi akdeniz ateşi (FMF) (Resmi sağlık kuruluşlarından alınmış sağlık kurulu raporu ile işlem yapılabilir.). 10. Karnın; laboratuvar bulguları ile doğrulanabilen birden fazla organ yaralanması, segmenter bağırsak rezeksiyonu veya birden fazla etaplı ameliyat (ileostomi, kolostomi ve benzeri) gerektiren ateşli silahlara, travmalara veya kesici ve delici aletlere bağlı yaralanmaları veya inflamasyon nedeniyle yapılan birden fazla etaplı ameliyatlar.  11. Karaciğer ve dalakta, ameliyat sonrası nüks ettiği görüntüleme ve parazitolojik veya histopatolojik yöntemlerle kanıtlanmış kist hidatikler; birden fazla organda yerleşimli veya birden fazla cerrahi girişim geçirmiş kist hidatikler ve safra yolu fistülü ile seyreden karaciğer abseleri ve bunların ameliyatları; laboratuvar bulguları ile doğrulanan komplikasyonlu karaciğer hemanjiomları; karaciğer rezeksiyonları (birden fazla düzenli segmentektomi veya lobektomiler ile ateşli silahla, travmalarla veya delici ve kesici aletlerle yaralanmalar sonucu birden fazla segmentte doku kayıpları); nüks veya rezidü intrahepatik safra yolu taşları ve yapılmış biliodigestif anastomozları; karaciğerde fonksiyonel, komşu organlarda ise anatomik ve fonksiyonel bozukluklara yol açmış komplikasyonlu karaciğer rüptür ameliyatları; safra yollarının Alanso-Lej sınıflandırmasına göre tip-II’nin dışında kalan kistleri ve bunların ameliyatları.  12. Mükerrer kontrollerde total bilirubin düzeyleri %3 mg’ın üzerinde bulunan Gilbert, Crigler-Najjar tip II, Dubin Johnson, Rotor sendromları gibi konjenital hiperbilirubinemiler.  13. En az bir yıl süreyle devam eden ve kot kenarını geçen splenomegaliler, görüntüleme yöntemleri ile ortaya konan geniş dalak infarktları, organik nedenle oluşanlar hariç bütün splenektomiler, konjenital dalak yokluğu.  AÇIKLAMA: Travmatik splenektomili uçucu personel, bu Yönetmeliğin 67 nci maddesine göre değerlendirilecektir.  14. Tekrarlayan veya ameliyat gerektiren akut pankreatitler, kronik pankreatitler, pankreasın 3 cm (3 cm dahil)’den büyük kistleri, pankreasın komplikasyonsuz benign tümörleri ve/veya ameliyatları, pankreasın travma ve benzeri nedenlerle yapılan ve anastomoz gerektiren ameliyatları. 15. Askerlik görevine engel teşkil eden sindirim sisteminin tedavisi imkânsız konjenital yerleşme anomalileri (intratorasik mide ve bağırsak ile dalak ve benzeri).  16. Biyokimyasal ve histopatolojik olarak düşük veya orta aktiviteli kronik hepatitler, steatohepatit, karaciğer transaminaz enzim düzeylerinde üst sınırın iki katından fazla artış ve karaciğer biyopsisinde minimal reaktif değişiklikler tespit edilen hepatosteatoz, kronik veya tekrarlayıcı intrahepatik kolestaz. AÇIKLAMA: Karaciğer enzim yüksekliği ile seyreden hepatosteatozlu ve karaciğer biyopsisinde minimal reaktif değişiklikler bulunan subay ve astsubaylar hakkında en az bir yıllık “İstirahatsız Rejim”, erbaş ve erler hakkında altı ay “Hava Değişimi” ve yükümlüler hakkında bir yıl “Sevk Geciktirmesi” veya “Ertesi Yıla Bırakma” kararı sonrası kesin işlem yapılır.

Yönetmeliğin 45. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Komplike akalazya ameliyatları, özofagusta disfajiye yol açmış, endoskopik ve/veya radyolojik olarak saptanmış darlıklar ve bunların ameliyatları. 2. Diyafragma fıtıklarının veya anomalilerinin komplikasyonlu ameliyatları. 3. Komplikasyon yapmış mide ameliyatları (total veya parsiyel gastrektomi, gastrojejunostomi, gastroileostomi ve benzeri), Zollinger Ellison sendromu ve sindirim sisteminin diğer endokrin tümörleri.  4. Kolitis ülseroza, Crohn hastalığı, diffüz polipozis gibi kronik ve komplikasyonlu, iltihaplı, granülomlu bağırsak hastalıkları ve/veya bu nedenle yapılan total kolektomi, total kolektomi+mukozal proktektomi+ileal rezervuar ve ileoanal anastomoz veya devamlı ileostomiler ve devamlı kolostomiler, ince bağırsak lenfoması ve bu nedenle yapılan ameliyatlar.  5. Komplikasyonlu ve tedaviye yanıtsız ailevi akdeniz ateşi (FMF) (Resmi sağlık kuruluşlarından alınmış sağlık kurulu raporu ile işlem yapılabilir.), brit ileusları ve benzeri komplikasyonlar yapmış yaygın peritonit sekelleri ve yapışıklıkları, kronik (en az altı ay süreyle devam eden) intestinal pseudo obstrüksiyon sendromu.  6. Karaciğerin radikal tedavileri mümkün olmayan, komplikasyon veya fonksiyon bozukluğu yapmış tek veya multipl kistleri, peritoneal hydatidozis.  7. Organik nedenli splenektomiler.  8. Kronik ağır toksik hepatitler, sirozlar, portal hipertansiyon, portal ven trombozu ve portal hipertansiyon nedeniyle yapılmış şant ve diğer ameliyatlar.  9. Sklerozan kolanjit, safra yolu darlıkları ve yaralanmaları, Caroli hastalığı ve bu nedenle yapılan bilioenterik anastomoz ameliyatları ve terapötik endoskopik girişimler.  10. Fonksiyon bozukluğu yapmış kronik pankreatitler, mükoviscidosis, komplikasyonlu pankreas ameliyatları.  11. Kronik diyare ile birlikte ağırlığın, bu Listenin 32 nci maddesinde yer alan Boya Göre Standart Ağırlık Çizelgesindeki alt sınırdan 21 kg ve daha fazla eksik olduğu ağır malabsorbsiyon sendromları.  12. Karaciğer, safra kesesi, safra yolları, dalak, pankreas ve peritonun her türlü kötü huylu tümörleri.  13. Gastrointestinal kanalın malign tümörleri ve bunların ameliyatları.  14. Karaciğerin metabolik ve depo hastalıkları.  15. Karaciğer, pankreas ve ince bağırsağın transplantasyon ameliyatları.

Göğüs Hastalıkları

Askerliğe engel Göğüs Hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 46-49. maddelerinde belirtilmiştir.

