Kasten Yaralama Suçu ve Cezası

Bu yazımızda, Kasten Yaralama Suçu ve Cezası konusunu değerlendireceğiz. İnsan hakları evrensel beyannamesinin ve anayasaların en temel güvencelerinden biri, yaşam hakkından hemen sonra gelen, kişinin vücut bütünlüğü ve dokunulmazlığıdır. Her birey, bedeni üzerinde tam bir egemenliğe sahiptir ve bu egemenliğe rızası dışında yapılacak her türlü müdahale, hukukun en sert tepkileriyle karşılaşır. Gündelik hayatta bir anlık öfke, bir trafik tartışması veya basit bir anlaşmazlık sonucu ortaya çıkan fiziksel şiddet eylemleri, sadece taraflar arasında bir husumet yaratmakla kalmaz, aynı zamanda ceza hukukunun en sık karşılaşılan suç tiplerinden birini oluşturur. Bir kişiye atılan bir tokattan, kalıcı bir sakatlığa yol açan bir darbeye ve hatta ölümle sonuçlanan bir kavgaya kadar uzanan bu eylemler, basit bir “dayak” olmanın çok ötesindedir.

Türk Ceza Kanunu (TCK), bu eylemlerin yol açtığı sonuçların vahametini göz önünde bulundurarak, “Kasten Yaralama” suçunu son derece detaylı ve kademeli bir yapıyla düzenlemiştir. Kanun, failin kastı ile mağdurun bedeninde ortaya çıkan zararın derecesi arasında hassas bir denge kurar. Bu çerçevede TCK’nın 86, 87 ve 88. maddeleri, bir bütün olarak, basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek bir yaralanmadan, organ kaybına ve hatta ölüme varan tüm sonuçları ayrı ayrı ele alarak, eylemin ağırlığıyla orantılı bir ceza adaleti sistemi kurmayı amaçlar.

TCK Madde 86

(1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.

(3) Kasten yaralama suçunun;

a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı,[39]

b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Silahla,

f)Canavarca hisle,

İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, (f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.

TCK Madde 87

(1) Kasten yaralama fiili, mağdurun;

a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,

b) Konuşmasında sürekli zorluğa,

c) Yüzünde sabit ize,

d) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,

e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına,

Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, bir kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde dört yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde altı yıldan az olamaz.

(2) Kasten yaralama fiili, mağdurun;

a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,

b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,

c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,

d) Yüzünün sürekli değişikliğine,

e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine,

Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hallerde altı yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde dokuz yıldan az olamaz.42

(3) Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, yarısına kadar artırılır.

(4) Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin birinci fıkrasına giren hallerde on yıldan ondört yıla kadar, üçüncü fıkrasına giren hallerde ise ondört yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

TCK Madde 88

(1) Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasında kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur.

Kasten Yaralama Suçu ve Cezası

Kasten yaralama suçu, TCK’nın “Kişilere Karşı Suçlar” ana başlığı altındaki “Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar” bölümünde yer almaktadır. Suçun bu konumu, kanun koyucunun korumak istediği temel hukuki değerin doğrudan doğruya bireyin beden ve ruh sağlığı ile vücut bütünlüğü olduğunu göstermektedir. Bu suçla korunan değerler şunlardır:

• Vücut Dokunulmazlığı: Kişinin bedeni üzerinde rızası olmadan hiçbir fiziki müdahalede bulunulmaması hakkı.
• Beden Bütünlüğü: Vücudun anatomik yapısının ve organlarının işlevlerinin korunması.
• Sağlık Hakkı: Bireyin hem fiziksel hem de ruhsal sağlığının korunması. Kasten yaralama, sadece acı vermez, aynı zamanda kişinin sağlığını da bozar.

Suçun Aşamalı Yapısı: TCK 86, 87 ve 88

Kasten yaralama suçu, yol açtığı sonuca göre üç temel aşamada incelenir:

Basit Kasten Yaralama (TCK md. 86): Suçun Temel Hali

Bu madde, kasten yaralama suçunun başlangıç noktasını ve en sık karşılaşılan halini düzenler.

