Kişisel Durum Sicili (TMK Madde 36 : Adagio TMK Şerhi)

4721 sayılı TMK madde 36;

Kişisel durum, bu amaçla tutulan resmî sicille belirlenir.

Bu sicilin tutulmasına ve zorunlu bildirimlerin yapılmasına ilişkin esaslar, ilgili kanunda gösterilir.

Kişisel Durum Sicili

TMK Madde 36

TMK Madde 36’nın birinci fıkrası, “Kişisel durum, bu amaçla tutulan resmî sicille belirlenir” şeklinde emredici bir kaide koymaktadır. Bu düzenleme, hukuk tekniği açısından, bireylerin medenî hukuktaki statülerini (doğum, ölüm, cinsiyet, evlenme, boşanma, nesep, kısıtlılık gibi) tanımlayan olgu ve işlemlerin, yalnızca yasal zeminde oluşturulmuş bir kamu kayıt sistemi vasıtasıyla hukukî sonuç doğuracağını ve ispat gücü kazanacağını ifade etmektedir.

Bu ilke, hukukî güvenlik ve kamu düzeni mülahazalarıyla doğrudan ilişkilidir. Zira kişisel durum, bireyin hak ve yükümlülüklerinin sınırlarını çizmekte ve üçüncü kişiler nezdinde ileri sürülebilir bir nitelik taşımaktadır. Resmî sicil, bu bilgilerin doğruluğuna dair bir güven karinesi tesis ederek, hukuki muamelelerde belirsizlik ve ihtilafların önüne geçme fonksiyonunu icra eder. Sicil kayıtlarının sıhhati, aksi ispat edilene kadar muteber kabul edilir; ancak, TMK’nın ilerleyen hükümleri, sicil kayıtlarının hatalı veya gerçeğe aykırı olması durumunda, hakikatin her türlü delille ispat edilebileceği ve yargısal kararlarla düzeltilebileceği imkânını da saklı tutmaktadır.

Sicilin Tutulmasına ve Bildirimlere İlişkin Esasların Yetkisi

Maddenin ikinci fıkrası, “Bu sicilin tutulmasına ve zorunlu bildirimlerin yapılmasına ilişkin esaslar, ilgili kanunda gösterilir” hükmünü içermektedir. Bu sevk, Türk Medenî Kanunu’nun genel ve kapsayıcı düzenleyici çerçevesini korurken, sicil işleyişinin detaylı ve usulî yönlerini düzenleme yetkisini başka bir kanuna (temelde Nüfus Hizmetleri Kanunu’na) devretmektedir.

Bu yetki devri, sicil işlerinin idarî ve teknik karmaşıklığına uygun bir yaklaşımı temsil eder. Kişisel durumdaki değişikliklerin kamu makamlarına bildirilmesi zorunluluğu, bu sicil sisteminin sürekliliğini ve güncelliğini sağlamanın temel mekanizmasıdır. Zorunlu bildirim yükümlülüğü, kişisel duruma ilişkin vakıaların vuku bulduğu anda sisteme entegre edilmesini, böylelikle sicilin gerçek durumu yansıtma işlevini eksiksiz yerine getirmesini teminat altına alır.

TMK Madde 36 Gerekçesi

Yürürlükteki Kanunun 35 inci maddesini karşılamaktadır.

Bu maddenin yer aldığı İkinci Ayırımın “Ahvali Şahsiye Sicil Kayıtları” şeklindeki başlığı “Kişisel Durum Sicili” biçiminde daha anlaşılır hâle getirilmiştir.

Madde, 1984 tarihli Öntasarının 36 ncı maddesinden esinlenilerek kaleme alınmıştır.

TMK Madde 36 Mülga Kanun

Sicil

Madde 35

Ahvali şahsiye, buna mahsus sicil kayıtları ile taayyün eder.

Bu sicillin nasıl tutulacağı ve kanunun emreylediği beyanların nasıl ve kimler tarafından yapılacağı, nizamnamesine tabidir.

TMK Madde 36 ZGB Karşılığı

Art. 39

Zur Beurkundung des Personenstandes werden Register geführt.

Zum Personenstand gehören insbesondere:

1. die eine Person unmittelbar betreffenden Zivilstandstatsachen wie die Geburt, die Heirat, der Tod;
2. die personen- und familienrechtliche Stellung einer Person wie die Mündigkeit, die Abstammung, die Ehe;
3. die Namen;
4. die Kantons- und Gemeindebürgerrechte;
5. die Staatsangehörigkeit.

Av. Efehan Mihai ERGİNER