Tüberküloz, Akciğer Embolisi, Akciğer Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 46. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Yayma pozitif ya da yayma negatif olduğu halde klinik, radyolojik ve diğer laboratuvar yöntemlerle akciğer tüberkülozu tanısı konan ve solunum fonksiyon bozukluğu yaparak iyileşmiş akciğer ve/veya mediasten tüberkülozu olguları.  AÇIKLAMA-1: Çok ilaca dirençli tüberküloz tanısı konup yeterli süre tedavi alarak kür kabul edilen olgular, sekelsiz olarak iyileşseler ya da solunum fonksiyonları bozulmamış olsa bile bu fıkra kapsamında değerlendirilir.  AÇIKLAMA-2: Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş merkezlerde tedavilerinin yapılabilmesi amacıyla, askerlik görevi sırasında çok ilaca dirençli tüberküloz tanısı alan yükümlülerin işlemleri, tedavi süresini beklemeksizin tanı konduğu anda yapılabilir.  AÇIKLAMA-3: Yükümlülerin eskiden geçirdikleri hastalıkları için tedavi gördükleri sağlık kurumundan ya da verem savaş dispanserinden onaylı resmi rapor ibraz etmeleri gerekir.  AÇIKLAMA-4: Çok ilaca dirençli akciğer ve/veya mediasten tüberkülozu olgularında ileri radyolojik incelemeler dahil tüberkülozla uyumlu sekel saptanamadığında, tüberküloz ile uyumlu bulgular içeren hastalıklı döneme ait akciğer grafisinin ibraz edilmesi gerekir.  2. (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/35 md.) Solunum fonksiyon bozukluğu yapmış veya akciğerler ve mediastende yaygın tutulumla seyreden ya da ilerleyici nitelikte olan tüberküloz dışı interstisyel akciğer hastalıkları, pnömokonyozis, sarkoidozis gibi primer ya da sekonder kronik akciğer ve mediasten hastalıkları ya da bu hastalıkların sekelleri ile yeterli süre ve uygun tedaviye rağmen solunum fonksiyon bozukluğu yapmış veya on iki aydan daha uzun süreli antikogülan tedavi gerektiren veya en az iki defa tekrarlayan nedeni belirsiz pulmoner tromboemboliler.55 AÇIKLAMA-1: Endikasyon olmaksızın altı aydan uzun süreli antikoagülan tedavi alan olgular bu fıkra kapsamında değerlendirilmez. AÇIKLAMA-2: Solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesinde hastanın spirometri testine tam uyum sağlaması ve testin optimal şartlarda yapılması sağlanır. Hastanın teste tam uyum sağlayamadığı ve testin hastanın tüm klinik ve radyolojik bulguları ile uyumsuz olduğu değerlendirildiğinde bu durum rapor içeriğinde belirtilerek bu maddenin (A) dilimine göre işlem yapılabilir. 

Yönetmeliğin 46. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İki yıllık tedaviye rağmen yayma pozitif olarak devam eden kronik ya da çok ilaca dirençli akciğer ve/veya mediasten tüberküloz olguları ile tüberküloz tedavisi sonrasında ileri derecede solunum fonksiyonu bozukluğu yapacak şekilde sekel bırakarak veya en az bir akciğerde harab olmuş akciğer görüntüsü vererek iyileşmiş akciğer ve/veya mediasten tüberkülozu olguları. AÇIKLAMA: Yükümlülerin eskiden geçirdikleri hastalıkları için tedavi gördükleri sağlık kurumundan ya da verem savaş dispanserinden onaylı resmi rapor ibraz etmeleri gerekir. 2. İleri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış, akciğer ve mediastenin tüberküloz dışı kronik hastalıkları ve sekelleri ile yeterli antikoagülan tedaviye rağmen kronik pulmoner hipertansiyona neden olmuş kronik pulmoner tromboemboliler ya da arter kan gazları analizinde PaO2 değerinin 70 mmHg’den az saptandığı herhangi bir kronik akciğer hastalığı.

Bronşit, Uyku Apnesi, Astım Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 47. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Toplam alanı en az sağ orta lobun medial segmenti kadar olan lokalize bronşiektazi. 2. Fonksiyon bozukluğu yapmış kronik bronşit, amfizem, bronşiyal astma gibi obstrüktif tip akciğer hastalıkları, tüm gece polisomnografi testi ile apne-hipopne indeksi 16-30 (30 dahil) olan uyku apne hastaları ile tüm gece polisomnografi testi ile apne-hipopne indeksi 30’dan büyük olan uyku apne hastalarından hava yolu basıncı (PAP) titrasyonu sonrası apne-hipopne indeksi 15 ve altına düşenler. AÇIKLAMA: Solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesinde hastanın spirometri testine tam uyum sağlaması ve testin optimal şartlarda yapılması sağlanır. Hastanın teste tam uyum sağlayamadığı ve testin hastanın tüm klinik ve radyolojik bulguları ile uyumsuz olduğu değerlendirildiğinde bu durum rapor içeriğinde belirtilerek bu maddenin (A) dilimine göre işlem yapılabilir.

Yönetmeliğin 47. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İleri derecede solunum fonksiyon bozukluğu yapmış ya da arter kan gazları analizinde PaO2 değeri 70 mmHg’den düşük saptanan ve toplam alanı en az sağ akciğerin alt lobu kadar olan yaygın bronşiektazi. 2. İleri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış, klinik belirtileri de bulunan kronik obstrüktif tip akciğer hastalıkları, tüm gece polisomnografi testi ile apne-hipopne indeksi 30’dan büyük olan uyku apne hastalarından hava yolu basıncı (PAP) titrasyonu sonrası apnehipopne indeksi 15’ten yüksek olanlar.

Akciğer Kanseri, Akciğerde Fonksiyonel ve Yapısal Bozukluklar, Akciğer Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 48. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Akciğerlerin, objektif klinik belirtilerle birlikte bulunan veya laboratuvar yöntemleri ile tespit edilen, fonksiyon bozukluğu yapmış yabancı cisimleri, konjenital anomalileri, hava kistleri ve kist hidatikleri ya da solunum fonksiyon bozukluğu yapmamış olsa da akciğerin dört veya daha fazla sayıda olan kist hidatikleri, solunum fonksiyon bozukluğu yapmasa dahi yaygın parankimal hava kistleri, ileri tetkik ve tedaviyi kabul etmeyen 3 cm’den büyük kist hidatik veya hava kisti olguları, pulmoner arter aplazisi veya hipoplazi olguları. 2. Akciğer ve mediastenin tıbbi ve cerrahi olarak tedavi edilmiş ancak fonksiyon bozukluğuna neden olmuş iyi huylu tümörleri.

Yönetmeliğin 48. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Akciğerlerin ileri derecede irreversibl fonksiyon bozukluğu yapmış büyük hava kistleri, yabancı cisimleri, konjenital anomalileri, iyi huylu tümörleri, çok sayıda ya da çok büyük olup ameliyattan yararlanamayacak olan kist hidatikleri. 2. Göğüs kafesi içinde primer ya da sekonder kötü huylu tümörler.

Akciğer Sönmesi, Akciğerde Su Toplaması, Akciğer Zarı Kalınlaşması Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 49. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Uygun ve yeterli süre tedaviye rağmen fonksiyon bozukluğu yapmış ya da beş interkostal alanı tutmuş plevra tüberkülozuna bağlı plevra kalınlaşmaları. AÇIKLAMA: Yükümlülerin eskiden geçirdikleri hastalıkları için tedavi gördükleri sağlık kurumundan ya da verem savaş dispanserinden onaylı resmi rapor ibraz etmeleri gerekir. 2. Tüberküloz dışı plevra hastalıklarına bağlı, fonksiyon bozukluğu yapmış ya da beş interkostal alanı tutmuş plevra kalınlaşmaları ya da altı aydan daha uzun süre devam eden ve etiyolojisi açıklanamamış plevral effüzyon olguları. AÇIKLAMA: Solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesinde hastanın spirometri testine tam uyum sağlaması ve testin optimal şartlarda yapılması sağlanır. Hastanın teste tam uyum sağlayamadığı ve testin hastanın tüm klinik ve radyolojik bulguları ile uyumsuz olduğu değerlendirildiğinde bu durum rapor içeriğinde belirtilerek bu maddenin (A) dilimine göre işlem yapılabilir. 3. Tüp torakostomi hariç cerrahi tedaviye rağmen nüks eden pnömotorakslar. 

Yönetmeliğin 49. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Etyolojisi ne olursa olsun ileri derecede fonksiyon ve şekil bozukluğu yapmış plevra kalınlaşmaları. 2. Tıbbi ve cerrahi olarak tedavi edilemeyen pnömotorakslar ve kronik ampiyem.

Göğüs Cerrahisi

Askerliğe engel Göğüs Cerrahisine dair standartlar, yönetmeliğin 50-51. maddelerinde belirtilmiştir.

