Boşanma Davasında Ortak Hesapların Bölüşülmesi

Mal Paylaşımına Esas Olan Yasal Rejim: Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi

Türkiye’de, 01 Ocak 2002 tarihinden sonra evlenen çiftler arasında, eğer başka bir mal rejimi sözleşmesiyle kararlaştırılmamışsa, yasal mal rejimi olarak “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi” uygulanır. Bu rejim, boşanma davasında banka hesaplarındaki paranın nasıl bölüşüleceğinin de hukuki zeminini oluşturur. Bu rejime göre, eşlerin malvarlıkları “kişisel mallar” ve “edinilmiş mallar” olarak ikiye ayrılır.

• Kişisel Mallar: Kanunda sınırlı sayıda sayılmış olup, temel olarak eşlerden birinin yalnızca kişisel kullanımına yarayan eşyalar, evlilikten önce sahip olduğu malvarlığı değerleri, miras yoluyla veya karşılıksız kazandırma (bağışlama) ile elde ettiği değerler ve manevi tazminat alacaklarıdır. Kişisel mallar, boşanma sırasında paylaşıma tabi değildir.

• Edinilmiş Mallar: Eşlerin evlilik birliği süresince, çalışmalarının karşılığı olan edinimleridir. Maaşlar, serbest meslek kazançları, edinilmiş malların gelirleri (kira, faiz vb.), sosyal güvenlik ödemeleri gibi değerler bu kategoriye girer.

Banka hesaplarındaki paranın paylaşımında kilit nokta, bu paranın kaynağının kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğunun tespitidir.

Ortak Banka Hesabı (Müşterek Hesap) Nedir Ve Nasıl Paylaşılır

Eşlerin her ikisinin de üzerinde tasarruf yetkisine sahip olduğu hesaplar, ortak hesap veya müşterek hesap olarak adlandırılır. Boşanma davası açıldığında, bu hesaplarda bulunan paranın akıbeti şu şekilde belirlenir:

Ana Kural: Evlilik birliği içerisinde ortak hesaba yatırılan ve kaynağı maaş, prim, ikramiye gibi edinilmiş mal olan paralar, paylaşıma tabidir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, aksi ispat edilmediği sürece, ortak hesapta bulunan paranın eşler arasında yarı yarıya (1/2 oranında) paylaştırılması esastır.

Boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla ortak hesapta bulunan bakiye, mal paylaşımı davasında talep edilecek olan katılma alacağının hesaplanmasında dikkate alınır.

Tek Eş Adına Kayıtlı Banka Hesabındaki Para Paylaşıma Dahil Midir

Boşanma sürecinde en sık yanılgıya düşülen konulardan biri de, banka hesabının kimin adına kayıtlı olduğudur. Bir hesabın sadece kadın veya erkek eş adına açılmış olması, o hesapta bulunan paranın tamamen o eşe ait olduğu anlamına gelmez.

Eğer eşlerden birinin bireysel banka hesabına, evlilik süresince maaşı yatmışsa, ticari faaliyetlerinden kazançlar aktarılmışsa veya kira gibi gelirler bu hesapta biriktirilmişse, bu birikimler “edinilmiş mal” niteliğindedir. Dolayısıyla, boşanma davasında mal paylaşımına tabi tutulur. Diğer eş, bu hesapta biriken para üzerinde, yasal mal rejimi gereğince hak iddia etme hakkına sahiptir ve bu hakka “katılma alacağı” denir.

İspat Yükümlülüğü: Paranın Kaynağını İspat Etmek

Mal paylaşımı davalarında ispat, son derece kritik bir öneme sahiptir.

• Hesaptaki Paranın Edinilmiş Mal Olduğu Karinesi: Banka hesaplarındaki paranın evlilik birliği içinde elde edildiği kabul edilir.

• Kişisel Mal Olduğunu İddia Eden Eşin İspat Yükü: Hesaptaki paranın kendisine miras kaldığını, evlilik öncesi birikimi olduğunu veya ailesi tarafından bağışlandığını iddia eden eş, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. Örneğin, miras yoluyla gelen paranın kendi hesabına yattığını gösteren banka dekontları, veraset ilamı gibi belgeler delil olarak sunulmalıdır.

Boşanma Davasında Banka Hesapları İle İlgili Sıkça Karşılaşılan Özel Durumlar

1. Eşten Mal Kaçırma Amacıyla Banka Hesabının Boşaltılması

Boşanma davası açılmadan hemen önce, eşlerden birinin ortak hesabı veya kendi hesabını boşaltarak mal kaçırma girişiminde bulunması sıkça rastlanan bir durumdur. Bu durumda, parayı çeken eşin kötü niyetli olduğu kabul edilir. Mahkeme, boşanma davası tarihinden geriye dönük olarak (genellikle son 1 yıl içerisindeki) hesap hareketlerini bankalardan talep eder. Makul olmayan ve hayatın olağan akışına aykırı para çekme işlemleri tespit edildiğinde, bu miktar sanki hala hesapta mevcutmuş gibi mal paylaşımı hesaplamasına dahil edilir.

2. Düğün Takılarının Banka Hesabına Yatırılması

Yargıtay kararlarına göre düğünde takılan takılar, kim tarafından takılırsa takılsın, kadına aittir ve onun kişisel malı sayılır. Eğer bu takılar bozdurularak banka hesabına yatırılmışsa, bu para da kadının kişisel malı olarak kabul edilir ve mal paylaşımına dahil edilmez. Ancak kadının, paranın takıların satışından elde edildiğini ispat etmesi gerekir.

3. Şirket Hesaplarının Durumu

Eşlerden birinin şahıs şirketi veya ortağı olduğu bir limited/anonim şirketin banka hesapları, doğrudan mal paylaşımına dahil edilmez. Ancak, evlilik birliği içinde şirketin değerinde meydana gelen artış veya eşin şirketten elde ettiği kar payı (temettü) gibi gelirler edinilmiş mal sayılır ve diğer eş bu değerler üzerinden katılma alacağı talep edebilir. Bu durum, detaylı bir bilirkişi incelemesini gerektirir.

4. Kredi Ödemelerinin Yapıldığı Hesaplar

Evlilik birliği içerisinde alınan bir konut veya taşıt kredisinin, ortak veya bireysel hesaptan ödenmesi durumunda, ödenen bu taksitler edinilmiş mallardan yapılmış bir harcama olarak kabul edilir. Mal paylaşımında, bu ödemeleri yapan eşin alacak hakkı, malın tasfiyesi sırasında dikkate alınır.

Anlaşmalı Ve Çekişmeli Boşanma Davalarında Süreç Nasıl İşler

• Anlaşmalı Boşanma: Taraflar, bir “Anlaşmalı Boşanma Protokolü” hazırlayarak banka hesaplarındaki parayı nasıl paylaşacaklarını serbestçe kararlaştırabilirler. Bu protokolde, hangi hesaptaki ne kadar paranın kime kalacağı açıkça belirtilmelidir.

• Çekişmeli Boşanma: Tarafların anlaşamaması durumunda, boşanma davasıyla birlikte veya boşanma davası kesinleştikten sonra ayrı bir “Mal Paylaşımı Davası” açılır. Mahkeme, bankalara müzekkere yazarak dava tarihi itibarıyla tüm hesap bakiyelerini ve geriye dönük hesap hareketlerini talep eder. Atanacak bir bilirkişi, tüm bu hesapları inceleyerek hangi paranın kişisel, hangisinin edinilmiş mal olduğunu tespit eder ve hesaplama yaparak bir rapor sunar. Nihai kararı mahkeme verir.