Yabancı Araç Tamir Sonrası Ülkeyi Terk Ederken Takılan Parçaların KDV’sini Geri Alabilir mi? (2025)

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde geçici olarak bulunan ve yabancı plakalı motorlu taşıt sahibi gerçek veya tüzel kişilerin, araçlarının maruz kaldığı trafik kazası veya sair hasar nedeniyle gerçekleştirdikleri tamir ve onarım işlemleri sonrasında oluşan Katma Değer Vergisi (KDV) yükümlülüğü ve bu verginin iade prosedürü, sıklıkla hukuki sorunlara ve idari tereddütlere yol açmaktadır.

Yabancı araç sahipleri için KDV iadesi, genellikle iki ana başlık altında değerlendirilen, karmaşık bir idari süreçtir: Transit yolcu iadesi (Tax-Free) veya ihraç kayıtlı teslimat benzeri mekanizmalar. Ancak, hasar tamiri özelinde, durumun niteliği ve kullanılan malzemenin “ihracat” kapsamına girip girmeyeceği kritik bir ayrım noktasıdır.

Yasal Dayanaklar ve İlgili Mevzuat Hükümleri

Bu konudaki temel düzenlemeler, başta 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve ilgili KDV Genel Uygulama Tebliğleri ile Gümrük Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu‘nun sigorta ve tamir süreçlerine ilişkin hükümleri olmak üzere birçok mevzuatta yer almaktadır.

KDV Kanunu Açısından Durum

3065 Sayılı KDV Kanunu’nun “İhracat İstisnası” başlıklı maddeleri, yabancıya yapılan hizmet ve mal teslimlerinin istisna edilmesini düzenler. Ancak, bir aracın Türkiye’de tamiri amacıyla kullanılan yedek parçaların, Kanun’un ruhuna uygun bir “ihracat” veya “uluslararası taşımacılık” kapsamındaki hizmet olarak nitelendirilmesi için özel şartlar aranır.

• Mal İhracatı (M. 11/1-a): Tamir edilen parçalar, araçla birlikte ülkeyi terk ettiği için fiziki olarak Türkiye Gümrük Bölgesi’nden çıkmaktadır. Ancak, bu çıkış, bir “ticari ihracat” işlemi olmayıp, araç sahibinin kendi eşyasıyla ülkeyi terk etmesidir. Dolayısıyla, standart ihracat istisnası mekanizması bu duruma doğrudan uygulanamaz.

• Hizmet İhracatı (M. 12/2): Kanun, Türkiye’deki gümrük antreposu veya geçici depolama yerleri ile gümrüksüz satış mağazalarına yapılan teslimleri istisna tutabilir. Tamir hizmetinin kendisi, yabancı bir müşteriye yurt içinde verilmiş hizmettir. KDV iadesi, bu hizmetin yabancı araç için “uluslararası taşımacılık faaliyetine yönelik” hizmet kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine bağlıdır. Genel teamül, hasar tamirinin bu kapsamda değerlendirilmemesi yönündedir.

Yolcu Beraberinde Eşya İhracı (Tax-Free) İstisnası

Yabancıların Türkiye’de satın aldıkları ve kişisel eşyası olarak kullandıkları malların KDV’sinin iadesini düzenleyen Tax-Free (M. 11/1-b) mekanizması, genellikle perakende satışlar için geçerlidir.

• Uygulanabilirlik Sorunu: Hasar tamirinde kullanılan parçalar, tamirci tarafından bir hizmetin parçası olarak araca monte edilmektedir. Bunlar, yabancının “satın alıp beraberinde götürdüğü” mallar değildir. Uygulamada, yedek parça faturasının bu kapsamda KDV iadesi alması oldukça zordur ve idare tarafından genellikle kabul edilmemektedir.

Trafik Sigortası Kapsamında Yapılan Tamiratlar ve Sigorta Şirketinin Rolü

Hasar tamirinin, bir uluslararası kaza sigortası (Yeşil Kart) veya Türk sigorta şirketi tarafından karşılanıp karşılanmadığı, KDV iadesi sürecini dolaylı olarak etkileyebilir.

Eğer tamir bedeli, Türk sigorta şirketleri tarafından ödeniyorsa, sigorta şirketinin kendisi, vergi mükellefi olarak ödediği KDV’yi indirim yoluyla giderebilir. Bu durumda, yabancı araç sahibinin ayrıca KDV iadesi talep etmesi hukuken gereksizleşir.

Ancak, tamir bedeli yabancı tarafından peşin ödenmiş ve sonradan sigortadan tahsil edilecek ise, yabancının ödediği KDV’yi geri alabilmesi için idari başvuru yapması şarttır.

Sonuç

Türk Vergi İdaresi’nin mevcut yaklaşımı ve mevzuatın lafzı incelendiğinde; yabancı aracın Türkiye’de hasar görmesi sonucu gerçekleştirilen tamirde kullanılan parçaların KDV’sinin, standart Tax-Free veya ihracat istisnası mekanizmalarıyla doğrudan iadesi, uygulamada son derece kısıtlıdır ve genellikle olumsuz sonuçlanmaktadır.

En sağlıklı yol, tamir hizmetinin ve parça teslimatının, “Türkiye’de ikamet etmeyene yurt dışındaki bir müşteri için yapılan hizmet” olarak, KDV Kanunu’nun ilgili maddeleri kapsamında Özel İhraç Kayıtlı Teslimat statüsünde değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin, işlemi yapan yetkili servisle (tamirci) birlikte araştırılmasıdır. Tamirci, bu işlemi fatura ederken KDV’yi tahsil etmeyip, sonradan kendisi iade talep etme yoluna gidebilir.

Özetle; yabancı araç sahibinin bizzat Gümrük İdaresi veya Vergi Dairesi’nden doğrudan KDV iadesi alması, mevzuatın mevcut yorumu ışığında beklenmemelidir. Sürecin yönetimi için uzman bir gümrük müşaviri ve vergi hukuku avukatından profesyonel destek alınması, hak kaybının önlenmesi açısından elzemdir.

Av. Efehan Mihai ERGİNER