Diyafram Felci, Diyafram Elevasyonu, Diyafram Fıtığı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 50. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Cerrahi ya da idiyopatik olarak oluşmuş sürekli ve tek taraflı diyafragma paralizileri ile fonksiyon bozukluğu ve komplikasyon yapmış diyafragma yükseklikleri. 2. Fonksiyon bozukluğu veya komplikasyon yapmış veya cerrahi ile düzeltilemeyen tek taraflı diyafragma hernileri. AÇIKLAMA: Solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesinde hastanın spirometri testine tam uyum sağlaması ve testin optimal şartlarda yapılması sağlanır. Hastanın teste tam uyum sağlayamadığı ve testin hastanın tüm klinik ve radyolojik bulguları ile uyumsuz olduğu değerlendirildiğinde bu durum rapor içeriğinde belirtilerek bu maddenin (A) dilimine göre işlem yapılabilir.

Yönetmeliğin 50. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

Çift taraflı diyafragma paralizileri ile tedavisi mümkün olmayan çift taraflı diyafragma yükseklikleri ve hernileri.

Solunum Yetmezliği ve Bronş Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 51. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. İlgili sağlık kuruluşunun ameliyat raporu ile kanıtlanmış en az bir akciğer segmenti seviyesinde doku kaybına neden olmuş akciğer ameliyatları, dekortikasyon, açık drenaj ameliyatları ve fonksiyon bozukluğu yapmış pectus excavatum, pectus carinatum gibi göğüs kafesi sekil bozuklukları ile fonksiyon bozukluğu yapmış toraks ameliyatı sekelleri. 2. Bronşların her türlü segmenter rezeksiyonları. 3. Solunum fonksiyonlarını bozan veya akım volüm eğrilerinde bulgu veren bronş darlıkları. AÇIKLAMA: Solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesinde hastanın spirometri testine tam uyum sağlaması ve testin optimal şartlarda yapılması sağlanır. Hastanın teste tam uyum sağlayamadığı ve testin hastanın tüm klinik ve radyolojik bulguları ile uyumsuz olduğu değerlendirildiğinde bu durum rapor içeriğinde belirtilerek bu maddenin (A) dilimine göre işlem yapılabilir.

Yönetmeliğin 51. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Akciğer fonksiyonlarını ileri derecede bozmuş her türlü toraks ameliyatlarının sekelleri ve pnömonektomiler, çok ileri derecede göğüs kafesi şekil bozuklukları. 2. Bronşların her türlü malign tümörleri, tıbbi veya cerrahi yöntemlerle tedavisi mümkün olmayan veya ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış iyi huylu tümörleri, travmatik veya kronik hastalıkları veya bunların sekelleri.

Enfeksiyon Hastalıkları

Askerliğe engel Enfeksiyon Hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 52. maddesinde belirtilmiştir.

Menenjit, Hepatit B, Hepatit C, HIV Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 52. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Komplikasyonla seyretmiş, sekel bırakarak iyileşmiş bakteriyel, viral, paraziter ve mikotik enfeksiyonlar; tedaviden sonra laboratuvar ve klinik olarak iyileşmiş, hiçbir sekel kalmadığı teyid edilen tüberküloz menenjit. 2. (Değişik: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Hepatit B veya hepatit C virüsleri ile kronikleşme özelliğindeki diğer primer ve sekonder hepatotrop virüslerin neden olduğu serolojik olarak kanıtlanmış, biyokimyasal bozukluk yapmış, histopatolojik olarak aktivitesi ileri derecede olmayan kronik hepatitler (Histopatolojik olarak kronik hepatit B tanısı konmuş olanlardan biyopsi raporu ile başvuranlarda veya Hepatit C hastalarında biyokimyasal bozukluk şartı aranmaz.). 3. Altı aydan uzun sürdüğü kanıtlanmış; HBsAg (+), Anti-HBc Total (+), HBV DNA PCR (+), ALT’nin yüksek olduğu, yapılan karaciğer iğne biyopsisinde kronik hepatit saptanmayan hepatit B virüs enfeksiyonu. 

Yönetmeliğin 52. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Sekel bırakarak iyileşmiş menenjit, meningo-ensefalit, ensefalit ve tüberküloz menenjit. 2. Hepatit B, hepatit C ve kronikleşme özelliğindeki diğer hepatotrop virüslerin neden olduğu, serolojik olarak kanıtlanmış, yeterli süreyle tedavi sonrası histopatolojik olarak ileri derecede aktivite ve/veya ileri derece fibrozis görülen kronik hepatitler (Erbaş ve erler için tedavi şartı aranmaz). 3. Doğrulama testleri ile kanıtlanmış HIV enfeksiyonları. 4. Kalıcı organ fonksiyon bozukluğuna yol açan sistemik enfeksiyonlar.

Ürogenital Organ Hastalıkları

Askerliğe engel Ürogenital Organ Hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 53-55. maddelerinde belirtilmiştir.

İdrar Yolu Tüberkülozu, İşeme Bozukluğu, Böbrek Hastalıkları, Üreter veya Prostat Kanseri, Ürolojik Hastalıklar Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 53. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/38 md.) Görüntüleme yöntemleriyle varlığı saptanan, böbrek sintigrafisinde tek böbrekte fonksiyon bozukluğuna yol açmış üriner sistemin doğmalık ya da edinsel patolojileri ya da ameliyatları; her iki böbrekte ileri derecede kalisyel deformasyon, skar dokusu, çoğul taş oluşumu gibi komplikasyonlara yol açmış üriner sistemin doğmalık ya da edinsel patolojileri ya da ameliyatları; fonksiyon bozukluğuna bakılmaksızın renal ptozis hariç her türlü renal ektopi ve ototransplantasyon. 2. (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/38 md.) En az altı aylık tıbbi ya da konservatif tedavilerle düzeltilebilir olmadığı ortaya konmuş idiyopatik ya da nörojenik işeme fonksiyon bozukluğu (gece işemeleri dâhil), bu tanılarla ve genitoüriner ağrı sendromları ağrı tanısı ile tekrarlayan botilinum toksin enjeksiyonlusu veya mesane pili (sakral nöromodülasyon) implantasyonlusu. 3. Laboratuvar bulguları ile saptanmış, çok ilaca dirençli olduğu bakteriyolojik olarak gösterilmiş ya da tedavi ve istirahat sonucunda fonksiyonel bozukluk veya komplikasyona neden olduğu anlaşılan üriner sistem tüberkülozu. 

Yönetmeliğin 53. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Laboratuvar bulguları ile saptanmış, istirahat ve tedavi ile iyileşmeyen, iki yıllık antitüberküloz tedaviden sonra bakteriyolojik veya patolojik olarak aktivitesini devam ettiren kronik üriner sistem tüberkülozu. 2. Böbrek, üreter ve mesanenin kişinin çalışma gücünü azaltan ve ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış bir ya da iki taraflı anomalileri, hastalıkları, sekelleri, ameliyatları ve nüks eden böbrek taşları. 3. Üretero-kütanestomi ve üretero-enterestomi ameliyatları, üriner diversiyon amaçlı gastrointestinal sistemin kullanıldığı ameliyatlar, mesanenin her çeşit ögmentasyon ameliyatları.  4. Tıbbi ve cerrahi tedavinin yarar sağlamadığı üriner sistem fistülleri.  5. Bir böbreğin çıkarılması ya da fonksiyon bakımından yok hükmünde olması.  6. Üriner sistemin kötü huylu tümörleri ve ameliyatları.  7. Üriner sistemin ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış inoperabl iyi huylu tümörleri.

İdrar Kaçırma, Prostat Tümörü, Penis Kanseri, Penis Penektomisi Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 54. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Üretrotomi intern veya üretroplasti ekstern ameliyatına rağmen tekrarlayan üretra darlıkları, üretral stent uygulamaları, penil protezler, parsiyel penektomiler.

Yönetmeliğin 54. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Enkontinansla birlikte olan üretra anomalileri ve ameliyatları, devamlı dilatasyon gerektiren üretra darlıkları, artifisyel sfinkter ameliyatları. 2. Kötü huylu prostat tümörleri ve ameliyatları. 3. (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/39 md.) Kötü huylu penis kanserleri, bunların ameliyatları ve total penektomililer.

