Uluslararası karayolu seyahatlerinin artması, farklı hukuki düzenlemelere sahip ülkeler arasında ortak bir zemin oluşturma ihtiyacını doğurmuştur. Sürücü belgelerinin ve araç plakalarının karşılıklı tanınmasının yanı sıra, bir ülkede meydana gelen trafik kazasında zarar gören üçüncü şahısların haklarının korunması, bu uyumlaştırma çabalarının en önemli halkalarından birini teşkil eder. İşte bu noktada, yabancı plakalı bir aracın yurt dışında bir kazaya karışması durumunda ortaya çıkacak hukuki sorumlulukları güvence altına alan Yeşil Kart Sigorta Sistemi “Uluslararası motorlu taşıt sigorta sertifikası sistemi” devreye girmektedir.

Yeşil Kart Sigortası

Yeşil Kart Sisteminin Yasal Dayanağı ve Türkiye’deki Kurumsal Yapısı

Türkiye’nin de taraf olduğu Avrupa Konseyi üyeleri tarafından 20 Nisan 1959’da imzalanan “Beynelmilel Mecburi Mesuliyet Sigortasına Dair Avrupa Sözleşmesi”, sistemin ülkemizdeki yasal temelini oluşturur. Bu sözleşme uyarınca, merkezi İstanbul’da bulunan ve tüzel kişiliğe sahip “Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Motorlu Taşıt Bürosu” (TMTB) kurulmuştur. Bu Büro, Yeşil Kart sisteminin Türkiye’deki uygulayıcısı ve koordinatörüdür.

Büronun görev ve yetkileri, Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanan ve 28 Haziran 2008 tarihli, 26920 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 5. maddesine göre Büro’nun varlık nedeni şu şekilde özetlenmiştir: Yurt dışında geçerli sigorta belgelerinin (Yeşil Kart) basımını, denetimini ve düzenlenmesini sağlamak, bu belgeler kapsamında oluşan hasarların ödenmesini temin etmek ve yurt dışında düzenlenmiş olup Türkiye’de geçerli olan sigorta sözleşmeleri kapsamındaki hasarların tasfiye işlemlerini yürütmektir.

Sistemin İşleyişi, Kapsamı ve Temel Amaçları

Yeşil Kart Sigortası, özünde uluslararası bir Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) olarak işlev görür. Türkiye’de düzenlenen standart bir trafik sigortası (ZMSS) yalnızca Türkiye sınırları içinde geçerlidir. Uluslararası seyahatlerde ise gidilecek ülkenin de sisteme dahil olması koşuluyla Yeşil Kart sigortası yaptırılması gerekir.

Bu sigortanın en temel özelliği, kazanın meydana geldiği ülkenin yürürlükteki trafik sigortası mevzuatına, kapsamına ve limitlerine göre teminat sağlamasıdır. Başka bir deyişle, bir Türk plakalı aracın Almanya’da karıştığı bir kazada, Yeşil Kart poliçesi Almanya’da düzenlenmiş bir ZMSS poliçesi gibi kabul edilir ve Alman hukukunun öngördüğü teminat limitleri ve koşulları geçerli olur. Bu yönüyle Yeşil Kart, sisteme dahil ülkelerin zorunlu sigortalarını tek bir üniform poliçede birleştiren uluslararası bir belge niteliğindedir.

Sistemin temel hedefleri; Kazaya sebep olan aracın sürücüsü kaza yapılan ülkede ikamet etmese bile, mağdurun zararının karşılanmasını güvence altına almak ve sürücülerin, seyahat ettikleri her ülkenin sınırında yeni bir sigorta poliçesi düzenletme zorunluluğunu ortadan kaldırmak.

Yeşil Kart sigortası kapsamındaki zararların ödenmesi sürecinde ise “Güvence Hesabı” önemli bir rol oynar. 5684 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca, Güvence Hesabı, Yeşil Kart için bir “ödeme bürosu” görevi üstlenmiştir. Motorlu Taşıtlar Bürosu tarafından işlemleri tamamlanan dosyalardaki ödemeler Güvence Hesabı tarafından gerçekleştirilir.

