Nüfus sicili, bir bireyin doğumundan itibaren hukuki kimliğini oluşturan, hak ve yükümlülüklerinin temel dayanağı olan resmi bir kayıttır. Ancak çeşitli sebeplerle, aynı kişiye ait birden fazla nüfus kaydı (mükerrer kayıt) oluşturulabilmektedir. Bu durum, kişinin medeni hali, mirasçılık durumu gibi temel hukuki statülerinde ciddi karışıklıklara yol açar. Türk Hukuk Sistemi, bu tür mükerrer kayıtların tespiti ve düzeltilmesi için “nüfus kaydının iptali” davası kurumunu öngörmüştür. Bu yazımızda, mükerrer nüfus kaydının iptali davalarının hukuki çerçevesi değerlendirilecektir.

Mükerrer Nüfus Kaydının İptali Davası

Nüfus kaydının iptali veya düzeltilmesine ilişkin davalar, kamu düzeniyle doğrudan ilgili olmaları sebebiyle özel bir nitelik taşır. Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca, bu tür davalarda hâkim, tarafların beyanları ile sınırlı kalmaz. Kanun, hâkime resen (kendiliğinden) araştırma yapma ve gerçeği ortaya çıkarma yükümlülüğü getirmiştir.

Kayıtların Geçerliliği

Yargıtay içtihatlarının mükerrer kayıtlar konusunda ortaya koyduğu genel kabul, kişiye ait ilk oluşturulan nüfus kaydının geçerli olduğudur. Sonradan, hatalı veya başka bir sebeple oluşturulan ikinci (mükerrer) kayıt ise iptal edilmelidir. Nüfus kaydının iptali davasının amacı, kişinin hukuki kimliğindeki devamlılığı sağlamak ve sicillerdeki karışıklığı gidermektir. Bu minvalde mahkemenin yapması gereken, mükerrer kaydı tespit ettikten sonra bu kaydı tamamen yok hükmünde olduğunu tespit etmek değil, ilk ve geçerli kayıtla hukuki bir bağ kurarak sonraki kaydı iptal etmektir.

İptal Edilen Kayıttaki Hak ve Statülerin Durumu

Mükerrer kaydın iptali, o kayıt üzerinden tesis edilmiş olan evlilik, boşanma, babalık tanıma gibi hukuki işlemlerin ve kazanılmış hakların akıbeti sorununu gündeme getirir. Yargıtay, bu konuda hakkaniyetli ve pratik bir çözüm geliştirmiştir. Buna göre, iptal edilen mükerrer kayıt üzerinden gerçekleşen hukuki olaylar ve statü değişiklikleri, kişinin geçerli olan ilk kaydına taşınır ve işlenir. Böylece, kişinin mükerrer kayıt nedeniyle herhangi bir hak kaybına uğramasının önüne geçilir. (Yargıtay 18. HD. 2013/17954 E. 2014/565 K.)

Mükerrer Nüfus Kaydının İptali Davası Avukatlık Ücreti

Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2/2-10 uyarınca mükerrer nüfus kaydının iptali davası için avukata ödenecek ücretin asgari tutarı 30.000,00 TL‘dir.

Sonuç

Nüfus sicilinin doğruluğu ve tekliği ilkesi esastır. Mükerrer nüfus kayıtları, bu ilkeyi zedeleyen ve kişilerin hukuki statülerinde belirsizlik yaratan ciddi bir sorun olup, bu minvalde sonradan oluşturulan mükerrer kayıt iptal edilir. İptal edilen kayıt üzerinden tesis edilen evlilik, boşanma gibi hukuki olaylar ve statüler, kişinin geçerli olan ilk kaydına eksiksiz bir şekilde aktarılır. Bu ilke uygulanırken, kişinin sosyal yaşantısı ve menfaatleri de göz önünde bulundurulur. Bu yaklaşım, hem kamu düzeninin gerektirdiği sicil güvenliğini sağlamakta hem de bireylerin mükerrer kayıtlar nedeniyle hak kaybı yaşamasını engellemektedir.

