Müstehcenlik Suçu (TCK madde 226) Metni

(1) a) Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten,

b) Bunların içeriklerini çocukların girebileceği veya görebileceği yerlerde ya da alenen gösteren, görülebilecek şekilde sergileyen, okuyan, okutan, söyleyen, söyleten,

c) Bu ürünleri, içeriğine vakıf olunabilecek şekilde satışa veya kiraya arz eden,

d) Bu ürünleri, bunların satışına mahsus alışveriş yerleri dışında, satışa arz eden, satan veya kiraya veren,

e) Bu ürünleri, sair mal veya hizmet satışları yanında veya dolayısıyla bedelsiz olarak veren veya dağıtan,

f) Bu ürünlerin reklamını yapan,

Kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden kişi altı aydan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(3) Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları, temsili çocuk görüntülerini veya çocuk gibi görünen kişileri kullanan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu ürünleri ülkeye sokan, çoğaltan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, ihraç eden, bulunduran ya da başkalarının kullanımına sunan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(4) Şiddet kullanılarak, hayvanlarla, ölmüş insan bedeni üzerinde veya doğal olmayan yoldan yapılan cinsel davranışlara ilişkin yazı, ses veya görüntüleri içeren ürünleri üreten, ülkeye sokan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, başkalarının kullanımına sunan veya bulunduran kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(5) Üç ve dördüncü fıkralardaki ürünlerin içeriğini basın ve yayın yolu ile yayınlayan veya yayınlanmasına aracılık eden ya da çocukların görmesini, dinlemesini veya okumasını sağlayan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(6) Bu suçlardan dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

(7) Bu madde hükümleri, bilimsel eserlerle; üçüncü fıkra hariç olmak ve çocuklara ulaşması engellenmek koşuluyla, sanatsal ve edebi değeri olan eserler hakkında uygulanmaz.

Yazı İçeriği

Müstehcenlik Suçu (TCK 226) Şartları ve Cezası

Türk ceza hukukunda topluma karşı suçlar başlığı altında düzenlenen müstehcenlik suçu, bireylerin cinsel dokunulmazlığını, genel ahlakı ve özellikle çocukların bedensel ve ruhsal gelişimini korumayı amaçlar. Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesinde düzenlenen bu suç, dijitalleşen dünyada internet ve sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte hukuki gündemde daha sık yer bulmaktadır.

Müstehcenlik Suçu Nedir?

Hukuki anlamda müstehcenlik, toplumun genel ahlak anlayışına aykırı, cinsel arzuları tahrik eden ve sanatsal veya bilimsel bir değer taşımayan içerikleri ifade eder. Müstehcenlik suçu, bu tür içeriklerin (yazı, ses, görüntü veya video) belirli koşullar altında topluma sunulması, çocuklara ulaştırılması veya üretiminde çocukların kullanılması ile oluşur. Kanun koyucu, ifade özgürlüğü ile genel ahlak arasındaki hassas dengeyi bu madde ile kurmaya çalışmıştır.

TCK 226 Kapsamında Suçun Şartları ve İşleniş Biçimleri

Müstehcenlik suçu tek bir fiille değil, kanunda sayılan çeşitli seçimlik hareketlerle işlenebilir. TCK 226. madde, suçun işleniş biçimine göre farklı cezai yaptırımlar öngörmüştür:

Çocuklara Yönelik Fiiller: Müstehcen ürünlerin çocuklara verilmesi, çocukların görmesinin veya duymasının sağlanması en ağır yaptırıma tabi fiillerden biridir.
Aleniyet Şartı: Müstehcen içeriklerin, herkesin görebileceği şekilde (örneğin bir dükkan vitrininde veya herkese açık sosyal medya profilinde) sergilenmesi suçun oluşması için yeterlidir.
Ticari Amaç: Bu içeriklerin satışa arz edilmesi, kiralanması veya dağıtılması da suçun maddi unsurları arasında yer alır.

Müstehcenlik Suçunun Cezası Nedir?