• Hareket ve Sonuç: Başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan her türlü davranış bu suçu oluşturur. Vurmak, itmek, tekmelemek, bir cisim fırlatmak gibi eylemler bu kapsama girer.
• Temel Ayrım: “Basit Tıbbi Müdahale” Kriteri: TCK 86, yaralanmanın ciddiyetini belirlemek için önemli bir kriter getirmiştir:
  1. Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilebilecek Yaralanma (TCK 86/2): Eğer yaralanma, pansuman, basit bir yara temizliği gibi küçük bir müdahaleyle veya bir hekimin müdahalesine gerek kalmadan giderilebilecek nitelikte ise (örneğin, hafif bir kızarıklık, küçük bir sıyrık), bu suçun daha az cezayı gerektiren halidir.
  2. Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilemeyecek Yaralanma (TCK 86/1): Eğer yaralanma, dikiş atılması, alçıya alınması gibi daha ciddi bir tıbbi müdahale gerektiriyorsa veya belli bir süre iş ve güç kaybına neden oluyorsa (örneğin, parmak kırığı, dikiş gerektiren bir kesik), bu suçun temel halini oluşturur.
• Cezası:

• • TCK 86/1 kapsamındaki yaralama için bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
  • TCK 86/2 kapsamındaki (basit tıbbi müdahale) yaralama için dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmüştür.

• Cezayı Artıran Nitelikli Haller (TCK 86/3): Yukarıdaki ceza, suçun aşağıdaki kişilere karşı veya belirli şekillerde işlenmesi halinde artırılır:

• • Üstsoy (anne-baba), altsoy (çocuk), eş veya kardeşe karşı,
  • Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
  • Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle (örneğin, bir polise veya doktora görevinden dolayı),
  • Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
  • Silahla işlenmesi. (Buradaki “silah” kavramı, bıçak ve tabanca gibi klasik silahların yanı sıra, sopa, taş, şişe, tornavida gibi saldırıda kullanılmaya elverişli her türlü cismi kapsar).

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK md. 87): Ciddi Sonuçlar

Failin niyeti yaralamak olsa da, eylemi sonucunda mağdurda TCK 87’de sayılan ağır neticelerden biri meydana gelirse, faile verilecek ceza, bu sonuca göre katlanarak artar.

• Cezanın Bir Kat Artırılmasını Gerektiren Haller (TCK 87/1):
  • Mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına (örneğin, bir gözün görme yetisinin azalması, bir kulağın daha az duyması),
  • Konuşmasında sürekli zorluğa,
  • Yüzünde sabit ize (estetik müdahaleyle giderilemeyen kalıcı iz),
  • Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma (örneğin, iç kanama, ağır kafa travması),
  • Gebe bir kadına karşı işlenip çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olunması.
• Cezanın İki Kat Artırılmasını Gerektiren Haller (TCK 87/2):
  • Mağdurun iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,
  • Duyularından veya organlarından birinin işlevini yitirmesine (örneğin, bir gözün tamamen kör olması, bir kolun felç olması),
  • Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
  • Yüzünün sürekli değişikliğe uğramasına (yüzün estetik görünümünün kalıcı olarak bozulması),
  • Gebe bir kadına karşı işlenip çocuğunun düşmesine (düşük yapmasına) neden olunması.