Mükerrer Nüfus Kaydının İptali Dava Dilekçesi Örneği

İZMİR İLGİLİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI:

VEKİLİ: Av. Efehan Mihai ERGİNER

DAVALI:

KONU: Mükerrer nüfus kaydının iptali ile nüfus kayıtları arasında bağ kurularak, iptal edilen kayıttaki tüm nüfus olaylarının geçerli kayda işlenmesi talebinden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

1. Müvekkilim _________, 15.05.1980 tarihinde İzmir’de doğmuş ve ailesi tarafından İzmir, Konak İlçesi nüfusuna, _________ T.C. kimlik numarası ile kaydettirilmiştir. (EK-1: İlk Kayda İlişkin Nüfus Kayıt Örneği) Bu, müvekkilimin ilk ve esas nüfus kaydıdır.
2. Müvekkilimin ailesi, 1982 yılında Ankara’ya taşınmıştır. O dönemdeki iletişim ve kayıt sistemlerindeki aksaklıklar nedeniyle, müvekkilimin babası, onun nüfusa kayıtlı olmadığını zannederek Ankara, Çankaya Nüfus Müdürlüğüne yeniden başvurmuş ve müvekkilim adına 15.05.1980 doğum tarihli ikinci bir nüfus kaydı oluşturulmuştur. Bu ikinci kayda _________ T.C. kimlik numarası verilmiştir. (EK-2: Mükerrer Kayda İlişkin Nüfus Kayıt Örneği)
3. Müvekkilim, hayatının devamında tüm resmi, hukuki ve sosyal işlemlerini farkında olmaksızın sonradan oluşturulan bu mükerrer kayıt (Ankara kaydı) üzerinden yürütmüştür. Nitekim; *20.06.2005 tarihinde _________ ile evliliği, _________ tarihinde oğlu _________’ın doğumu, Tüm eğitim, askerlik, sigorta ve bankacılık işlemleri, bu mükerrer kayıt üzerinden yapılmış ve bu kayda işlenmiştir. (EK-3: Evlilik Cüzdanı Fotokopisi, Oğlunun Doğum Belgesi)
4. Müvekkilim bu durumu, yakın zamanda yaptığı bir tapu işlemi sırasında her iki kaydın da aktif olduğunun ortaya çıkmasıyla öğrenmiş ve büyük bir şaşkınlık ve mağduriyet yaşamıştır. Mevcut durum, müvekkilimin hukuki kimliğinde ciddi bir karışıklığa yol açmakta olup, bu çelişkinin ivedilikle giderilmesi zorunluluğu doğmuştur.
5. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, bu gibi durumlarda kişinin ilk oluşturulan nüfus kaydı esas alınmalı ve sonradan oluşturulan mükerrer kayıt iptal edilmelidir. Ancak bu iptal işlemi, kişinin mükerrer kayıt üzerinden kazandığı hak ve statüleri ortadan kaldıracak şekilde yapılmamalıdır.
6. Bu sebeple, müvekkilimin Ankara, Çankaya nüfusuna kayıtlı mükerrer kaydının iptal edilmesini; ancak bu kayıt üzerinde bulunan evlilik, babalık gibi tüm hukuki statü ve nüfus olaylarının, müvekkilimin esas ve geçerli olan İzmir, Konak nüfusundaki kaydına eksiksiz olarak işlenmesini ve iki kayıt arasında hukuki bağ kurulmasını talep etme zorunluluğu hâsıl olmuştur.

HUKUKİ NEDENLER: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili sair mevzuat.

DELİLLER: Nüfus kayıt örnekleri, tanık beyanları (isimleri ve adresleri bilahare bildirilecektir), doğum belgeleri, evlilik cüzdanı, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.

TALEP SONUCU : İşbu dilekçede izah olunan ve re’sen gözetilecek hususlar doğrultusunda;

1. Haklı davamızın KABULÜNE,
2. İzmir, Konak nüfusuna kayıtlı _________ (T.C. No: _________) ile Ankara, Çankaya nüfusuna kayıtlı _________’ın (T.C. No: _________) AYNI KİŞİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
3. Müvekkil adına sonradan oluşturulan Ankara, Çankaya İlçesi nüfusuna kayıtlı MÜKERRER NÜFUS KAYDININ İPTALİNE,
4. İptal edilen nüfus kaydında yer alan evlilik, soy bağı ve diğer tüm nüfus olaylarının, müvekkilimin esas olan İzmir, Konak İlçesi nüfusundaki kaydına İŞLENMESİNE (TESCİLİNE) ve iki kayıt arasında bu şekilde bağ kurulmasına,
5. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. 23.08.2025

Davacı Vekili          

Av. Efehan Mihai ERGİNER

Sıkça Sorulan Sorular

1. Mükerrer nüfus kaydı tam olarak nedir ve neden kaynaklanır?

Mükerrer nüfus kaydı, tek bir kişinin nüfus sicilinde birden fazla kaydının bulunması durumudur. Bu durum genellikle eski kayıt sistemlerindeki hatalardan, göç veya taşınma sırasında yapılan yanlış bildirimlerden veya ailenin dikkatsizliği sonucu aynı kişi için yeniden kayıt başvurusu yapmasından kaynaklanabilir.