Müstehcenlik suçu cezası, fiilin niteliğine ve mağdurun durumuna göre değişkenlik gösterir. Kanun maddesi uyarınca öngörülen temel ceza aralıkları şöyledir:

Genel Müstehcenlik Fiilleri: Müstehcen bir ürünü çocukların görüp duyabileceği şekilde sergileyen veya satan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.
Yayın Yoluyla İşleme: Müstehcen görüntülerin basın ve yayın yoluyla veya yayınlanmasına aracılık edilerek yayılması durumunda ceza, altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıdır.
Şiddet ve Doğal Olmayan İçerikler: İçeriğinde şiddet kullanılarak, hayvanlarla veya ölmüş insan bedeniyle ilgili müstehcen görüntüler bulunduran kişilere bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.

Çocukların Kullanıldığı Müstehcen Yayınlar (TCK 226/3)

Müstehcenlik suçu kapsamında en ağır yaptırımlar, çocukların kullanıldığı içeriklere ilişkindir. TCK 226/3 maddesi uyarınca; müstehcen görüntü, yazı veya seslerin üretiminde çocukları kullanan kişi, on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Bunun yanı sıra, bu tür içerikleri ülkeye sokan, çoğaltan, satan veya depolayan (bulunduran) kişiler de ağır hapis cezaları ile karşı karşıya kalır. İnternet üzerinden çocuk pornografisi içeren bir dosyayı indirmek veya cihazında bulundurmak, doğrudan bu suçun oluşmasına sebebiyet verir.

İnternet Üzerinden Müstehcenlik Suçu

Günümüzde müstehcenlik suçu büyük oranda internet ve sosyal medya platformları üzerinden işlenmektedir. Twitter (X), Telegram veya WhatsApp grupları aracılığıyla müstehcen içeriklerin paylaşılması, “yayma” veya “sergileme” fiili kapsamında değerlendirilir. İnternet ortamında yapılan paylaşımların “aleniyet” taşıması, yani belirsiz sayıda kişiye ulaşma potansiyelinin olması, suçun oluşumu açısından kritik bir kriterdir.

Müstehcenlik Suçunda Adli Para Cezası ve Erteleme

Hukuki süreçte, suçun alt sınırı ve failin geçmişi dikkate alınarak bazı durumlarda hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi veya Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verilmesi mümkündür. Ancak, özellikle çocukların kullanıldığı müstehcenlik suçlarında ceza miktarı yüksek olduğu için bu tür lehe hükümlerin uygulanması oldukça zordur.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Müstehcen bir videoyu sadece izlemek suç mudur?

Sıradan (yetişkinlerin yer aldığı) müstehcen içerikleri sadece izlemek TCK 226 kapsamında suç teşkil etmez. Ancak içeriğin üretiminde çocukların, hayvanların veya şiddetin kullanılmış olması durumunda, bu içeriği “bulundurmak” dahi suç sayılmaktadır.

2. Müstehcenlik suçu şikayete bağlı mıdır?

Hayır, müstehcenlik suçu şikayete bağlı bir suç değildir. Cumhuriyet savcılığı tarafından resen (kendiliğinden) soruşturulur. Herhangi bir şikayet olmasa dahi, suçun işlendiğine dair bir ihbar veya tespit durumunda süreç başlatılır.

3. Bilimsel veya sanatsal eserler müstehcenlik kapsamına girer mi?

TCK 226/7 maddesi uyarınca; sanatsal, bilimsel veya edebi değeri olan eserler müstehcenlik suçu kapsamında değerlendirilmez. Ancak bu tür eserlerin dahi çocukların ulaşabileceği şekilde sergilenmesi belirli kısıtlamalara tabidir.

4. Müstehcenlik suçunda zamanaşımı süresi ne kadardır?

Bu suç için dava zamanaşımı süresi, suçun niteliğine göre değişmekle birlikte genel olarak 8 yıldır. Ancak çocukların kullanıldığı daha ağır suç tiplerinde bu süre uzayabilmektedir.