Hormon Bozukluğuna Yol Açan Testis Hastalıkları, Testis Tüberkülozu, Bileteral Anorşi veya Orşiektomi Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 55. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Tek ya da iki taraflı testis ve eklerinin sekonder seks karakterlerini bozmamış ancak testiküler hormonal fonksiyon bozukluğu yapmış, doğumsal ya da edinsel bozuklukları, ameliyatları. 2. Tedavi ve kontrol sonucu tıbbi ve cerrahi tedaviden yararlanmış bir veya iki taraflı epididim ve testis tüberkülozu.

Yönetmeliğin 55. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Tıbbi ve cerrahi tedaviden yararlanmadığı saptanan iki taraflı testis ve epididimis tüberkülozu. 2. Tedavi ile düzeltilmesi imkânsız olan veya cerrahi tedavi ile kısmi düzelme sağlanan hermafrodismus. 3. Bileteral testis yokluğu ya da her iki testisin çıkarılması.  4. Kötü huylu testis tümörleri.  5. Bir ya da iki taraflı testis ve eklerinin sekonder seks karakterlerini bozmuş doğumsal ya da edinsel bozuklukları ve ameliyatları.

Kadın Hastalıkları

Askerliğe engel Kadın Hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 56. maddesinde belirtilmiştir.

Pelvik Taban Bozuklukları, Rahim Sarkması, Perine Yırtıkları, Fonksiyon Bozan Genital Varisler, Menopoz, Aşırı Adet Kanamaları, Genital Kanser, Genital Tümör Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 56. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Dış genital organın fizyolojik fonksiyonel bozukluk yapmış variköz oluşumları, üçüncü derecede perine yırtıkları ve desensus uteri, mesane sfinkteri yetersizlikleri. 2. İç genital organın sancı, kanama, tazyik belirtileri veren iyi huylu tümörleri. 3. Orta derecede anemi doğuran ve menorajiler yapan uterus deviasyonları, perimetrik ve parametrik abseler.  4. Ruhsal belirti yapmayan, tedaviye dirençli orta derecede vazomotor bozukluklar ve hafif hipertansiyona neden olan klimakterium. 5. Korse kullanmayı gerektiren ileri derecede karın duvarı diyastazı.  6. Tedaviye dirençli ve orta derecede anemiye sebep olan hormonal hipermenoreler.  7. Tedavi edilmiş ve nüks etmemiş genital sistemin kötü huylu tümörleri.

Yönetmeliğin 56. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Dış genital organın tedavisi imkânsız kötü huylu tümörleri ve nüksleri, rektovajinal fistülleri. 2. İç genital organın ameliyatı imkânsız tümörleri, tedaviye direnen spesifik iltihapları, nüks etmiş kötü huylu tümörleri. 3. Tedavisi imkânsız, ileri derecede ruhsal belirtiler yapan klimakteriuma bağlı bozukluklar.  4. Doğumlar sonucu meydana gelmiş, ameliyatla tedavisi imkânsız karın duvarının ileri derecedeki diyastazı. 

Kas ve İskelet Sistemi Hastalıkları

Askerliğe engel Kas ve İskelet Sistemi Hastalıklarına dair standartlar, yönetmeliğin 57-67. maddelerinde belirtilmiştir.

Kol ve Bacak Şekil ve İşlev Bozuklukları ile Ampütasyon Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 57. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Üst ve alt tarafların vücut hareket ve vazifelerini bozan ve ameliyatla düzeltilmeyen şekil bozuklukları [Bu maddenin (A) diliminde belirtilen açılanmalardan daha fazla olan deformiteler].

Yönetmeliğin 57. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Diz üstü ve dirsek üstü amputasyon veya diz ve dirsek eklemleri hizası dahil daha üst bölümlerden dezartikülasyon. 2. Diz altı ya da dirsek altı amputasyon veya dezartikülasyon. 3. Kol ya da bacaklardan birinin ya da bir bölümünün anadan doğma yokluğu ya da vazife bakımından anadan doğma ya da edinsel bir hastalık sekeli ile yok hükmünde olması.  4. Üst ya da alt taraflardan birinin travmatik bir nedenle oluşmuş, yok hükmünde olmasına neden olan fonksiyon kaybı. 

Kol ve Bacaklarda Hareket Kısıtlılığı, Romatizma, Parmak İltihabı, Eklem Faresi, Diz Kapağı Hastalıkları, Aseptik Nekroz Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 58. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Üst taraf büyük eklemlerinin (omuz, dirsek, ön kol ve el bileği) sık sık nüks eden habitüel çıkıkları, yarım yapışıklıkları, normal hareket açısının 1/4 (1/4 hariç) ile 1/2 (1/2 dahil)’sine kadar hareket noksanlıkları ya da gevşeklikleri. AÇIKLAMA: Omuz ekleminin çok yönlü gevşekliğinde çekilen ağırlıklı stres grafilerinde eklem bütünlüğünün bozulması (humerus başının glenoid üzerinde 2 cm’den fazla (2 cm hariç) kayması). 2. Alt taraf büyük eklemlerinin (kalça, diz ve ayak bileği) hareketlerinde 1/4 (1/4 hariç) ile 1/2’sine kadar noksanlık yapan eski çıkıkları, yarım yapışıklıkları veya diğer hastalık sekelleri, ameliyatla düzelmesi imkânsız gevşek eklemler (instabiliteye neden olmuş çoklu bağ yaralanmaları), sık nüks eden, ameliyatla tedavisi imkânsız tüberküloza bağlı olmayan hidropslar. 3. Omuz, dirsek, el bileği, kalça, diz ve ayak bileğinde ameliyatla çıkarılamayan ve eklem hareketlerini en az 1/2 oranında azaltan eklem faresi (korpora libera) yabancı cisimler.  4. Üst ve alt taraf falanksların ve falankslar arası eklemlerin askerlik görevine engel olacak derecede olan spesifik ve nonspesifik iltihap sekelleri.  5. Yumuşak dokuların, organların ve kemiklerin içinde yer alan, vücut hareket ve vazifelerini bozan veya hayat için tehlike gösteren, ameliyatla çıkarılamayan yabancı cisimler.  6. Henüz sekel halini almamış, deformite yapmamış olmakla beraber üst veya alt tarafta bir veya birden fazla sayıda eklemi tutmuş, kesin tedavisi olmayan, en az altı ay süreyle laboratuvar olarak aktivitesinin devam ettiği gözlenen veya tedaviyle remisyona girmekle beraber aktivitesi tekrarlayan kronik progresif enflamatuvar, spesifik veya nonspesifik romatizmal hastalıklar (Bu fıkra subay ve astsubaylar hakkında bir yıl tedavi süresi beklenerek, yükümlüler hakkında en az bir yıl sevk geciktirmesi işleminden sonra uygulanır.).  7. Üst ve alt taraf büyük eklemlerin, vücut hareket ve vazifelerini bozan aseptik nekroz sekelleri ve geniş eklem yüzü harabiyetleri.  8. Patellanın bilateral konjenital luksasyonu veya yokluğu.  9. En az altı ay süreyle bulgular veya laboratuvar yöntemler ile aktivitesinin devam ettiği tespit edilen, etkilenen ekstremitenin fonksiyonlarını bozacak şekilde ağrı, şişlik, küçük veya büyük eklemlerde 1/4 ila 1/2 kısıtlılığa neden olan ve uygulanan tedavilerden yarar görmeyen refleks sempatik distrofi veya kompleks bölgesel ağrı sendromları.

Yönetmeliğin 58. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

Vücut hareket ve vazifelerini ileri derecede bozan:  1. Üst ve alt taraf büyük eklemlerinin yerine konmamış eski çıkıkları, eklem hareketlerini yarıdan fazla azaltan veya yürümeyi önemli derecede bozan yapışıklıkları ve gevşeklikleri.  2. Üst veya alt taraf büyük eklemlerinin giderilmesi imkânsız, eski aseptik nekrozu, spesifik ve nonspesifik romatizmal iltihap sekelleri.  3. Üst veya alt taraf büyük eklemlerin parsiyel veya total protezle düzeltilmiş lezyonları.  4. En az altı ay süreyle bulgular veya laboratuvar yöntemleri ile aktivitesinin devam ettiği tespit edilen, etkilenen ekstremitenin fonksiyonlarını bozacak şekilde ağrı, şişlik, küçük veya büyük eklemlerde 1/2’den fazla kısıtlılığa neden olan ve uygulanan tedavilerden yarar görmeyen refleks sempatik distrofi veya kompleks bölgesel ağrı sendromları.