Yargılama Süreci

• Şikâyet: Kasten yaralama suçunun takibi, yaralanmanın ciddiyetine göre değişir:
  • Basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek yaralanma (TCK 86/2) hali, takibi şikâyete bağlıdır. Mağdur 6 ay içinde şikâyetçi olmazsa, soruşturma veya dava açılmaz.
  • Ancak, TCK 86/1 ve TCK 86/3 (nitelikli haller), TCK 87 (ağırlaşmış yaralama) ve TCK 88 (ölümle sonuçlanan yaralama) kapsamındaki tüm haller şikâyete tabi değildir. Savcılık, suçu öğrendiğinde re’sen soruşturma başlatır.
• Uzlaşma:
  • Basit kasten yaralama suçunun TCK 86/1 ve 86/2’de düzenlenen halleri uzlaşma kapsamındadır.
  • Ancak suçun nitelikli halleri (TCK 86/3) ile ağırlaşmış yaralama (TCK 87) ve ölümle sonuçlanan yaralama (TCK 88) suçları uzlaşma kapsamında değildir.
• Görevli Mahkeme:
  • Basit kasten yaralama suçlarında (TCK 86) görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi’dir.
  • Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87) ve kasten yaralama sonucu ölüm (TCK 88) suçlarında ise görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesi’dir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tartışma sırasında birine tokat attım, şikâyetçi oldu. Ne olur? Atılan bir tokat, genellikle “basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek” yaralanma (TCK 86/2) kapsamında değerlendirilir. Bu suç şikâyete bağlıdır ve uzlaşma kapsamındadır. Dosyanız öncelikle uzlaştırma bürosuna gönderilir. Eğer uzlaşamazsanız, hakkınızda 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası istemiyle dava açılır.

Kavgada karşımdakini korkutmak için cebimdeki çakıyı gösterdim ama kullanmadım. Yine de silahla yaralama sayılır mı? Hayır. Silahla yaralama suçunun (TCK 86/3-e) oluşması için yaralama eyleminin bizzat silahla gerçekleştirilmesi gerekir. Sadece silah göstermek, yaralama suçunu nitelikli hale getirmez ama duruma göre “tehdit” (TCK 106) suçunu oluşturabilir. Eğer o çakıyla en ufak bir çizik dahi atsaydınız, o zaman silahla yaralama suçu oluşurdu.

Yaraladığım kişi şikâyetçi değil, hatta hastanede “düştüm” demiş. Yine de ceza alır mıyım? Bu, yaralanmanın derecesine bağlıdır. Eğer yaralanma basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek türdense (TCK 86/2), mağdurun şikâyeti olmadan soruşturma yapılmaz ve ceza almazsınız. Ancak, yaralanma sonucu mağdurun bir kemiği kırılmışsa (TCK 87 kapsamında ağırlaşmış yaralama), bu durum şikâyete tabi değildir. Doktorun adli raporu savcılığa gideceği için, mağdur şikâyetçi olmasa bile savcılık re’sen kamu davası açar ve yargılanırsınız.

Attığım yumrukla birinin burnunu kırdım. Burnundaki şekil bozukluğu kalıcı oldu. Bu hangi suça girer? Burun kemiğinin kırılması, TCK 87/1 uyarınca “organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması” olarak kabul edilir. Eğer bu durum, yüzün genel görünümünü kalıcı olarak değiştiren bir şekil bozukluğuna yol açtıysa, bu durum TCK 87/2-d kapsamındaki “yüzün sürekli değişikliği” olarak da değerlendirilebilir. Her iki durumda da eylem, nitelikli yaralama suçunu oluşturur, Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılanırsınız ve alacağınız ceza, TCK 86’daki temel cezanın en az iki katı olur.

Birini yaraladım ve öldü. Amacım öldürmek değildi. Cinayetten mi yargılanırım? Hayır. Eğer savcılık ve mahkeme, sizin niyetinizin (kastınızın) öldürmek değil yaralamak olduğuna kanaat getirirse, “kasten insan öldürme” (TCK 81) suçundan değil, “kasten yaralama sonucu ölüm” (TCK 88) suçundan yargılanırsınız. Bu ayrım çok önemlidir, zira kasten öldürmenin cezası müebbet hapis iken, TCK 88’in cezası 8 ila 18 yıl arasında değişmektedir.

Av. Efehan Mihai ERGİNER