Kaza Sonrası İzlenmesi Gereken Prosedürler

Türkiye’de Yabancı Plakalı Bir Aracın Kazaya Karışması Durumunda

Yabancı plakalı bir aracın Türkiye’de bir kazaya karışması halinde, zarar gören tarafın haklarını koruyabilmesi için belirli adımları izlemesi kritik öneme sahiptir. Bu durumda hukuki muhatap ve dava açılacak kurum, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosudur.

Yapılması Gerekenler:

1. Tutanak Düzenleme: Kaza yalnızca maddi hasarlı ise, tarafların anlaşarak imzalayacağı bir kaza tespit tutanağı yeterlidir. Ancak yaralanma veya ölüm gibi bedensel zararlar söz konusuysa, derhal güvenlik güçlerinin (Polis veya Jandarma) olay yerine çağrılması zorunludur.
2. Araç Bilgilerini Not Alma: Yabancı plakalı aracın plaka numarası, markası, modeli ve menşei ülkesi kaydedilmelidir.
3. Sigorta Belgesini Temin Etme: Yabancı plakalı aracın sürücüsünden Yeşil Kartı veya sınır sigorta poliçesi istenmelidir. Mümkünse bu belgenin bir fotokopisi alınmalı veya bir nüshası temin edilmelidir.
4. TMTB’yi Bilgilendirme: Durum vakit kaybetmeksizin Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu’na bildirilmelidir.

TMTB’ye başvuru yapıldıktan sonra bir hasar dosyası açılır ve bu dosya üzerinden süreç yürütülür. TMTB, kazayı yabancı plakalı aracın yurt dışındaki sigorta şirketine bildirerek poliçe onayı alır. Onay geldikten ve kusur durumu netleştikten sonra zarar görenlere tazminat ödemesi yapılır.

Talep Edilen Belgeler:

• Maddi Hasarlar İçin: Polis raporu veya kaza tespit tutanağı aslı, Yeşil Kart fotokopisi, sürücü belgesi ve ruhsat fotokopisi, onarım faturası veya eksper raporu ve hasarlı kısımların fotoğrafları.
• Bedensel Yaralanmalar İçin: Savcılık hazırlık dosyası veya ceza davası dosyasındaki iddianame, yaralanmaya ilişkin adli tıp raporu, tam teşekküllü bir hastaneden alınmış sürekli sakatlık oranını gösterir kesin rapor ve tıbbi tedavi masraflarını gösteren belgeler.
• Ölümlü Kazalar İçin: Ölü muayene ve otopsi raporu, iddianame veya ceza mahkemesi kararı, veraset ilamı, defin ruhsatı, vefat edenin gelir durumunu gösterir belge ve vukuatlı nüfus kayıt örneği.

Türk Plakalı Araçların Yurt Dışında Kaza Yapması Durumunda

Türk plakalı bir aracın yurt dışında kazaya karışması durumunda sürücünün soğukkanlılığını koruyarak hareket etmesi önemlidir.

• Araç güvenli bir yere çekilmeli ve uyarı işaretleri yerleştirilmelidir.
• Mutlaka polis çağrılmalıdır; birçok ülkede yabancı plakalı bir aracın karıştığı kazaya polisin müdahale etmesi yasal bir zorunluluktur.
• Sürücü, kusuru kabul eden beyanlardan kaçınmalı ve polis raporu veya “Avrupa karşılıklı beyanı” dışında bir belge imzalamamalıdır.
• Yetkililere ehliyet, ruhsat ve Yeşil Kart ibraz edilmelidir.
• Türkiye’ye dönüldüğünde kaza, mutlaka TMTB’ye bildirilmelidir.

Buna mukabil Yeşil Kart sisteminin coğrafi sınırları bulunmaktadır. Sistemin sağladığı güvence, yalnızca üye ülkeler arasında geçerlidir. Örneğin, Irak’ın sisteme üye olmaması nedeniyle bu ülkede meydana gelen bir kazada ne TMTB’nin ne de Güvence Hesabı’nın bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeşil Kart Sigortası nedir ve ne işe yarar?