Uzuvlar Arası Boyut Farkı, Kemik Tümörleri, Kemik İltihapları ve Enfeksiyonları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 59. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

Vücut hareket ve vazifelerini bozan:  1. Boyu 170 cm’den kısa olanlarda üst ekstremitede 3 cm (3 cm hariç)’den 5 cm (5 cm dahil)’ye kadar, 170 cm ve daha uzun olanlarda 4 cm (4 cm dahil)’den 6 cm (6 cm dahil)’ye kadar uzama veya kısalmalar.  2. Boyu 170 cm’den kısa olanlarda alt ekstremitede 3 cm (3 cm hariç)’den 4 cm (4 cm dahil)’ye kadar, 170 cm ve daha uzun olanlarda 4 cm (4 cm dahil)’den 5 cm (5 cm dahil)’ye kadar uzama veya kısalmalar.  3. Aktivitesi durmuş, hafif sekel bırakmış spesifik romatizmal ve nonspesifik iltihap sekelleri.  4. Fena tedavi edilmiş kemik kırıkları sonucu meydana gelen sekeller, şekil bozuklukları, eklem yüzü harabiyetleri.  5. Patolojik kırık riski taşıyan, büyük kemiklerin yük taşıyan bölgelerinde yer alan agresif benign kemik tümörleri. 

Yönetmeliğin 59. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

Vücut hareket ve vazifelerini ileri derecede bozan:  1. Fena tedavi edilmiş kemik kırıkları sonucu meydana gelen sekeller, şekil bozuklukları, yalancı eklem.  2. Bu maddenin (B) diliminin (1) numaralı fıkrasında belirtilen sınırlardan daha fazla uzama veya kısalmalar.  3. Bu maddenin (B) diliminin (2) numaralı fıkrasında belirtilen sınırlardan daha fazla uzama veya kısalmalar.  4. Kötü huylu kemik tümörleri, vücut hareketlerini ileri derecede bozan kemiklerin multipl iyi huylu tümörleri, ameliyatla tedavi edildiği halde ikiden fazla nüks eden soliter iyi huylu kemik tümörleri.  5. Kemiklerin tüberkülozu, tedavisi imkânsız spesifik romatizmal iltihapları, nonspesifik iltihapları ve bunların sekelleri.

Uzuv Yapışıklığı, Geniş Yara İzleri, Büyük Eklemlerin Yarıdan Fazla Hareket Kaybı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 60. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Büyük eklemlerin hareketlerini 1/2 oranında azaltan yapışıklıklar ve yara izleri.

Yönetmeliğin 60. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Büyük eklemlerin hareketlerini 1/2’den fazla azaltan yapışıklıklar ve geniş yara izleri.

Kas Atrofisi, Kas ve Tendon Sekelleri Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 61. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

Vücut hareket ve vazifelerini bozan:  1. Önemli vücut hareketleri yaptıran tendon ve kasların travmatik sekelleri (kas kasıntıları, kas fıtıkları ve benzeri).  2. Büyük kaslarda devamlı kas iltihapları, miyozitis ossifikans.  3. Üst ekstremitede kolda 3 cm’den 5 cm (5 cm dahil)’ye kadar, ön kolda 2 cm’den 4 cm (4 cm dahil)’ye kadar sabit hale gelmiş kas atrofileri ya da çevre genişliği yapan sekeller.  4. Alt ekstremitede uylukta 3 cm’den 6 cm (6 cm dahil)’ye kadar, tibia çevresinde 3 cm (3 cm hariç)’den 5 cm (5 cm dahil)’ye kadar sabit hale gelmiş kas atrofileri ya da çevre genişliği yapan sekeller. 

Yönetmeliğin 61. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

Vücut hareket ve vazifelerini ileri derecede bozan:  1. Ekstremitelerin hareketlerini yarıdan fazla bozan kas ve tendonların önemli derecedeki travmatik harabiyeti veya kas grubu hastalıkları.  2. Önemli ve devamlı kas iltihapları, ameliyatla tedavisi imkânsız veya nüks eden iyi huylu kas tümörleri, kasların kötü huylu tümörleri, sarkomlar.  3. Üst ekstremitede kolda 5 cm’den fazla ve ön kolda 4 cm’den fazla kas atrofisi ya da çevre genişliği yapan hastalık sekelleri.  4. Alt ekstremitede uylukta 6 cm’den tibia çevresinde 5 cm’den fazla kas atrofisi ya da çevre genişliği yapan hastalık sekelleri.

Bel Fıtığı, Skolyoz ve Omur Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 63. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Omurganın ayakta çekilen radyografilerinde COBB açısı değerleri; a) Skolyoz deformitesi için, ön-arka planda torakal seviyede 26-45 derece, lomber seviyede 21-50 derece arası deformiteleri. b) Kifoz ve lordoz deformiteleri için yan planda servikal bölgede (-1)-(-10) derece arası kifoz ve 66-75 derece arası lordoz; torakal bölgede (-1)-(-10) derece arası lordoz ve 66- 75 derece arası kifoz; lomber bölgede (-1)-(-10) dereceden fazla kifoz ve 96-110 derece arası lordoz deformiteleri. 2. Hareket, his veya stabilite bozukluğu yapan spina bifida, spondilolistezis, sakralizasyon, lumbalizasyon, tamamen iyileşmiş veya aktivitesi durmuş Mall de Pott. 3. Omurganın hareketlerini %25’ten fazla kısıtlayan, devamlı ağrı ve stabilite bozukluğu yapan spondilartritler, travmatik veya dejeneratif hastalıklar, Scheurman hastalığı, ankilozan spondilitis. 4. Nedeni ne olursa olsun bir vertebrada total laminektomi, vertebral kolonda iki seviyeli (3 vertebrayı içine alan) ankiloz ya da cerrahi artrodez. 5. (Mülga:RG-24/2/2023-32114-C.K-6861/21 md.) 6. Radyolojik olarak kanıtlanmış, aynı seviyeden bilateral veya iki ayrı seviyeden tek taraflı açılarak yapılmış disk hernisi ameliyatları, semptomatik, nörolojik defisit yapmış veya ameliyat sonrası nörolojik defisitleri düzelmiş veya devam eden en az iki seviyeli hemilaminektomi ile tedavi edilmiş (diskektomi yapılmamış olsa bile), radyolojik olarak kanıtlanmış spinal stenozlar, reoperasyona rağmen düzelme göstermeyen yetersiz spinal cerrahi. 7. Vertebraların tedavi edilmiş veya edilmemiş iyi huylu tümörleri. 8. Her tip odontoid kemik fraktürleri ve atlantoaksiyel dislokasyonlar.

Yönetmeliğin 63. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Bel kemiğinin vücut hareket ve vazifelerini ileri derecede bozan veya görünüşü bozacak derecede şekil bozukluğu yapan eğrilik veya şekil bozuklukları (Asimetri, torsiyon ve fiksasyon gösteren geniş kavisli skolyozlar, sabit ve aşırı lordoz, çok keskin açı gösteren kifoz ve başka şekil bozuklukları). 2. İleri derecede hareket ve his bozukluğu yapmış sakralizasyon, lumbalizasyon, spina bifida, omurganın konjenital malformasyonları, spondilolistezis ve ankilozan spondilitis. 3. İki vertebrada total laminektomi veya ikiden fazla vertebrada kısmi laminektomi. 4. Medulla spinalis veya vertebraların kötü huylu tümörleri. 5. İleri derecede harabiyet yapmış Mall de Pott. 6. Belirgin his, trofik, statik veya sfinkter bozukluğu ya da radyolojik bulgu gösteren, tedavisi imkânsız disk hernileri, ekstra meduller tümörleri. 7. Vertebral kolonda iki seviyeden fazla (3 vertebradan fazla vertebrayı içine alan) ankiloz ya da cerrahi artrodez. 8. Kolumna vertebralis hareketlerini %50 veya daha fazla kısıtlayan hastalıklar.