Sonuç

Müstehcenlik suçu, sadece bireysel bir ahlak meselesi değil, aynı zamanda çocuk haklarını ve kamu düzenini ilgilendiren ciddi bir ceza hukuku konusudur. İnternet kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, bilinçsizce yapılan bir paylaşım veya depolanan bir dosya ağır cezai yaptırımlara yol açabilmektedir. Bu nedenle, içerik paylaşımı ve dijital veri depolama konularında yasal sınırların bilinmesi büyük önem taşır.

Bize Ulaşın

+90 (544) 393 67 57

info@adagiohukuk.com

Bahriye Üçok Bulvarı Ayşe Aytop Apt. No:4/2 K:1 D:2 Karşıyaka İzmir

Müstehcenlik Suçu (TCK madde 226) Metni

(1) a) Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten,

b) Bunların içeriklerini çocukların girebileceği veya görebileceği yerlerde ya da alenen gösteren, görülebilecek şekilde sergileyen, okuyan, okutan, söyleyen, söyleten,

c) Bu ürünleri, içeriğine vakıf olunabilecek şekilde satışa veya kiraya arz eden,

d) Bu ürünleri, bunların satışına mahsus alışveriş yerleri dışında, satışa arz eden, satan veya kiraya veren,

e) Bu ürünleri, sair mal veya hizmet satışları yanında veya dolayısıyla bedelsiz olarak veren veya dağıtan,

f) Bu ürünlerin reklamını yapan,

Kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.

(6) Bu suçlardan dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

(7) Bu madde hükümleri, bilimsel eserlerle; üçüncü fıkra hariç olmak ve çocuklara ulaşması engellenmek koşuluyla, sanatsal ve edebi değeri olan eserler hakkında uygulanmaz.

TCK 226 Yargıtay İçtihatları

Yargıtay, 15. Ceza Dairesi, E. 2015/3065, K. 2016/2665, T. 22.03.2016

TCK 226/5
Müstehcen görüntülerin internetten çoğul kişilere ulaşım amacıyla paylaşılmasının TCK m. 226/5 uyarınca basın ve yayın yoluyla işlendiği kabul edilmiştir.

Yargıtay uygulamalarında da internetten gönderilen ileti veya bilgilerin çoğul kişilerin öğrenmesine, yani kitlelerin ulaşımına imkan sağlanması halinde eylemin basın ve yayın yoluyla işlendiği kabul edilmiştir.

Müstehcenlik suçunun düzenlendiği TCK’nun 226. maddesinin, 2. ve 5. fıkraları müstehcen görüntü, yazı veya sözlerin basın ve yayın yoluyla yayınlanması suçun nitelikli halini oluşturup, Yargıtay 14.CD. ile 18. CD. İlamlarında müstehcen görüntü, yazı veya sözlerin internetten çoğul kişilere ulaşım amacıyla paylaşılması halinde, bu suçun basın ve yayın yoluyla işlendiğini kabul etmiştir.

Yargıtay, 14. Ceza Dairesi, E. 2011/22662, K. 2013/2461, T. 11.03.2013:

TCK 226/4
sanığın üyesi olduğu bir internet grubuna mail ile hayvanlarla cinsel ilişki içeren resim göndermesi eylemi, TCK m. 226/5 (basın yayın yolu) değil, TCK m. 226/4 kapsamında değerlendirilmiştir.

Müstehcenlik suçundan sanık …’in yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Bakırköy 5. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 11.06.2009 gün ve 2009/2 Esas, 2009/551 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii ve O Yer Cumhuriyet Savcısı tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü: Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, Ancak; Sanığın üyesi olduğu internet grubuna mail ile hayvanlarla cinsel davranışlara ilişkin müstehcen resim göndermesinin, müstehcen resimleri basın ve yayın yolu ile yayınlamak veya yayınlanmasına aracılık etmek olarak kabul edilemeyeceği, sanığın kanıtlanan eyleminin TCK.nın 226/4. maddesine uygun bulunduğu gözetilmeden, yazılı şekilde 226/5. maddesinden karar verilmesi, Kanuna aykırı, sanık müdafii ve O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Yargıtay, 18. Ceza Dairesi, E. 2016/3653, K. 2018/5741, T. 18.04.2018

TCK 226/3
Suçun oluşması için müstehcen ürünlerin profesyonel hazırlanması veya dağıtılması şart değildir. Çocuğun cinsel ilişki görüntülerinin cep telefonuna kaydedilmesi “üretim” (TCK m. 226/3-1. cümle) suçunu oluşturur.

Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 24.03.2015 tarihli ve 2014/14-603 Esas, 2015/66 Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere TCK’nın 226/3-1.cümlesindeki suçun oluşumu için önemli olan bir çocuğun müstehcen ürün üretiminde kullanılması olup, bu düzenlemede, suçun oluşumu için müstehcen görüntülerin profesyonel olarak hazırlanması aranmamakta, müstehcen ürünlerin şekli şartları ya da bu ürünlerin üretiliş biçimi ve amaçları konusunda bir sınırlama getirilmemektedir. Ayrıca suçun unsurlarının oluşması bakımından müstehcen ürünlerin izlenmesi, izlettirilmesi, satılması ve dağıtılması gibi bir zorunluluk da söz konusu değildir. Bu mahiyetteki müstehcen ürünlerin hiç izlenmemiş olması ya da bireysel amaç için üretilmiş olması da sonucu değiştirmeyecektir.

Yargıtay, 5. Ceza Dairesi, E. 2004/502, K. 2004/6242, T. 30.09.2004

TCK 226
“Son Sürgün” adlı kitabın müstehcenlikten mahkumiyeti, kitabın edebi değere sahip olup olmadığına dair ek rapor alınmaması nedeniyle bozulmuştur.

Müstehcen içerikli kitap yayımlamak suçundan sanıklar Mehmet ve Ömer’in yapılan yargılanmaları sonunda; mahkumiyetlerine dair (İstanbul İkinci Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 20.11.2002 gün ve 2002/304 Esas, 2002/821 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi sanık Ömer vekili ve sanık Mehmet taraflarından istenilmiş olduğundan dava evrakı C. Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü: Kasım 2001 tarihinde yayımlanan Dragan Babic’in yazdığı, Fransızcadan dilimize çevrilen “Son Sürgün” adlı kitabın bazı sayfalarında yer alan yazılardan dolayı halkın ar ve hayâ duygularını incittiği, cinsi arzuları tahrik ve istismar eder nitelikte genel ahlaka aykırı bulunduğu kabul edilerek TCK. nın 426 ve 427. maddeleri uyarınca tecziyesine karar verilmiş ise de, aşamalarda sanıklar tarafından kitabın edebi eser niteliğinde olduğunun İleri sürülmüş olması ve hükümden sonra 30.7.2003 gün ve 4963 sayılı Kanun ile eklenen TCK. nın 426/son maddesiyle “bilim ve sanat eserleri ile edebi değere sahip olan eserler bu madde kapsamı dışındadır” hükmü karşısında suça konu kitabın edebi değere sahip olup olmadığı ve müstehcen olarak nitelendirip nitelendirilemeyeceği hususunda ek rapor alındıktan sonra sanıkların hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken noksan araştırmayla yazılı biçimde hüküm kurulması, TCK. nın değişik 30/2. maddesine aykırı olarak para cezalarında “bin” lira küsurlarının hesaba dahil edilemeyeceğinin, 4963 sayılı Yasanın 4. maddesiyle değişik TCK.nın 427/son maddesi gereğince suça konu kitabın imhasına karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi, Kanuna aykırı, sanık Ömer vekili ve sanık Mehmet’in temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı CMUK. nın 321. maddesi uyarınca (BOZULMASINA), 30.9.2004 tarihinde oybirliğiyle karar verildi

Yazar: Av. Efehan Mihai Erginer – İzmir Barosu Sicil No: 20373

Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, hukuki danışmanlık veya mütalaa niteliği taşımamaktadır. Her hukuki uyuşmazlık kendi somut şartları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Hak kaybı yaşamamak adına sürecinizi uzman bir avukatla yürütmeniz tavsiye edilir.