Cinsel Saldırı Suçu ve Cezası

Bu yazımızda, Cinsel Saldırı Suçu ve Cezası konusunu değerlendireceğiz. Her bireyin, Anayasa ve evrensel hukuk ilkeleriyle güvence altına alınmış, devredilemez ve dokunulmaz bir hakkı vardır: vücut bütünlüğü ve cinsel dokunulmazlık hakkı. Bu hak, bir kişinin kendi bedeni üzerinde mutlak söz sahibi olması, cinsel özgürlüğünü ve tercihlerini korku, baskı veya şiddet olmaksızın yaşayabilmesi anlamına gelir. Bir kişinin cinsel bütünlüğüne, onun özgür iradesi ve rızası hilafına yapılan her türlü müdahale, sadece fiziksel bir saldırı değil, aynı zamanda kişinin ruhsal bütünlüğüne, onuruna ve en temel insan haklarına yönelik ağır bir ihlaldir.

Türk Ceza Kanunu (TCK), cinsel dokunulmazlığı, en üst düzeyde korunan hukuki değerlerden biri olarak kabul etmiş ve bu alana yönelik saldırıları en ağır suçlar arasında düzenlemiştir. TCK’nın 102. maddesinde tanımlanan “Cinsel Saldırı” suçu, bir kimsenin vücuduna rızası olmaksızın gerçekleştirilen her türlü cinsel davranışı, eylemin niteliğine ve ağırlığına göre kademeli ve son derece ağır yaptırımlara bağlamıştır. Kanun, en basit bir cinsel tacizden, vücuda organ sokulması suretiyle işlenen en ağır haline kadar tüm eylemleri, adaletin en sert şekilde karşılık vermesi gereken suçlar olarak tanımlar.

TCK Madde 102

(1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

(3) Suçun;

a) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

b) Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya evlatlık tarafından,

d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,

e) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,

işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı oranında artırılır.

(4) Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

(5) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.

Cinsel Saldırı Suçu ve Cezası

Cinsel saldırı suçu, TCK’nın “Kişilere Karşı Suçlar” ana başlığı altındaki “Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar” bölümünde yer almaktadır. Suçla korunan temel hukuki değer, bireyin cinsel dokunulmazlığı, cinsel özgürlüğü ve kendi bedeni üzerinde karar verme hakkıdır. Hukuk düzeni, hiç kimsenin, hiçbir koşul altında bir başkasının rızası olmadan onun bedenine cinsel bir amaçla dokunamayacağını ve müdahale edemeyeceğini teminat altına almıştır. Burada “rıza” kavramı kilit öneme sahiptir; rızanın olmadığı her türlü cinsel eylem, bir saldırı niteliğindedir.

Suçun Unsurları ve Farklı Halleri

TCK’nın 102. maddesi, cinsel saldırı eylemlerini ağırlık derecelerine göre üç temel kategoriye ayırmıştır. Bu makale, 18 yaşını doldurmuş kişilere karşı işlenen cinsel saldırı suçlarını ele almaktadır. Çocuklara karşı işlenen fiiller, TCK 103. maddede çok daha ağır yaptırımlarla ayrıca düzenlenmiştir.

Suçun Temel Hali: Basit Cinsel Saldırı (TCK md. 102/1)

Bu fıkra, vücuda organ veya sair bir cisim sokulması olmaksızın gerçekleştirilen cinsel davranışları düzenler ve kendi içinde “sarkıntılık” ve “basit cinsel saldırı” olarak ikiye ayrılır.

• Sarkıntılık Düzeyinde Kalan Cinsel Saldırı (md. 102/1, ikinci cümle):
  • Hareket: Mağdurun vücuduna yönelik, ani, kesik ve süreklilik arz etmeyen cinsel taciz eylemleridir. Yargıtay kararlarında, kalabalık bir yerde elle veya vücudun başka bir yeriyle kısa süreli dokunma, anlık bir öpme gibi eylemler “sarkıntılık” olarak değerlendirilmektedir. Eylemin en önemli özelliği, anlık olması ve devam etmemesidir.
  • Ceza: İki yıldan beş yıla kadar hapis cezası.
• Basit Cinsel Saldırı (md. 102/1, birinci cümle):
  • Hareket: Sarkıntılık düzeyini aşan, ancak vücuda organ veya cisim sokma boyutuna varmayan daha yoğun ve devamlılık gösteren cinsel davranışlardır. Mağduru cinsel amaçla okşamak, kendini veya mağduru elletmek, cinsel organını sürtmek gibi eylemler bu kapsamdadır. Eylem, sarkıntılığa göre daha yoğun ve süreklidir.
  • Ceza: Beş yıldan on yıla kadar hapis cezası.

Suçun Nitelikli Hali: Vücuda Organ veya Sair Cisim Sokulması (TCK md. 102/2)

Bu fıkra, suçun en ağır halini oluşturur ve halk arasında tecavüz olarak bilinen eylemi tanımlar.

• Hareket: Cinsel saldırının, mağdurun vücuduna vajinal, anal veya oral yoldan cinsel organ veya “sair bir cisim” (parmak, sopa, şişe vb.) sokulması suretiyle işlenmesidir.
• Ceza: On iki yıldan az olmamak üzere hapis cezası. Kanun, bu suç için bir üst sınır belirlememiş, alt sınırı 12 yıl olarak tayin ederek eylemin vahametini vurgulamıştır.