2. İki farklı T.C. kimlik numarası ile iki nüfus kaydım olduğunu öğrendim. Ne yapmalıyım?

Bu durumu fark ettiğiniz anda, hukuki kimliğinizdeki karışıklığı gidermek için derhal harekete geçmelisiniz. Yapmanız gereken, ikametgâhınızın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi’nde “Mükerrer Nüfus Kaydının İptali ve Kayıtların Birleştirilmesi” davası açmaktır. Sürecin doğru yönetilmesi için bir avukattan destek almanız şiddetle tavsiye edilir.

3. Nüfus kaydı iptali davasında mahkeme hangi kaydı geçerli kabul eder?

Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre temel kural, tarih olarak ilk oluşturulan nüfus kaydının esas alınmasıdır. Sonradan oluşturulan ikinci (mükerrer) kayıt ise iptal edilir. Mahkeme, her iki kaydın da aynı kişiye ait olduğunu tespit ettikten sonra bu yönde karar verir.

4. İptal edilecek olan nüfus kaydım üzerinden evlendim ve çocuklarım oldu. Bu durumda evliliğim ve çocuklarımın durumu ne olacak?

Hayır, herhangi bir hak kaybı yaşamazsınız. Mahkeme, mükerrer kaydın iptaline karar verirken, o kayıt üzerinde bulunan evlilik, doğum (çocuklarınızın kaydı), boşanma gibi tüm hukuki olayların ve kazanılmış hakların geçerli olan ilk kaydınıza taşınmasına (tesciline) da karar verir. Böylece evliliğiniz ve çocuklarınızın soy bağı hukuken korunmuş olur.

5. Nüfus kaydının iptali davası hangi mahkemede ve nerede açılır?

Bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise genellikle davayı açan kişinin yani sizin yerleşim yerinizin (ikametgâhınızın) bulunduğu yer mahkemesidir.

6. Mükerrer nüfus kaydı davası ne kadar sürede sonuçlanır?

Davanın süresi mahkemenin iş yoğunluğuna, delillerin toplanma hızına ve davanın karmaşıklığına göre değişebilir. Genellikle bu tür davalar birkaç aydan bir yıla kadar sürebilmektedir. Ancak her davanın süreci kendine özgüdür.

7. Bu davayı kendim açabilir miyim, avukat tutmak zorunlu mu?

Türkiye’de Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmak için avukat tutma zorunluluğunuz yoktur. Ancak nüfus davaları, kamu düzenini ilgilendiren ve kişisel haklar açısından kritik sonuçları olan teknik davalardır. Dilekçenin doğru yazılması ve sürecin usulüne uygun takip edilmesi için bir avukat ile sürecin yürütülmesi tavsiye edilir.

8. Mükerrer nüfus kaydını düzeltmezsem ne gibi sorunlarla karşılaşırım?

Bu durumu düzeltmemek gelecekte ciddi sorunlara yol açabilir. Mirasçılık işlemlerinde, gayrimenkul alım satımında (tapu işlemleri), sosyal güvenlik (emeklilik) haklarında, yurt dışı seyahatlerinde ve diğer tüm resmi işlemlerde büyük karışıklıklar ve hak kayıpları yaşayabilirsiniz.

9. Mahkeme, iki farklı kaydın aynı kişiye ait olduğuna nasıl karar veriyor?

Mahkeme, gerçeği ortaya çıkarmak için kendiliğinden araştırma yapar. Nüfus kayıtları, tanık beyanları (özellikle aile üyeleri ve sizi tanıyan yaşlı kişiler), okul kayıtları, askerlik belgeleri, fotoğraflar ve gerekirse bilirkişi (DNA testi gibi) incelemeleri gibi delillere başvurarak her iki kaydın da size ait olduğunu tespit eder.

10. Nüfus kaydı birleştirme davasının nihai sonucu nedir?

Davanın sonunda mahkeme, mükerrer olan kaydınızın iptaline, bu kayıttaki tüm nüfus olaylarının geçerli olan asıl kaydınıza işlenmesine karar verir. Karar kesinleştiğinde ilgili Nüfus Müdürlüğü’ne müzekkere yazılarak, sicildeki kayıtların mahkeme kararına uygun olarak düzeltilmesi ve birleştirilmesi sağlanır. Böylece hukuki kimliğiniz tek ve doğru bir kayıt altında toplanmış olur.

Av. Efehan Mihai ERGİNER