Parmak Yapışıklığı, Parmak Boyut Farklılığı, Parmak Eklem Hastalıkları, El Fonksiyon Kayıpları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 64. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Ellerden birinde hareketleri bozan ve ameliyatla düzeltilmesi imkânsız konjenital ya da edinsel baş ve işaret parmakları arasındaki yapışıklıklar. 2. Ameliyatla düzeltilmesi imkânsız, konjenital ya da edinsel, kullanılan elde baş ve işaret parmakları arası hariç üç parmak veya diğer elde dört parmak arasındaki yapışıklıklar ya da her iki elde, baş ve işaret parmakları arası hariç, toplamda beş parmakta yapışıklıklar. 3. Bir elin ve işaret parmaklarının diğer ele göre %50’den büyük (makrodaktili) ya da küçük (mikrodaktili) olması. 4. Ellerden birinde ya da her ikisinde, baş ve işaret parmakları hariç diğer parmaklardan ikisinin normal parmaklara göre %50’den büyük (makrodaktili) ya da küçük (mikrodaktili) olması. 5. Kullanılan elde baş ve işaret parmağı dahil toplamı beş (beş dahil), diğer elde altı (altı dahil) interfalangial ya da metakarpo-falangial eklemin sertliği ya da gevşekliği. 6. Ellerden birinde baş ve işaret parmağı hariç, 6 ila 9 (9 dahil) interfalangial ya da metakarpo-falangial eklemlerin sertliği ya da gevşekliği.

Yönetmeliğin 64. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Ellerden birinde 10 (10 dahil)’dan fazla interfalangial ve metakarpo-falangial eklemin sertliği ya da gevşekliği. 2. El fonksiyonlarını yok denecek derecede azaltan kemiklerin noksan ya da fazla büyümesi, tendon ve kas hastalıkları, şekil bozuklukları.

Parmak veya Boğum Kaybı Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 65. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Kullanılan el başparmağı hariç, diğer parmaklarda toplamı 4 ila 6 falanks noksanlığı ya da fonksiyon bakımından bu parmakların yok hükmünde olması. 2. Kullanılan elin başparmağı hariç, diğer bir parmağın metekarpı ile birlikte çıkarılması ve buna ek olarak diğer parmaklarda 1 ila 3 falanksın noksanlığı. 3. Kullanılan elin başparmağında tüm falanksın tam noksanlığı ya da bu parmağın fonksiyon bakımından yok hükmünde olması. 4. Kullanılan ya da kullanılmayan ellerde başparmak hariç, diğer iki parmakta tüm falanksların noksanlığı ya da bu iki parmağın fonksiyon bakımından yok hükmünde olması. 5. Kullanılmayan elde başparmak hariç, diğer parmaklarda toplam 5 ila 8 (8 dahil) falanks noksanlığı ya da bu parmakların fonksiyon bakımından yok hükmünde olması. 6. Kullanılmayan elde başparmağın tam noksanlığı (2 falanks) ya da başparmağın fonksiyon bakımından yok hükmünde olması.

Yönetmeliğin 65. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Kullanılan ya da kullanılmayan elde başparmağın metekarpı ile birlikte noksanlığı. 2. Kullanılan elde iki parmağın metekarpları ile birlikte noksanlığı. 3. Kullanılan elde toplam yedi ve daha fazla falanks noksanlığı. 4. Kullanılmayan elde iki parmağın metekarpları ile birlikte noksanlığı ve buna ek olarak iki falanksın noksanlığı. 5. Kullanılmayan elde toplam dokuz ve daha fazla falanksın noksanlığı. 6. Her iki elde birden toplam dokuz ve daha fazla falanksın noksanlığı. 7. Bir elin tüm fonksiyonlarının yok hükmünde olması.

Düz Tabanlık, Çukur Tabanlık, Ayak ve Ayak Bileği Sorunları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 66. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. (Değişik: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Yürüyüşü bozan ve ayağın basarken çekilen ön arka grafilerinde talus ve kalkaneus arasında ayrılma, yan grafilerde talusnaviküler ve birinci metatarstan geçen düz çizginin talonaviküler veya navikulokuneiform eklemde açılanması, tarsal kemiklerde dejenerasyon olması ve kalkaneal yükseklik açısının 10 dereceden (Bu Listenin 67 nci maddesinde yer alan şekil-1’de gösterilmiştir.) daha az olması ile karakterize flask, spastik düz tabanlık (Bu fıkrada yer alan tüm özelliklerin bir arada bulunması gereklidir.). 2. Yürüyüşü bozan çukur tabanlık. 3. Ayağın pençe şeklindeki (Claw) yürüyüşü bozan şekil bozuklukları. 4. Ayak bilek ekleminin nötral vaziyetten 10 derecenin üzerinde dorsal fleksiyon ve 10 derecenin üzerinde fleksiyon yapamayan sabit hale gelmiş şekil bozuklukları. 5. Ayağın eversiyon ve inversiyon hareketlerine engel olan kas, tendon ve kemik hastalıkları sekelleri. 6. Yürüyüşe engel ve basınç ile ağrılı kalkaneus epinleri ve aşil tendonu kısalığı. 7. Bir ayağın diğer ayağa oranla 3 cm (3 cm hariç) ila 6 cm (6 cm dahil) küçük veya büyük olması. 8. Talus, naviculer, kuboit kemiklerinden birinin ya da kuneiform kemiklerinden ikisinin yokluğu ya da ileri derecedeki harabiyeti.

Yönetmeliğin 66. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. 1. Yürüyüşe tam engel olan flask düztabanlık (ayak, bacak kaslarında atrofi ya da spazm, tarsal eklemlerde gevşeme ya da artropatik dejeneresansla birlikte olan hastalıklar) 2. Spastik düztabanlık (kalkaneotalar ya da kalkaneo naviculer blok şeklinde geniş kemik kayması, ayakta şişlik ve kas spazmı ile birlikte olan durumlar). 3. Artritik değişikliklerle birlikte olan çukur tabanlık. 4. Ayağın pençe şeklini alması (artritli görünümle birlikte olan aşil tendonu ve parmakların plantar kontraksiyonu). 5. Ayak bileklerinin nötral vaziyetten 5 dereceden az dorsal fleksiyon, 5 dereceden az plantar fleksiyon yapabilme halleri. 6. Ayağın eversiyon ve inversiyon hareketlerine engel olan subtalar ankiloz veya artrodez. 7. İki taraflı ve tedaviden yararlanmayan yürüyüşü güçleştiren kalkaneus epinleri. 8. Bir ayağın diğerine oranla 6 cm (6 cm hariç)’den fazla büyük ya da küçük olması. 9. Kalkaneusun ya da diğer tarsal kemiklerden (talus, naviculer, kuboit) ikisinin ya da kuneiformlardan üçünün yokluğu, harabiyeti veya triple artrodez yapılmış ayaklar. 10. Bir ayağın fonksiyon bakımından yok hükmünde olması.

Ayak Başparmak Bozuklukları, Kireçlenme, Ayak Kemiği Hastalıkları Nedeniyle Askerlik Muafiyeti

Yönetmeliğin 67. maddesine göre B derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Başparmağın noksanlığı ya da yok hükmünde olması, başparmağın ikinci parmakla birlikte sürekli ve ileri derecede şekil bozukluğu, ileri derecede osteokondritli halluks-valgusu, halluks-varusu, rijit durumu, çekiç parmak, çıkık parmak, büzülme, yapışma ve parmak binmesi halleri. 2. Başparmak hariç diğer parmaklardan üçünün noksanlığı ya da ileri derecede şekil bozukluğu [iki ayaktaysa toplam 5 parmağa kadar (5 dahil)]. 3. Bir ayakta başparmak hariç diğer parmaklarda toplam 6 metetarso-falangial ya da interfalangial eklemlerin tam ankilozu ya da gevşekliği. 4. Başparmak ile ikinci parmağın metetarso-falangial ya da interfalangial eklemlerinde tam ankiloz. 5. Tedaviye dirençli naviculer (Köhler hastalığı) ya da ikinci metetars başı (Freiberg hastalığı) osteokondiriti veya harabiyet yapan gut sekelleri. 6. Bir ayakta başparmak hariç iki parmağın metetarslarıyla birlikte noksanlığı ya da yok hükmünde olacak derecede harabiyeti.

