Kaza Sonrası Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır? Başvuru ve Şartları

Trafiğe çıkan her aracın kaza yapma riski bulunmaktadır. Yaşanan bir maddi hasarlı trafik kazası sonrasında, araç onarım görse ve eski haline getirilse dahi, ikinci el piyasasındaki satış değerinde kaçınılmaz bir düşüş yaşanır. Hukuk sistemimizde bu duruma “araç değer kaybı” adı verilmektedir.

Kaza sonrası değer kaybı yaşayan araç sahiplerinin, uğradıkları bu maddi zararı kusurlu taraftan veya ilgili sigorta şirketlerinden tazmin etme hakkı bulunmaktadır. Ancak araç değer kaybı başvurusu yapabilmek ve olumlu sonuç alabilmek için kanunun aradığı belirli kriterlerin sağlanması gerekmektedir.

Araç Değer Kaybı Şartları Nelerdir?

Bir kaza sonrasında uğranılan zararın tazmin edilebilmesi için mevzuatta belirlenen temel araç değer kaybı şartları şunlardır:

• Kusur Durumu: Değer kaybı talep edecek olan araç sürücüsünün, kazanın oluşumunda %100 (tam) kusurlu olmaması gerekir. Haklılık payınız (örneğin %100 kusursuz, %50 veya %25 kusursuz olma durumu) oranında tazminat talep edilebilir.

• Hasarın Boyutu ve Niteliği: Aracın daha önce aynı bölgeden hasar almamış ve onarım görmemiş olması gerekir. Önceden boyanmış veya değişmiş bir parçanın tekrar hasar alması durumunda, o parça için değer kaybı oluşmayacağı kabul edilir.

• Onarımın Yapılmış Olması: Değer kaybının doğabilmesi için aracın hasar gören parçalarının onarılmış olması gerekmektedir. Onarılamayacak durumda olan (pert/tam hasarlı) araçlar için değer kaybı istenemez; bu durumda aracın rayiç bedeli üzerinden işlem yapılır.

Değer Kaybı Kimden Alınır ve Davası Kime Karşı Açılır?

Araç sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri de zararın kimden tahsil edileceğidir. Hukuken, haksız fiil (trafik kazası) neticesinde doğan zarardan, kusurlu araç sürücüsü, araç sahibi (işleten) ve aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’nı (Trafik Sigortası) yapan sigorta şirketi müteselsilen (birlikte) sorumludur.

Bu bağlamda “araç değer kaybı davası kime karşı açılır ” sorusunun yanıtı; karşı tarafın trafik sigortasına, doğrudan kusurlu sürücüye veya ruhsat sahibine karşı açılabileceği şeklindedir. Uygulamada, tahsilat kolaylığı açısından talepler öncelikle kusurlu aracın trafik sigortasına yöneltilmektedir.

Sigorta Değer Kaybını Öder Mi?

Kazaya karışan taraflar sıklıkla “sigorta değer kaybını öder mi ” sorusunu gündeme getirmektedir. Karşı tarafın Zorunlu Trafik Sigortası, poliçe limitleri dahilinde sizin aracınızdaki değer kaybını ödemekle yükümlüdür. Kendi aracınızın Kasko sigortası ise, poliçenizde “değer kaybı teminatı” adı altında özel bir ek madde bulunmadığı sürece genellikle bu zararı karşılamaz.

Değer Kaybı Başvuru Süresi ve Zamanaşımı

Hukuki hakların kullanılmasında süreler hayati bir öneme sahiptir. Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde değer kaybı zamanaşımı, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her halükarda kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır.

Değer kaybı başvuru süresi içerisinde hukuki yollara başvurulmaması halinde, araç sahibi değer kaybı talep etme hakkını kaybeder (zamanaşımına uğrar).

Sigorta Şirketine Başvuru ve Hukuki Süreç

Dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na gitmeden önce, karşı tarafın trafik sigortası şirketine yazılı olarak başvurulması kanuni bir zorunluluktur. Sigorta şirketine yapılan değer kaybı başvurusu üzerine şirket, 15 gün içinde talebe yanıt vermek zorundadır. Şirketin talebi reddetmesi, eksik ödeme yapması veya 15 gün içinde hiç cevap vermemesi halinde uyuşmazlık süreci başlar. Bu aşamadan sonra araç sahibi, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir veya yetkili mahkemelerde dava açabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Değer kaybı ne zaman yatar? Sürecin uzunluğu başvurulan hukuki yola göre değişiklik gösterir. Sigorta şirketine yapılan ilk başvuruda şirket hasarı kabul ederse ödeme birkaç hafta içinde yapılabilir. Ancak uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu’na taşınırsa bu süreç ortalama 4 ila 6 ay; mahkemelerde açılan davalarda ise 1 yılı aşan süreler alabilmektedir.

Tramer (Hasar Kaydı) ile Değer Kaybı Arasındaki Fark Nedir?

Hasar kaydı (Tramer), aracın onarımı için harcanan yedek parça ve işçilik maliyetlerinin sisteme işlenmiş halidir. Değer kaybı ise, bu onarım yapıldıktan sonra aracın ikinci el satış piyasasında, hiç kaza yapmamış emsaline göre yaşadığı maddi değer düşüşüdür. İkisi birbirinden farklı hukuki kavramlardır.