Yeşil Kart Sigortası, aslında uluslararası bir motorlu taşıt sigorta sertifikasıdır. Türkiye’de yaptırdığınız zorunlu trafik sigortasının, Yeşil Kart sistemine üye olan diğer ülkelerde de geçerli olduğunu kanıtlayan bir belgedir. Temel amacı, yurt dışında aracınızla bir kazaya karıştığınızda, karşı tarafa verebileceğiniz maddi ve bedeni zararları o ülkenin yasal limitleri dahilinde teminat altına almaktır. Kısacası, sizi yabancı bir ülkede yaşayabileceğiniz büyük finansal yüklerden ve yasal problemlerden korur.

Yeşil Kart Sigortası yaptırmak zorunlu mu?

Evet, zorunludur. Yeşil Kart sistemine dahil olan bir ülkeye kendi aracınızla giriş yapmak istiyorsanız bu sigortayı yaptırmanız kanuni bir mecburiyettir. Sınır kapılarında yapılan kontrollerde Yeşil Kart poliçeniz talep edilir. Eğer geçerli bir poliçeniz yoksa, ülkeye girişinize izin verilmeyebilir veya o ülkenin sınırında fahiş fiyatlarla yerel bir sigorta yaptırmak zorunda kalabilirsiniz. Bu nedenle seyahate çıkmadan önce mutlaka yaptırmalısınız.

Yeşil Kart Sigortası nereden ve nasıl alınır?

Yeşil Kart Sigortası almak oldukça kolay bir işlemdir. Türkiye’de bu belgeyi düzenleme yetkisi Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu’na aittir, ancak poliçenizi doğrudan TMTB’den değil, sigorta şirketleri ve acenteleri aracılığıyla alırsınız. En pratik yöntem, mevcut zorunlu trafik sigortanızı yaptırdığınız sigorta şirketiniz veya acentenizle iletişime geçmektir. Başvuru için genellikle aracın ruhsatı, geçerli zorunlu trafik sigortası poliçesi, pasaport veya kimlik belgesi

Yeşil Kart Sigortası ücretleri 2025 yılında ne kadar?

Yeşil Kart Sigortası ücreti ve yeşil kart sigorta fiyat listesi standart bir tarifeye tabidir ancak birkaç faktöre göre değişiklik gösterir. Fiyatları etkileyen ana unsurlar şunlardır:

Sigortanın Süresi: 15 gün, 1 ay, 3 ay, 6 ay ve 1 yıl gibi farklı süre seçenekleri bulunur. Süre uzadıkça prim artar.

Araç Tipi: Otomobil, motosiklet, kamyonet, otobüs gibi farklı araç türleri için farklı fiyatlandırmalar uygulanır.

2025 yılı için baz alınan prim tarifesi Türkiye Motorlu Taşıt Bürosundan alınan verilere göre aşağıdaki gibidir:

Yeşil Kart Sigortası hangi ülkelerde geçerlidir?

Yeşil Kart Sigortası aşağıdaki ülkelerde geçerlidir:

• Albania (Arnavutluk)
• Andorra
• Austria (Avusturya)
• Azerbaijan (Azerbaycan)
• Belarus
• Belgium (Belçika)
• Bosnia and Herzegovina (Bosna Hersek)
• Bulgaria (Bulgaristan)
• Croatia (Hırvatistan)
• Cyprus (Kıbrıs)
• Czech Republic (Çek Cumhuriyeti)
• Denmark (Danimarka)
• Estonia
• Finland (Finlandiya)
• France (Fransa)
• Germany (Almanya)
• Greece (Yunanistan)
• Hungary (Macaristan)
• Iceland (İzlanda)
• Ireland (İrlanda)
• Israel (İsrail)
• Italy (İtalya)
• Latvia (Letonya)
• Lithuania (Litvanya)
• Luxembourg (Lüksemburg)
• Malta
• Moldova
• Montenegro (Karadağ)
• Morocco (Fas)
• Netherlands (Hollanda)
• North Macedonia (Kuzey Makedonya)
• Norway (Norveç)
• Poland (Polonya)
• Portugal (Portekiz)
• Romania (Romanya)
• Serbia (Sırbistan)
• Slovak Republic (Slovakya)
• Slovenia (Slovenya)
• Spain (İspanya)
• Sweden (İsveç)
• Switzerland (İsviçre)
• Tunisia (Tunus)
• Türkiye
• Ukraine (Ukrayna)
• United Kingdom (İngiltere)

Av. Efehan Mihai ERGİNER