Yönetmeliğin 67. maddesine göre D derecesinde kalan aşağıdaki haller askerlikten muafiyet sebebidir.

1. Her iki ayak başparmağının noksanlığı ya da yok hükmünde olması. 2. Bir ayakta başparmağın metetarsı ile birlikte çıkarılması ya da yok hükmünde olacak derecede harabiyeti. 3. Her iki ayakta başparmaklar hariç diğer parmaklardan altı ya da daha fazlasının çıkarılması ya da yok hükmünde olacak derecede harabiyetleri. 4. Bir ayakta başparmak hariç üç parmağın metetarslarıyla birlikte çıkarılması ya da yok hükmünde olacak derecede harabiyetleri. 5. Her iki ayak başparmağının potin giymeye engel, ileri derecede artrit, çıkık, halluksvalgus ya da halluks-varus, kötü yapışıklıklardan ileri gelen şekil bozuklukları. 6. Ayağın yürüme ve ağırlığı taşıma fonksiyonlarını %50’den fazla bozan hastalıkları

Askerlik Çürük Raporu

Halk arasında “çürük raporu” olarak bilinen “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı, Türkiye’de zorunlu askerlik hizmetiyle yükümlü olan bir vatandaşın, sağlık durumunun askerlik görevini yerine getirmeye engel teşkil ettiğini resmi olarak belgeleyen tıbbi ve hukuki bir vesikadır. Bu karar, yukarıda muhtevi asgari sağlık standartlarını belirleyen Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde hükümlerine göre verilir.

Eğitim Sebeplerinden Kaynaklı Askerlik Muafiyeti

Askerlik hizmetinin eğitim sebebiyle ertelenmesi, 7179 sayılı Kanun’un 20. maddesinde detaylı olarak düzenlenmiştir. Bu düzenlemenin temel prensipleri şunlardır:

1. Aktif Öğrencilik Statüsü: Erteleme hakkından yararlanabilmek için temel koşul, yükümlünün yurt içi veya Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından tanınan yurt dışı bir eğitim kurumunda faal öğrenci olarak kayıtlı olmasıdır. Kayıt dondurma, okuldan ilişiğin kesilmesi veya mezuniyet durumlarında erteleme hakkı sona erer.
2. Yaş ve Süre Sınırlaması: Kanun, her eğitim kademesi için azami bir yaş sınırı ve öğrenim süresi belirlemiştir. Bu sınırlar aşıldığında, öğrencinin eğitim hayatı devam etse dahi erteleme hakkı ortadan kalkar.
3. Bildirim Yükümlülüğü: Öğrencilerin bilgileri, ilgili kurumlar (Milli Eğitim Bakanlığı, YÖK) tarafından elektronik sistemler (YÖKSİS, E-Okul) aracılığıyla Milli Savunma Bakanlığı’na düzenli olarak bildirilir. Bu sayede erteleme işlemleri büyük ölçüde otomatize edilmiştir.

Eğitim Kademelerine Göre Erteleme Şartları ve Süreleri

Askeralma Kanunu, erteleme sürelerini ve yaş sınırlarını eğitim seviyesine göre farklılaştırmıştır:

• Lise ve Dengi Okullar: Lise veya dengi bir okulda öğrenim gören yükümlülerin askerlikleri, herhangi bir başvuruya gerek kalmaksızın 22 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenir.
• Meslek Yüksekokulu ve Fakülte/Yüksekokul (Ön Lisans ve Lisans): Meslek yüksekokulu (2 yıllık) veya fakülte/yüksekokul (4, 5 veya 6 yıllık) programlarında öğrenim gören öğrencilerin askerlikleri, 28 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenir. Bu hak, azami öğrencilik süresini (örneğin 4 yıllık bir fakülte için 7 yıl) aşmamak kaydıyla geçerlidir.
• Lisansüstü Eğitim:
  • Yüksek Lisans (Tezli/Tezsiz): Lisans eğitimini tamamladıktan sonra bir yüksek lisans programına kaydolan yükümlülerin askerlikleri, 32 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenebilir.
  • Doktora ve Tıpta Uzmanlık: Yüksek lisans sonrası doktora programına veya tıp fakültesi mezunlarının Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS) ile yerleştiği uzmanlık eğitimine devam edenlerin askerlikleri ise 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenir.

Erteleme Hakkının Sona Ermesi

Aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde eğitim mazeretine dayalı erteleme hakkı sona erer:

• Mezuniyet: İlgili eğitim programının başarıyla tamamlanması.
• Okuldan Ayrılma: Öğrencinin kendi isteğiyle kaydını sildirmesi veya okulla ilişiğinin kesilmesi.
• Azami Yaş Sınırının Aşılması: İlgili eğitim seviyesi için kanunda belirtilen yaş haddine ulaşılması.
• Azami Öğrenim Süresinin Dolması: Yükseköğretim mevzuatında tanımlanan azami öğrenim süresinin tamamlanması.

Erteleme hakkı sona eren yükümlüler, mezuniyet veya ilişik kesme tarihlerinden itibaren kanunla belirlenen süreler (genellikle 1 yıl) içinde askerlik işlemlerini başlatmakla mükelleftirler.

Yurt Dışı Sebepleriyle Askerlik Muafiyeti

Türk hukuk sistemi, yurt dışında bulunan veya ilgisi olan kişiler bakımından iki temel mekanizma öngörmektedir: 1) Hizmetin Ertelenmesi (Tecil) ve 2) Dövizle Askerlik (Alternatif Hizmet Yoluyla Fiilî Hizmetten Muafiyet).

Bu düzenlemelerin temel amacı, vatandaşların yurt dışındaki yerleşik düzenlerini, kariyerlerini ve sosyal yaşamlarını köklü bir şekilde sekteye uğratmadan, vatan hizmeti görevlerini devletin belirlediği koşullar çerçevesinde yerine getirmelerine olanak tanımaktır. Yasal çerçeve, temel olarak 7179 sayılı Askeralma Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle çizilmiştir.

Yurt Dışı İkamet ve Çalışma Sebebiyle Hizmetin Ertelenmesi

Yurt dışında bulunma hali, otomatik ve süresiz bir muafiyet sağlamaz; ancak belirli koşullar altında yükümlülere askerlik hizmetini geçici olarak erteleme hakkı tanır.

• Hukuki Dayanak ve Şartlar: Askeralma Kanunu uyarınca, yurt dışında oturma veya çalışma iznine (residence or work permit) sahip olarak işçi, işveren veya bir meslek/sanat mensubu statüsünde bulunan vatandaşlar ile yurt dışında yabancı bandıralı gemilerde gemi adamı olarak çalışanlar, bu durumlarını bağlı bulundukları Türk konsoloslukları aracılığıyla belgelendirdikleri takdirde askerliklerini erteletebilirler.
• Süreç ve Süre: Erteleme, yükümlünün yurt dışındaki statüsünün devam ettiğini periyodik olarak konsolosluk aracılığıyla teyit ettirmesi koşuluna bağlıdır. Bu erteleme hakkı, kanunda belirtilen azami yaş sınırına kadar (genellikle 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar) devam edebilir. Yaş sınırının dolması, yurt dışındaki yasal statünün sona ermesi veya Türkiye’ye kesin dönüş yapılması gibi durumlarda erteleme hakkı ortadan kalkar ve yükümlü, askerlik işlemlerini başlatmakla mükellef hale gelir.

Dövizle Askerlik

Dövizle askerlik, yurt dışında yaşayan vatandaşlar için tasarlanmış, fiilî (fiziksel) askerlik hizmetine bir alternatif teşkil eden özel bir statüdür. Bu haktan yararlananlar, kanuni yükümlülüklerini bedel ödemek suretiyle yerine getirmiş sayılırlar.