Cezayı Artıran Diğer Nitelikli Haller (TCK md. 102/3)

Aşağıda sayılan durumların varlığı halinde, yukarıda belirtilen tüm suç tipleri (sarkıntılık, basit saldırı, nitelikli saldırı) için verilecek temel ceza yarı oranında artırılır:

• Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kişiye karşı işlenmesi: Mağdurun engelli, yaşlı, hasta, bilincini kaybetmiş (uyku, baygınlık) veya alkol/uyuşturucu etkisiyle iradesi zayıflamış olması gibi durumlar.
• Kamu görevi, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması: Suçun bir polis, doktor, vasi, öğretmen, işveren gibi, konumu gereği mağdur üzerinde etki sahibi olan bir kişi tarafından işlenmesi.
• Yakın akrabaya karşı işlenmesi: Üçüncü dereceye kadar kan veya kayın hısımlarına (kardeş, amca, dayı, teyze, hala, yeğen, kayınbirader vb.) ya da üvey anne/baba/kardeş veya evlatlık ilişkisi içinde işlenmesi.
• Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi: Bu durumlar, mağdurun direncini kırmayı kolaylaştırdığı için cezayı ağırlaştıran sebeplerdir.
• Toplu yaşama alanlarında işlenmesi: Cezaevi, yurt, kışla, huzurevi gibi insanların bir arada yaşamak zorunda olduğu yerlerin sağladığı kolaylıktan faydalanarak işlenmesi.

Suçun Yargılama Süreci ve Özel Haller

• Şikâyet: Cinsel saldırı suçlarında soruşturma ve kovuşturma şartı, eylemin niteliğine göre değişir:
  • Sadece sarkıntılık düzeyinde kalan cinsel saldırı (TCK 102/1, ikinci cümle) eylemi mağdurun şikayetine bağlıdır. Mağdur, 6 ay içinde şikayetçi olmazsa soruşturma yapılamaz.
  • Bunun dışındaki tüm cinsel saldırı suçları (basit cinsel saldırı, organ sokma, tüm nitelikli haller) şikâyete tabi değildir. Savcılık, suçu öğrendiği anda re’sen (kendiliğinden) soruşturma başlatır. Mağdur şikayetçi olmasa veya şikayetini geri çekse dahi kamu davası devam eder.
• Uzlaşma: Cinsel saldırı suçlarının hiçbir hali uzlaşma kapsamında değildir.
• Eşler Arası Durum (TCK 102/6): Kanun, evlilik birliği içinde işlenen cinsel saldırı suçları için özel bir düzenleme getirmiştir. Eşler arasında;
  • Basit cinsel saldırı suçunun işlenmesi halinde soruşturma ve kovuşturma mağdur eşin şikayetine bağlıdır.
  • Ancak, suçun en ağır hali olan vücuda organ sokulması suretiyle işlenmesi halinde (eşe tecavüz), suç şikayete tabi değildir ve re’sen soruşturulur.
• Görevli Mahkeme: Cinsel saldırı suçlarının tüm hallerine ilişkin davalara, suçun ciddiyeti nedeniyle Ağır Ceza Mahkemeleri bakar.

Sıkça Sorulan Sorular

“Sarkıntılık” ile “basit cinsel saldırı” arasındaki fark nedir? Temel fark eylemin yoğunluğu ve süresidir. Sarkıntılık, anlık, kesik ve devamlılık arz etmeyen cinsel tacizlerdir (örneğin, kalabalıkta anlık elleme). Basit cinsel saldırı ise, sarkıntılığı aşan, daha ısrarcı ve devamlılık gösteren cinsel temaslardır (örneğin, zorla okşama). Basit cinsel saldırının cezası çok daha ağırdır.

Evlilik içinde tecavüz suç olur mu? Evet, kesinlikle suçtur. Bir eşin, diğer eşin rızası olmadan onunla cinsel ilişkiye girmesi, TCK md. 102/2’de tanımlanan nitelikli cinsel saldırı suçunu oluşturur. Bu suç şikayete bağlı değildir, savcılık tarafından re’sen soruşturulur.

Saldırı sırasında korktuğum için karşı koyamadım, bağıramadım. Bu rıza gösterdiğim anlamına gelir mi? Kesinlikle hayır. Rıza, aktif ve özgür iradeyle verilen bir onaydır. Korku, şok veya çaresizlik nedeniyle “donup kalma” veya fiziksel direniş gösterememe, asla rıza olarak yorumlanamaz. Mahkemeler, bu psikolojik durumu göz önünde bulundurmak zorundadır.

Çok sarhoş birine cinsel yaklaşımda bulunmak suç mudur? Evet, suçtur. Alkol veya uyuşturucu etkisiyle kendini savunamayacak veya özgür iradesiyle rıza gösteremeyecek durumda olan bir kişiye karşı cinsel eylemde bulunmak, TCK md. 102/3-a uyarınca suçun nitelikli halidir ve cezası yarı oranında artırılır.

Cinsel saldırıya uğradım, ne yapmalıyım? Derhal en yakın polis merkezine, jandarma karakoluna veya doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurun. Mümkünse, delillerin kaybolmaması için yıkanmayın, giysilerinizi değiştirmeyin ve en kısa sürede bir adli tıp raporu alınması için hastaneye gidin. Unutmayın, sarkıntılık dışındaki hallerde şikayetinizi geri çekseniz bile dava devam eder.

Cinsel saldırı davaları hangi mahkemede görülür? Bu suçların tümü, ceza miktarlarının ağırlığı nedeniyle Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülür.

Av. Efehan Mihai ERGİNER