• Tanım ve Hukuki Dayanak: 7179 sayılı Kanun’un 38. maddesinde düzenlenen dövizle askerlik, belirli şartları haiz yükümlülerin, kanunda belirlenen döviz miktarını ödemeleri ve Milli Savunma Bakanlığınca verilecek uzaktan eğitimi tamamlamaları halinde askerlik hizmetini yapmış kabul edilmelerini sağlayan bir uygulamadır. Bu, fiilî hizmetten kalıcı bir muafiyet anlamına gelir.
• Başvuru Şartları: Bu haktan yararlanabilmek için aranan temel kriterler şunlardır:
  1. İkamet Süresi: Türkiye’deki yasal ikamet süreleri hariç olmak üzere, yurt dışında işçi, işveren veya bir meslek/sanat mensubu olarak oturma veya çalışma izniyle toplamda en az üç yıl (1095 gün) süreyle bulunmuş olmak.
  2. Başvuru Mercii: Başvurular, yurt dışındaki Türk konsoloslukları veya büyükelçilikleri aracılığıyla yapılır.
• Uygulama Süreci:

• 1. Ödeme (Bedel): Yükümlüler, kanunda 240.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan meblağın, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen döviz alış kuruna göre karşılığı olan döviz miktarını tek seferde öderler. Bu miktar, yasal düzenlemelere göre değişkenlik gösterebilir.
  2. Uzaktan Eğitim: Ödeme şartını yerine getiren yükümlüler, Milli Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanan çevrim içi bir eğitim programını tamamlamak zorundadır.

• Hukuki Sonuç: Gerekli ödemeyi yapan ve uzaktan eğitimi tamamlayan vatandaş, “askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılır” statüsünü kazanır ve terhis belgesini alır. Bu sayede silah altına alınma yükümlülüğü kalıcı olarak ortadan kalkar.

Sıkça Sorulan Sorular

Askerlik muafiyeti ile tecil farkı nedir?

Bu iki kavram arasındaki temel fark, yükümlülüğün ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında belirginleşir.

Askerlik muafiyeti, yasalarda belirtilen sağlık sorunları, ailevi durumlar veya diğer özel şartlar gereğince kişinin askerlik yükümlülüğünün tamamen kaldırılmasıdır. Bu durumda birey, “askerliğe elverişli değildir” kararıyla hizmetten kalıcı olarak men edilir.

Buna karşın askerlik tecili, yükümlülüğün ortadan kalktığı anlamına gelmez. Tecil, genellikle eğitim, lisanslı sporculuk veya geçici sağlık sorunları gibi meşru mazeretler sebebiyle askerlik hizmetinin ileri bir tarihe ertelenmesi işlemidir. Mazeret durumu ortadan kalktığında, kişinin hizmet yükümlülüğü devam eder.

Özetle muafiyet, askerlik görevini nihai olarak sonlandıran bir karar iken; tecil, bu görevin yalnızca geçici bir süreyle ertelenmesini ifade eden bir durumdur.

Askerliğe Elverişli Değildir raporu nasıl alınır?

Yükümlü, askerlik şubesine başvurduğunda veya yoklama sırasında öncelikle aile hekimi tarafından bir ön muayeneden geçirilir. Hekim, ileri tetkik gerektiren bir sağlık sorunu tespit ederse, kişiyi tam teşekküllü bir askeri hastaneye veya Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir devlet hastanesine sevk eder.

Burada ilgili branş hekimlerince yapılan detaylı muayene ve tetkiklerin ardından, bulgular bir sağlık kurulunda değerlendirilir. Sağlık kurulu, yönetmelikte belirtilen hastalık ve arazlar listesine göre kişinin askerliğe elverişli olup olmadığına oy birliği veya oy çokluğu ile karar verir. Kurulun nihai kararı, “Askerliğe Elverişli Değildir” şeklinde olursa, rapor tanzim edilerek kişinin askerlik yükümlülüğü kaldırılır.

Çürük raporu hangi durumlarda verilir?

Halk arasında “çürük raporu” olarak bilinen “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı, askerlik yükümlüsünün sağlık durumunun, hizmetin gerektirdiği fiziki ve ruhi yetenekleri kalıcı olarak karşılayamadığı durumlarda verilir. Bu kararın temel dayanağı, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’dir.

Rapor, yalnızca basit veya geçici rahatsızlıklar için değil, askerlik hizmetini temelden engelleyen ciddi ve kronik sağlık sorunları için tanzim edilir. Bu sorunlar arasında; ileri derecede görme veya işitme kaybı, ağır ortopedik bozukluklar, organ yetmezlikleri, askerlik hayatıyla uyum sağlamayı imkânsız kılan kronik psikiyatrik hastalıklar ve tedavisi mümkün olmayan ilerleyici sistemik rahatsızlıklar yer alır. Sağlık kurulunun değerlendirmesi sonucunda, hastalığın yönetmelikte belirtilen kodlarla eşleşmesi ve kalıcı nitelik taşıması halinde bu karar alınır.

Askerlikten muaf raporu almak sivil hayatta (memuriyet, işe girme, ehliyet alma vb.) herhangi bir olumsuzluğa yol açar mı?

Devlet memuriyeti açısından, 657 Sayılı Kanun’a göre genel olarak askerlikten muaf olmak bir engel değildir. Sadece görevin devamlı yapılmasına mani olacak nitelikte bir akıl hastalığı istisnai bir durum yaratabilir. Polislik, bekçilik gibi özel sağlık yönetmeliği olan meslekler haricinde, memuriyete girişte talep edilen sağlık raporu, askerlikteki durumdan bağımsız olarak o göreve özgü sağlık yeterliliğini değerlendirir.

Özel sektörde işe girme, ehliyet alma gibi durumlarda da askerlik muafiyeti yasal bir sorun oluşturmaz. Raporun varlığı değil, rapora sebep olan sağlık sorununun ehliyet almaya veya ilgili işin niteliğini yerine getirmeye engel olup olmadığı, ilgili kurumların kendi sağlık yönetmelikleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Askerliğe Elverişlidir kararına itiraz etme hakkım var mı? Süreç nasıl işler?

Raporun tebliğ tarihinden itibaren ekseriyetle 10 günlük süre içerisinde raporun düzenlendiği hastaneye üst kurul incelemesi talebiyle başvurulur. Başvurunun askerlik şubesine itiraz dilekçesi sunularak da başvurmak mümkündür. Başvuru üzerine Askeri Yüksek Sağlık Kurulunca yeniden değerlendirme yapılır.

Askeri Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar üzerine ancak idari yargıda dava ikame etmek yolu mevcuttur. Davanın süre ve usulü 2577 sayılı İYUK’nda düzenlenmiştir.

Alınan muafiyet raporu kalıcı mıdır, yoksa ilerleyen yıllarda tekrar kontrol veya askere çağrılma durumu olabilir mi?

Askerlik hizmetinden muafiyeti sağlayan “Askerliğe Elverişli Değildir” raporlarının statüsü, raporda belirtilen kararın niteliğine göre şekillenir. Temel ilke, raporun kalıcı olmasıdır.

Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği uyarınca, hastalığın veya sakatlığın niteliği gereği iyileşme potansiyeli olmayan (örneğin organ kaybı, kronik ve ilerleyici hastalıklar) durumlarda verilen muafiyet kararı kesindir ve yükümlü bir daha kontrole tabi tutulmaz.

Ancak, sağlık kurulunun “ertesi yıla bırakma” veya “geçici olarak elverişli değildir” gibi kararlar vermesi durumunda, belirtilen süre sonunda kontrol muayenesi zorunludur. Bununla birlikte, kesin rapor alındıktan sonra dahi, raporun gerçeğe aykırı düzenlendiğine dair ciddi şüphe veya ihbar olması ya da kişinin sağlık durumunda askerliğe elverişli hale gelecek şekilde tam bir iyileşme olduğunun resmi bir kurum tarafından bildirilmesi gibi istisnai hallerde Milli Savunma Bakanlığı tarafından kontrol muayenesi talep edilebilir. Bu durumlar haricinde, kesinleşmiş muafiyet kararı kalıcıdır.

Av. Efehan Mihai ERGİNER